Իմ Կիրքի Եւ Պայքարի Պատմութիւնը
Գրեց՝ Արի Աւետեան
Հայերէնի թարգմանեց՝ Յարութիւն Մըսրլեան
Ծ.Խ.- Այս գրութիւնը լոյս տեսած է «Հայրենիք»-ի անգլերէն լեզուով հրատարակուող «The Armenian Weekly» պարբերաթերթի Մայիս 21-ի համարին մէջ, «The story of my passion and struggle» խորագրով:
Արի Աւետեանը Նիւ Ճըրզի Նահանգի Յովնանեան Վարժարանէն վերջերս շրջանաւարտ եղած 15 տարեկան պատանի մըն է, որ ներկայիս կ’ուսանի իր բնակած քաղաքի Pascack Hills High School վարժարանին մէջ;
Օդանաւը կ’իջնէ:
Օդակայանէն դուրս կ’ելլեմ:
Կը շնչեմ օդը հանրակառքէն ներս չմտած,
Ա՜հ, այս ի՜նչ լաւ զգացում է:
Հանրակառքը կը շարժի մինչ ես պատուհանէն
Դուրս կը սեւեռեմ դէպի ուրիշ աշխարհ մը:
Այս տեղը, որ ես երբեք չեմ տեսած
Որքա՜Ն ծանօթ կը թուի:
Հողը այստեղ չոր է, բայց՝ կենսունակ:
Քաղաքը մեծ է, բայց ո՛չ խճոխուած:
Լաւ կը զգաս երբ տունդ կը վերադառնաս:
Տուն մը՝ որ հոն նախապէս երբեք չես գտնուած:
Այցելութեան ընթացքին, հանրակառքին պատուհանէն
Դուրս կը նայիմ լեռներուն, որոնք կը շրջապատեն ինձ
ու բռնած իմ ճամբան:
Ոչխարներն ու կովերը հոս ազատ կ’ապրին
Ամայի բնութեան մէջ եւ հեռու
ընկերութեան ստեղծած բոլոր ձայներէն:
Ահա հոս է որ կ’ուզեմ ըլլալ.
Ուխտագնացութիւն մը` լեռնային այս
Սուրբ հողին վրայ:
Ումպ մը կ’առնեմ ցեխի պէս թանձրացած սուրճէս
Եւ կը զգամ մարմնիս մէջ յառաջացած ջերմութիւնը:
Այս է իմ կիրքն ու տենչը: Հոս է իմ փնտռած տեղը::
Այնքան ատեն որ ներառուած եմ աշխարհի քարտէսի
Սահմանագիծերուն մէջ:
Ըլլայ հոս քաղաքին մէջ, թէ բլուրներուն վրայ,
Ուզածս ա’յս է միայն:
Այս ազգի ժողովուրդը արժեւորուած է այնպէս, ինչպէս
մարդու մը ունեցած սուղ ժամացոյցը կ’արժեւորուի:
Ժամացոյց մը որ ապահով պահուած է, հեռու որեւէ վնասէ:
Աստուած այդ մարդն է: Իսկ ժողովուրդը՝ այդ ժամացոյցը:
Մենք խնայուած ենք:
Բայց թափուած մեր արիւնը
Հալած ձիւնի ջուրերն ու
Անձրեւներուն տարափը տարած ու անհետացուցած են:
Ժամանակի ընթացքին, այս ժողովուրդին ցաւը
փուքի մը փչած ու տարածած տերեւներուն պէս
սփռուած է ամէն կողմ:
Հոգ ջէ թէ որքան հեռու թռչին
Այդ տերեւները վար կ’իյնան կրկին:
Իմ ժողովուրդին վէրքերը բուժուած չեն:
Դեռ բաց են մնացած: Եւ տակաւի’ն՝
Աղ կը սրսկուի անոնց վրայ:
Պատմութեան ընթացքին հոս թափուած արիւնը
մինջեւ օրս կը շարունակուի:
Յոյսը հազուագիւտ է դարձեր: Բայց իմ ժողովուրդը,
Կրկին ու կրկին ոտքի կը կանգնի կռուելու,
Հակառակ իր դէմ ցցուած բոլոր անյարմարութիւններուն:
Իմ կիրքը պահուած է այս երկրի հողին մէջ:
Այս հողը՝ որ այնքա՜ն ցաւ յառաջացուցած է մեզի:
Եւ ա’յս հողն էր որ այդքան երկարատեւ կռիւ պահանջեց մեզմէ
Զայն պահելու համար:
Ե՜րբ վերջնականապէս ազատ պիտի ըլլանք:
Ե՜րբ է վերջին կռիւը մեր:
Ասոնք են մեր սարերը եւ հո’ս է որ կը կռուինք մեր կեանքին համար:
Այն վերջին շունչը որ կ’առնենք կու տանք այս կռիւին համար:
Իմ կիրքը այս հողն է:
Անցեալին՝ ան կոչուած է «Երկիր Արարտեան»
Իսկ այսօր՝ «Հայաստան»:

