ԹՈՒՐՔԻՈՅ ՆԱԽԱԳԱՀԱԿԱՆ ԸՆՏՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ՍԵՄԻՆ

Տիգրան Չանտոյեան Երեւան Աւերիչ երկրաշարժից հազիւ մէկ ամիս անց արդէն Թուրքիայում եռում են նախընտրական կրքերը: Էրտողանը թրքական հեռատեսիլի ուղիղ եթերում հրամանագիր է ստորագրել երկրում համընդհանուր` նախագահական եւ խորհրդարանային ընտրութիւններ անցկացնելու մասին, որ տեղի կ'ունենայ Մայիս 14-ին: Նա յայտարարել է, որ որոշում է կայացրել նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրութիւններում նախընտրական քարոզչութիւն իրականացնել առանց երաժշտական ուղեկցութեան` Փետրուար 6-ին տեղի ունեցած երկրաշարժների զոհերի նկատմամբ յարգանքից ելնելով: «Քարոզարշաւի համար պատրաստուած ամբողջ երաժշտութիւնն արգելում ենք: Մենք քարոզարշաւ կ'անցկացնենք առանց երաժշտութեան, կը հանդիպենք դէմ առ դէմ»,-յայտարարել Է Էրտողանը` ելոյթ ունենալով հրամանագրի ստորագրումից յետոյ: Ըստ Թուրքիոյ բարձրագոյն ընտրական յանձնաժողովի` 36 կուսակցութիւնների թոյլ է տուել մասնակցել խորհրդարանական ընտրութիւններին: Ընդհանուր ընտրութիւններում 600 պատգամաւոր ընտրւում է հինգ տարի ժամկէտով: Թուրքիոյ խորհրդարանում ներկայացուած են 10 տոկոսից աւելի ձայն հաւաքած կուսակցութիւնները: Համընդհանուր ընտրութիւններում որպէս ընդդիմադիր «Ժողովրդական դաշինք»-ի միակ թեկնածու է յայտարարուել Հանրապետական Ժողովուրդի կուսակցութեան (CHP) առաջնորդ Քեմալ Քըլըչտարօղլուն: Այս վերջինին որպէս ընդդիմադիր թեկնածուի անունը յայտարարել է «Երջանկութիւն» կուսակցութեան նախագահ Թեմել Քարամօլաօղլուն: Այս կուսակցութեան գլխաւոր շտաբում է տեղի ունեցել «վեցի սեղանի» հանդիպումը, որից յետոյ սպասւում էր ընդդիմադիր դաշինքի թեկնածուի անուան հրապարակումը: Յատկանշական է, որ Քըլըչտարօղլուի անուան հրապարակմանը նախորդել է դաշինքի ներսում հակամարտութիւնը: Այսպէս, «Լաւ» կուսակցութեան առաջնորդ Մերալ Աքշեներն աւելի վաղ յայտարարել էր, որ դաշինքն այլեւս չի արտայայտում ժողովրդի իրական շահերը: Երկրի վեց խոշորագոյն ընդդիմադիր կուսակցութիւններն ամիսներ շարունակ աշխատել են Մայիս 14-ին քուէարկութեան ընդհանուր հարթակի վրայ եւ պէտք է յայտարարէին միասնական թեկնածուի մասին: Սակայն Մարտ 10-ին մեծութեամբ երկրորդ ընդդիմադիր ուժ հանդիսացող ազգայնական «Լաւ» կուսակցութեան առաջնորդ Մերալ Աքշեներն ասել է, որ իր խումբը Կը խախտի վեց կուսակցութիւնների դաշինքէն եւ կոչ է արել նոր թեկնածուներ առաջադրել Էրտողանի դէմ պայքարելու համար: Նա յաւելել է, որ դաշինքը կորցրել է ժողովրդի կամքն արտացոլելու կարողութիւնը: Աքշեներն ասել է, որ ինքը չի կարող աջակցել ընդդիմադիր ամենամեծ խմբի` Հանրապետական Ժողովուրդի կուսակցութեան առաջնորդ Քեմալ Քըլըչտարօղլուին` որպէս դաշինքի ներկայացուցչի: Նա յաւելել է, որ միւս չորս քաղաքական կուսակցութիւնները հաւանութիւն են տուել նրա թեկնածութեանը: Փոխարէնը նա կոչ է արել Պոլսոյ եւ Անգարայի քաղաքապետներ Էքրէմ Իմամօղլուին եւ Մանսուր Եաւաշին մասնակցել ընտրութիւններին: Բոլոր առաջատար ընդդիմադիր ուժերին (բացի քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավար կուսակցութիւնից) ներառող միասնական ճակատի պառակտումը խթան է Էրտողանի համար: Երկու տասնամեակ պաշտօնավարելուց յետոյ նա բախւում է ընտրական ամենադժուար փորձութիւններից մէկին, որը երբեւէ առաջացել է մոլեգնող գնաճի, ենթադրուող տնտեսական վատ կառավարման եւ մետ 48 հազար մարդու կեանք խլած աւերիչ երկրաշարժի հետեւանքով հանրային վրդովմունքի պատճառով: Քըլըչտարօղլուն խոստացել է, որ դաշինքը կը շարունակի իր ճանապարհը նոյնիսկ առանց Աքշեների կուսակցութեան աջակցութեան: Այս տարուայ նախագահական ընտրութիւնները կառավարութեան եւ ընդդիմութեան կողմից ողջունուել են որպէս Թուրքիոյ նորագոյն պատմութեան ամենակարեւոր մրցավազքերից մէկը, քանի որ Էրտողանը ձգտում է ամրապնդել իր իշխանութիւնը հանրապետութեան 100-ամեակին: Եթէ թեկնածուներից մէկը 50 տոկոսից աւելի ձայն չհաւաքի, ապա պէտք է անցկացուի ընտրութիւնների երկրորդ փուլ, որը, ինչպէս ընդդիմադիր քաղաքական գործիչները յոյս ունեն, կարող է համախմբել Էրտողանի դէմ հանդէս եկող թեկնածուին աջակցութիւնը: Նախագահի վարկանիշն անցած տարի անկում է ապրել, քանի որ բնակչութեան մեծ մասը տուժել է կենսական ծախսերի ճգնաժամից, որը տնտեսագէտների մեծամասնութեան կարծիքով խորացել է կառավարութեան քաղաքականութեան պատճառով: Սակայն Էրտողանը յետագայում յայտարարել է այնպիսի նախաձեռնութիւնների մասին, ինչպիսիք են նուազագոյն աշխատավարձի բարձրացումը եւ պետական հատուածում աշխատավարձերի բարձրացումը: Կան նշաններ, որ Էրտողանի կառավարող «Արդարութիւն եւ բարեկարգում» կուսակցութիւնն աւելի լաւ է հասկանում, որ չի կարող նախկինում ունեցած ձայների յոյսն ունենալ, քանի որ պաշտօնեաները ընտրութիւններին ընդառաջ խօսում են վերականգնման առաջարկների արագացման մասին, որոնք կարող են ամենաբարդը լինել իշխանութիւնում Էրտողանի գտնուելու աւելի քան երկու տասնամեակի ընթացքում: Երկրաշարժից տուժած շրջաններում անցկացուած հարցումների արդիւնքում շատերը զայրացած են կառավարող կուսակցութեան երկարամեայ շինարարական քաղաքականութիւնից, որը թոյլ է տուել կառուցել ութ յարկանի բետոնէ տներ, որոնցից հազարաւորներն աւերուեցին երկրաշարժերից: Ոմանք վրդովուած էին քաղաքական առաջնորդների, ներառեալ Էրտողանի անտարբեր յայտարարութիւններից, որն անցած շաբաթ ներողութիւն է խնդրել այն բանի համար, որ երկրաշարժերին արձագանգը կարող էր աւելի արագ լինել, իսկ ոմանք էլ ծաղրել են մէկ տարում տարածաշրջանը վերականգնելու կառավարութեան արոշումը: Բայց Թուրքիոյ բնակիչները նաեւ դժուարութեամբ են պատկերացնում քուէարկութիւնը յօգուտ ընդդիմադիր կուսակցութիւններին` ի դէմս Քեմալ Քըլըչտարօղլուի: Քեմալ Քըլըչտարօղլուի յաղթանակը չի բացառւում քրտամէտ Ժողովուրդների ժողովրդավարական կուսակցութեան կողմնակիցների ձայներն ստանալու հնարաւորութեան շնորհիւ: Այս ընդդիմադիր կուսակցութեան համանախագահ Միթհաթ Սանճարն աւելի վաղ յայտարարել էր, որ չի բացառում, որ կը հրաժարուի իր կուսակցութիւնից թեկնածու առաջադրուելուց եւ կ՛աջակցի Քըլըչտարօղլուին: Ընդ որում` ընտրութիւններին Ժողովուրդների ժողովրդավարական կուսակցութեան մասնակցութիւնը հարցական է դատավարութեան պատճառով, որի արդիւնքներով կուսակցութեան գործունէութիւնը կարող է արգելուել: Սանճարը նաեւ ասել է, որ «Մենք կոչ ենք անում սոցիալական եւ քաղաքական ամբողջ ընդդիմութեանը միաւորուել ժողովրդավարութեան, արդարութեան եւ ազատութեան նպատակների շուրջ` յոյս ներշնչելու համար»: Քըլըչտարօղլուն յաղթող է դուրս եկել, վեց ընդդիմադիր կուսակցութիւնների ճգնաժամից, ընդ որում` դա ազդել է նաեւ արտաքին լսարանի վրայ: Քըլըչտարօղլուի յաղթանակի յոյսերն այժմ կարելի է գնահատել 51 տոկոս: Հինգ ընդդիմադիր կուսակցութիւնների առաջնորդները, որոնք մտնում են «ժողովրդական դաշինք»-ի մէջ, ինչպէս նաեւ Պոլսոյ եւ Անգարայի քաղաքապետերը կը դառնան փոխնախագահներ, եթէ Քըլըչտարօղլուն յաղթի, եւ նախատեսւում է անցում կառավարման ուժեղացուած խորհրդարանական ձեւին` ըստ դաշինքի ճանապարհային քարտէսին:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

ԹՈՒՐՔԻՈՅ ՆԱԽԱԳԱՀԱԿԱՆ ԸՆՏՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ՍԵՄԻՆ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Սրբութեան Լուսաւոր Շողը` Ս.Իգնատիոս Մալոյեան

Երկար Ապրի Փաշինեանին «Ժողովրդավարութիւնը». Բանտերը Կը Լեցուին Դիմատետրեան Քննադատներով

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է