Այնճարի Հիմնադրութեան 80-ամեակի Նշում
Մուսա լերան հերոսամարտի 104-ամեակին եւ Այնճարի հիմնադրութեան 80-ամեակին առիթով ձեռնարկներ կազմակերպուեցան։ Տեղի ունեցաւ ժողովրդային տօնախմբութիւն՝ Սուրբ Պօղոս եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ: Հոծ բազմութիւն մը ներկայ էր, որոնց կարգին Այնճարի հիմնադրութեան 80-ամեակի յոբելենական մարմինի պատւոյ նախագահ տոքթ. Վարդգէս Տէր Գալուստեան, նախագահ Վարուժան արք. Հերկելեան եւ ատենապետ Արմէն Թաշճեան, ազգային կառոյցներու ներկայացուցիչներ, հոգեւոր հայրեր, բարերարներ, այնճարցիներու եւ բարեկամներու խուռներամ բազմութիւն մը:
Նախքան ձեռնարկին բացումը Արմէն Թաշճեան յայտնեց, թէ Արամ Ա. կաթողիկոս, որուն հովանաւորութիւնը կը վայելէ այդ ձեռնարկը, չէ կրցած անձամբ ներկայ ըլլալ` անոր մօր` տիրամայր Լուսին Քէշիշեանի մահուան պատճառով: Ապա ներկաները մէկ վայրկեան յոտնկայս յարգեցին անոր յիշատակը:
Օրուան պատգամը ուղղեց Առաջնորդ Նարեկ արքեպիսկոպոս Ալիեէմեզեան, որ վեհափառ հօր օրհնութիւնները փոխանցեց ներկաներուն` նշելով, որ ան կամքէ անկախ եւ տիրամօր մահուան պատճառով կը բացակայէր ձեռնարկէն: Առաջնորդ սրբազանը անդրադարձաւ երեք հիմնական խորհուրդներուն, որոնց առաջինը Մուսա լերան հերոսամարտի 104-րդ տարեդարձն է` Մուսա լերան քաջարի կեցուածքով խորհրդանշուող` աւելցնելով, որ հերոսամարտը կը շարունակուի եւ պիտի շարունակուի իբրեւ պահանջատիրութիւն, իբրեւ գոյապայքար, իբրեւ Հայ Դատ:
Խօսք առաւ նաեւ նշեալ յոբելենական մարմինի ատենապետ Արմէն Թաշճեան, որ հանգամանօրէն անդրադարձաւ Այնճարի 80-ամեայ գոյապայքարի զանազան փուլերուն, դիմակալած մարտահրաւէրներուն եւ արձանագրած իրագործումներուն: Թաշճեան նշեց Մուսա լերան հերոսամարտին գովքը հիւսած, «Մուսա Լերան 40 օրերը» ֆրանսատառ գիրքի հեղինակ Ֆրանց Վերֆելը` յատուկ կերպով անդրադառնալով Այնճարի գոյատեւման խորհուրդին:
Այնճարցիներու տարիներու երազը եղող ազգագրական թանգարանի բացումը իրականութիւն է արդէն, եւ անոր պաշտօնական բացումը տեղի ունեցաւ անցեալ շաբաթավերջին։
Ձեռնարկի հանդիսավար Զուարթ Քէշիշեան Մուսա լեռ-Այնճարի հիմնադրութեան 80-ամեակին յոբելենական մարմինին անունով ողջունեց ներկաները` նշելով, որ տարիներու երազը իրականութիւն դարձաւ: «Ազգագրական թանգարանի մը հաստատման գաղափարը ծնունդ առաւ 2010-ին, եւ շնորհիւ գիւղի պատկան մարմիններուն, գլխաւորութեամբ եւ անմիջական օգնութեամբ ՀՅԴ «Կարմիր լեռ» կոմիտէին` այսօր մենք կանգնած ենք գործնական իրագործման մը դիմաց», ըսաւ Քէշիշեան` նշելով եւ թուելով թանգարանի զանազան բաժանմունքները, ընդգրկած թանկարժէք իրեղէնները: «Հայկական արժէքներու եւ ինքնութեան պահպանման առումով Այնճարի «Մուսա լեռ» ազգագրական թանգարանի ստեղծման իրողութիւնը մեծ իրադարձութիւն մըն է ո՛չ միայն Մուսա լերան ժառանգորդ սերունդին, այլեւ` հայ ժողովուրդին համար», ընդգծեց ան` շնորհակալութիւն յայտնելով բոլոր անոնց, որոնք այս քայլին իրականացման նպաստող, օգտաշատ ներդրում ունեցած են:
Ապա խօսք առաւ Աշոտ Ա. քհնյ. Գարագաշեան, որ սեղմ տողերու մէջ եւ յուզումով վերյիշեց, թէ ինչպէ՛ս Այնճարի պատկան մարմինները` ընդառաջելով ժողովուրդի փափաքին, որոշած են յոբելենական նախորդ մարմինին հետ ցուցադրել Մուսա լերան շրջանին թանկարժէք իրերու կողքին նաեւ Մուսա լերան յաղթանակի խորհրդանիշ դրօշը: Աշոտ Ա. քհնյ. Գարագաշեան մէջբերեց իր եւ իր գործակիցներուն հետ վախճանեալ Խորէն Ա. վեհափառ հայրապետէն Մուսա լերան դրօշի ստանձնումի խորհուրդը եւ իր կարգին ներկաներուն պատգամեց` տէր ըլլալ այս նորակառոյց թանգարանին եւ հոն զետեղուող պատմական արժէքաւոր իրերուն: «Հոն պիտի պահենք ու պահպանենք մեր ազգային ու հայկական ոգին, հոգեմտաւոր արժէքներն ու մշակոյթը, եւ թող անիկա ներշնչարան դառնայ յաջորդող սերունդներուն, հոն պիտի պահենք մեր գիտակից պահանջատիրութիւնը այս թանգարանին մէջ պիտի պահենք մեր Մուսա լերան յաղթանակի ոգին», ընդգծեց Աշոտ Ա. քհնյ. Գարագաշեան: Ան իր խօսքը եզրափակեց յատուկ շնորհակալութիւն յայտնելով բոլոր անոնց, որոնք նպաստած են թանգարանի շինութեան եւ իրերու պահպանման:
Նաեւ բացումը կատարուեցաւ Այնճարի Ազգային Յառաջ վարժարանի նախկին վաստակաշատ տնօրէն Գրիգոր Գուտուլեանի հարթաքանդակին, որուն հեղինակն է ճարտարապետ-քանդակագործ Տիգրան Գալուստեան: Խօսք առին տնօէրն Արմէն Թաշճեան եւ Հ․Յ․Դ․ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Յակոբ Հաւաթեան:
Աւարտին Արմէն Թաշճեան հրաւիրեց Այնճարի հիմնադրութեան 80-ամեակի յոբելենական մարմինի պատւոյ նախագահ Վարուժան արք. Հերկելեանը, ազգային բարերար տէր եւ տիկին Ալեքքօ եւ Անի Պէզիքեանը եւ Յակոբ Հաւաթեանը` բացումը կատարելու Գրիգոր Գուտուլեանի հարթաքանդակին:
Նշենք, որ Գրիգոր Գուտուլեան մեծ հայրն է Անի Պէզիքեանին:
