ՏԻԹՐՈՅԹԻ ՄԷՋ.- ԳՐԱԳԷՏ-ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԳԻՐ ԵՒ ԴԱՍՏԻԱՐԱԿ ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆԻ «ԴԻՄԱՏԵՏՐՍ» ԳՐՔԻ ՇՆՈՐՀԱՀԱՆԴԷՍ֊

0 0
Read Time:6 Minute, 15 Second

unnamed (4)ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԳԱՐԱՏՕԼԵԱՆ

Կիրակի, Մարտ 6-ին Նախաձեռնութեամբ եւ կազմակերպութեամբ «Համազգային» Հայ Կրթական եւ Մշակութային Միութեան Տիթրոյթի, Սուրբ Սարգիս Եկեղեցւոյ յարակից «Լիլիըն Առաքելեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ գրագէտ-հրապարակագիր եւ դաստիարակ Գէորգ Պետիկեանի ,Դիմատետրսե գրքի շնորահահանդէսը:
Ներկայ էր Սուրբ Սարգիս Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Արժպ. Տէր Հրանդ Քհնյ. Գէորգեան, «Ազատամարտ» կոմիտէութեան եւ յարակից միութիւններու անդամներ եւ վաթսունէ աւելի մշակութասէր հասարակութիւն մը:
Օրուայ Հանդիսավարն էր «Համազգային»ի տեղւոյն վարչութեան ատենապետուհի Հերմինէ Մանուկեան: Անոր բարի գալուստի խօսքէն ետք, տեսաերիզիի վրայ ցոյց տրուեցաւ Գէորգ Պետիկեանի կենսագրութիւնը:
Պետիկեան, ցարդ հրատարակած է վեց հատորներ՝ «Մայթերու Անցորդը», «Անգոյն Տերեւներ», «Գրադարանս» , «Բարեւ Հալէպ», «Դիմատետրս», եւ «Պապիկը Կարդալ Չի Գիտեր»: Ան նաեւ հեղինակն է երկու թատերագրութիւններու «Փոթորիկ Գաւաթ Մը Ջուրին Մէջ», եւ «Հարսանիքէն Առաջ»:
2015¬ի Մայիսին ան հանդիսաւոր կերպով պարգեւատրուած է Հ.Հ. Սփիւռքի նախարարութեան «Մայրենի Դեսպան» շքանշանով:
Այնուհետեւ ատենապետուհի Հերմինէ Մանուկեան բեմ հրաւիրեց Յովակիմ Մանուկեանը որպէսզի ներկայ հասարակութեան ներկայացնէ Գէորգ Պետիկեանի ,Դիմատետրսե գիրքը: Մանուկեան իր շնորհակալական խօսքէն ետք շարունակեց ըսելով.- «Ինծի համար մեծ ուրախութիւն է ներկայացնել գրող, մտաւորական, հայ լեզուի ու մտքի մշակ Գէորգ Պետիկեանի «Դիմատետրս» գիրքը:
Գիրքը բաղկացած է 26 գեղեցիկ պատմուածքներէ, որոնք կը վկայեն գրագէտի, մտաւորականի տաղանդը եւ բեղուն վաստակ հայ գրականութեան ասպարէզէն ներս:

«Սիրելի Հայկ՝ Գալուստդ Բարի».– Հեղինակը գրած է զայն Հայաստան խորհրդաժողովին մասնակցութեան առթիւ գտնուելու օրերուն: Հոն կը գտնէք մեծ հօր անդրանիկ թոռան ծննդեան սպասումի յուզումնալի ապրումները, մտահոգութիւնները, յանձանքի զգացումները, այդ օրերուն ինք Երեւան է եկած՝ փոխանակ ըլլալու իրենց կողքին: Միջոցի մը փնտռտուքը ձեւով մը կապուելու՝ եւ Հայկ անունով երիտասարդի մը հանդիպումը որ հեռաձայնը տար իրեն որ խապրիկ մը առնէր նորածին թոռնիկի մասին, եւ ի՜նչ զուգադիպութիւն, հեռաձայնը տուողը պիտի ըլլար Հայկ անունով երիտասարդ մը, եւ ինք զարմանքով բացագանչէր, իմ թոռանս անունն ալ Հայկ է:
Իր բոլոր յոյզերն ու ուրախութիւնները թոռան ծնունդի առիթով նկարագրած այնքան սիրազեղ հոգիներու ապրումներով, այնքան պարզ, դիւրամատչելի ջերմ ոճով, որ կարելի կրկին անգամ կարդալ:

«Տարի մը Առաջ».- Գրական գեղեցիկ ոճով ու զեղ ապրումներով գրութիւն մը: Կարդացողը երկու սիրող անձերու բաժանումի մը առթած ապրումները կը զգայ, անհատնում սիրոյ պատճառած վիշտի մը կսկիծը կ՛ապրի;…Եւ յանկարծ այդ դիցուհին Հալէպն է: Հոս է որ հեղինակը իր գրելու աղուորիկ մասնայատուկ եղանակով, Հալէպ դարձուցած է իր դիցուհին մինչեւ օրս, կը գրէ ու կ՛ապրի անոր ամէնօրեայ վերիվայրումներու մասին:

«Հալէպ Կ՛երթամ».– Գրական շնորհներով օժտուած հայորդիի մը ծննդավայր մեկնումի գաղափարն անգամ այնքան կը հարստացնէ, իր մտածումները, կը բաժնէ զինք առօրեայ իր մտահոգութիւններէն, դառնութիւններէն եւ կը սեւեռի Հալէպ քաղաքի առասպելական, ասպնջական յատկութիւններով՝ ըլլայ անիկա հաստ պատերով տուներու, տնեցիներու իւրայատուկ կենցաղի, անկեղծութեան, հիւրասիրութեան, երախտագիտութեան եւ երախտապարտութեան: Հալէպցին սիրած է իր ապրած քաղաքը իր հայրենիքին չափ, եւ ոչ պակաս: «Հոն է որ մեծ ու հին հայեր, իրենց մտքին ու հոգիին մէջ աւանդը ամրօրէն պահելով, մեզի փոխանցած էին խղճմտօրէն, միացեալ, ազատ եւ անկախ Հայրենիք մը ունենալու խորհուրդը, եռագոյնը, Արարատի պաշտամունքը, եւ տակաւին շատ ուրիշ վեհ բաներ ազգային յատուկ ոգիով միասին»: Հալէպը եւ հոն ջարդերէն ճողոպրած հայ ղեկավարներ, գրագէտներ, ժողովուրդին հետ միացած եռագոյն դրօշով առաջնորդեցին հայութիւնը, միշտ վառ պահելով անոնց հոգիներուն մէջ հայկական աւանդութիւնները, ազգային երգերը, մեր հարուստ պատմութիւնը եւ ամէն բանէ աւելի Միացեալ Ազատ ու անկախ Հայաստանի երազանքը:

«Կենացդ Ճեմարան».- Արդէն հասած Հալէպ, առաջին ուխտատեղին՝ այցելութիւն Քառասուն Մանկանց Եկեղեցի եւ ապա Ճեմարան: Ապրումներու դռները լայն բացուած իր դիմաց, խելակորոյս ագահութեամբ կը վայելէ ու կը վերյիշէ անցեալը եւ ներկան իր հին ու նոր երեսներով՝ երբ յանկարծ տիկնոջը հեղինակաւոր յիշեցումը՝ թէ ,մի մոռնար այս երեկոյ աշակերտներդ հանդիպում մը կազմակերպած են, հո՛ն պիտի երթանք չի մոռնասե: Եւ ահաւասիկ նոր պատուհան մը, Ճեմարանէն ներս, ուսուցչական ասպարէզ: Իր ծնողներէն ժառանգած՝ ուսումնական, կրթական առաքելութեան կարեւորութեան հաւատացողներէն եղած էր ինք՝ եւ ամէն առիթով քարոզած իր աշակերտներուն

«Հայ վարժարանն ու գիրքը մեր ժողովուրդի ապրելու եւ գոյատեւելու աւիշներն էին, եւ մեր գոյութեան եւ ինքնութեան կռուանը»:
Այդ հայկական աւիշներով հասակ առած մեծ դարձած մարդ, կին աշակերտներու հետ էր հանդիպումը, քառասուն տարիներ ետք:
Այդ հանդիպման առթած տպաւորութեան քաղցրայուզիչ ազդեցութեան տակ կը գրէ.-

«Բոլորին մօտ անխտիր, ես ինծի հանդիպեցայ»:

«Վաղը Տէր Զօր պիտի երթամ».– Տէր Զօր մեկնումի պատրաստութեան ընթացքին կը լսէ մօրը մրմունջները.- ,Ես միլիոն տարի ալ մնամ, չեմ ուզեր այդ քաղաքը երթալ, խեղճ հայրս Քահանայ էր, իբրեւ հոգեւոր հովիւ Հալէպէն միշտ հոն զինք կը ղրկէին, ամիսներով հոն մնաց, կատարելու համար թաղումներ եւ կամ ալ անյոյսներուն իրենց վերջին հաղորդութիւնը տալու: Վերադարձէն ետք ամիսներով հիւանդ կը պառկէր ու իր պատմածներով բոլորն ալ հետը կը հիւանդացնէրե: Մայրը երբէք չէ պատմած, չէր խօսած մեծ ոճիրի կամ իր ընտանիքի չարչարանքներուն մասին: Ան ,Ահն ու մահը պահած էր իր սրտի եւ հոգիի փակ ու անտես խորշերուն մէջե: Մայրը զգալով տղուն զգայնութիւնը, յանկարծ կը լռէ: Բայց գրագէտը կը զգայ ու կը տեսնէ մօրը մտամոլոր զգացողութիւնները եւ կը գրէ.-

«Ինծի համար մայրս մեծ տառապանքով ու սարսափով մկրտուած կին մըն էր, վշտահար սրտով եւ բազմաշերտ զգացումներով»: Այդքանով պատուհան կը բանայ իւրաքանչիւր ընթերցողի նայելու իրենք իրենց նախնիներուն ընտանեկան պատմութիւններուն: Վերջապէս ո՞ր հայն է որ զուրկ է նման պատմութիւններէ:
Հաճելի է կարդալ գրողին հոգեկան եւ մտածումներու արտայայտութիւնը անապատի ճամբորդութեան տեւողութեան իր ազգին արիւնոտ խաչակրութիւնն ու անոր մեծ անմարդկային չարչարանքը: Եւ կը գրէ.- «Կարծէք աչքերուս առաջ անյայտ ու կորած գերեզմաններ սկսած էին բացուիլ»: Իր մտքին մէջ կար Եփրատ գետը՝ եւ կ՛աւելցնէ.-«Զինք տարիներ առաջ նախակրթարանի հայերէն դասագիրքերու ցամաք ու սեւ էջերուն վրայ միայն տեսած էի»: Իր տխրութեան հետ հայելիացաւ Եփրատը տեսնելով զինք դիտողի հոգեկան ու մտային ապրումները, իր մօր պատմութիւնները իր հօր տեսած չարչարանքները ու ամբողջ ազգի մը եղելութիւնը: Եւ գրողը կը թեւածէ Եփրատի եզրին քալելով յիշելով անցեալի պատմութեան փոշիացած օրերը, վերակենդանացնելով, զգալով իւրաքանչիւր քայլափոխի հայ զոհերու արեան տաք ջերմութիւնը, աչքերուն առջեւ կարծես հոգիները կը վերակենդանանային եւ խոր մտածում՝ հոս է որ մեռաւ եւ վերակենդանացաւ մնացորդացը: «Մահն ու կեանքը որքան երկար ու օրերով կռուած էին այս անապատին մէջ ու երկունք ալ յաղթական դուրս եկած կարծեմ աչքերուս առաջ անյայտ ու կորած գերեզմաններ սկսած էին բացուիլ», կ՛ըսէ ան:
Ապա, Յովակիմ Մանուկեան բեմ հրաւիրեց Սօնա Վէնտըրվիլը որպէսզի ընթերցէ ՚«Վերջին Հիւանդը»: Սօնա ապրումով եւ յստակ առոգանութեամբ ու շեշտաւորումով ընթերցեց «Վերջին Հիւանդըե: Գրագէտը կրցած էր հարազատօրէն խորաթափանցել Հայաստանի հայ կնոջ, եւ Պետիկ անունով հայ թարգմանին ապրած հոգեկան տագնապները ու մտքի փոթորկումները: Այս պատմուածքը գրուած է այնքան գեղեցիկ հիւմիրով եւ դատերական ոճով: Սակայն այս բոլորէն ետք, Պետիկ տխուր մտօրումներով կը հաւատար «Երջանկութիւնը մէկուն համար երգ ու պար էր, թերեւս խաղալիք ու դրամ, իսկ ուրիշի մը համար Ուռենիի մը տխրութիւնը»:

«Նամակներ».– Երկու սիրող անձերու բաժանումէն յառաջադրուած, յիշողութիւններու, ապրումներու, զգայնութիւններու խենդագին դրսեւորումներ այնքան անկեղծօրէն արտայայտուած, երբ արդէն որոշած են յաւէտ բաժնուիլ իրարմէ: Առյաւէտ բաժանումի որոշումը, աւելի բոցավարած է իրար հանդէպ ունեցած սիրոյ կրակը: Այսպէս կ՛ըսէ.- ՚

«Ինչ որ ինծի կը մղէ, որ ես յանկարծական այս որոշումը առնեմ, ան ալ քեզ խորապէս սիրելս է, անհուն, անսահման եւ անյատակ: Բայց վայելքէն ծնած բոցը պիտի չուզեմ սիրով փոխարինել, որպէսզի սէրս չտուժէ: Մտքովս շարունակ քեզ յիշելով պիտի թափառիմ, չհագեցած կեանքս քու տեսիլքովդ պիտի ապրի»: Ապա այս նամակին կը պատասխանէ.-«Փշաքաղուած եմ ու սահմռկած, ճիշդ այս պատճառաւ կը կարդամ նամակդ քանի մը անգամներ, որոնց մէջէն տակաւին կը զգամ սիրոյդ խորութիւնն ու անսահմանութիւնը, բոյրն ու հարազատութիւնը»:
Բեմ հրաւիրուեցաւ Մանուկ Տէր Յովակիմեանը, որպէսզի ընթերցէ «Օ՜հ, Մօն Տիյէօ»ն: Գեղեցիկ ոճով գրուած երգիծական թատերգութիւն մըն է, Տէր Յովակիմեան, բեմական արուեստի, դերակատարի մը զեղուն զգացմունքներով, վառ երեւակայութեամբ, բեմական ձայնի ելեւէջներով, գեղեցիկ առոգանութեամբ, շարժուձեւերու վայելչութեամբ եւ ցայտուն դիմախաղով ներկայացուց երկու զարմիկներու հանդիպումը, եւ յատկապէս Գէորգի ապրած հոգեկան խռովքը, ընդվզումը ու պոռթկումը մարդկային եւ ընկերային առողջ վիճակը խաթարող ընդհանրացած միասեռականներուն հանդէպ:

«Գէորգ իր տողերով, իր շարահիւսութեամբ, իր սրամիտ եւ գեղեցիկ արտայտելու իւրայատուկ զուարճալի ոճով, կրնայ գրաւել թէ մեծերու եւ թէ փոքրիկներու հետաքրքրական վայելքը: Ան ազգն ու ժողովուրդը, հայրենիքն ու սփիւռքը, մշակոյթն ու բանակը դարձուցած է իր առօրեայ մտածումներուն գերուժը, եւ իր գրիչի ճամբով՝ երբեմնի քննադատումներով, երբեմնի փառաբանութիւններով գործօն դերակատարութիւն կը բերէ հայ կեանքէն ներս»:
Ապա կարդացուեցան «Ազդակ», «Ասպարէզ» եւ «Հայրենիք» թերթերու խմբագիրներու հակիրճ գնահատական ու արժանի արժեւորումները, գրող, մտաւորական, հայ լեզուի ու մտքի հանրածանօթ մշակ, վաստակաշատ դաստիարակ, ազգային հասարակական գործիչ եւ հայ մամուլի անխոնջ աշխատակից՝ Գէորգ Պետիկեանի մասին:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԾԱՂԿԱԶԱՐԴԸ ՍՈՒՐԻԱՀԱՅ ԳԱՂԹՕՃԱԽԷՆ ՆԵՐՍ
Next post ՓԱՐԻԶԻ ՄԷՋ «ԽՈՃԱԼՈՒ 613» ՀԱՄԵՐԳԸ ՋՆՋՈՒԵՑԱԻ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles