Երեւան․- Երեք Արժէքաւոր Գիրքերու Շնորհանդէս Հ․Յ․Դ․ «Արամ Մանուկեան» Կեդրոնին Մէջ

0 0
Read Time:2 Minute, 19 Second

ԵՐԵՒԱՆ․- Հ․Յ․Դ․ «Արամ Մանուկեան» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ լիբանանահայ ականաւոր պատմաբան Երուանդ Փամպուկեանի աշխատասիրութեամբ լոյս տեսած «Նիւթեր Հ.Յ.Դաշնակցութեան պատմութիւն, հատոր 13» (Պէյրութ, 2020), «Քրիստափոր Միքայէլէանի անտիպ նամակները»(Երեւան, 2020), «Նիկոլ Դուման. Նամականի» (Երեւան, 2021) գիրքերու շնորհանդէսը:

Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմութեան եւ հասարակագիտութեան հիմնարկի Համաշխարհային պատմութեան ամպիոնի վարիչ՝ փրոֆ․ Խաչատուր Ստեփանեան խօսք առնելով ըսաւ․-  «Դաշնակցութիւնը ոչ թէ սովորական քաղաքական կազմակերպութիւն է, այլեւ ունի հայ քաղաքական միտքը արձանագրելու աւանդոյթ, որն աւելի է հարստացնում մեր հայրենական պատմագրութիւնը։ Քրիստափոր Միքայէլեանը եւ Նիկոլ Դումանը ոչ միայն գործի մարդիկ էին, այլեւ մտքեր էին արտայայտում, որոնք թղթին է յանձնուել նամակների տեսքով, որը հանդիսատեսի դատին յանձնելը իւրատեսակ շնորհակալութիւն է այդ գործիչներին»:

Հայաստանի գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան հիմնարկի տնօրէն Աշոտ Մելքոնեանը, իր կարգին խօսք առնելով, յայտնեց․- «Մեզ` պատմաբաններիս, դա բնորոշ է․ ժլատ ենք արխիւային նիւթը գիտական հանրութեանը հասցնելու իմաստով: Մեզնից շատերը արխիւային նիւթը ուսումնասիրելուց յետոյ, մենագրութիւններ տպագրելուց յետոյ նոր հրապարակ են հանում արխիւային վաւերագրերը, որ յանկարծ մէկ ուրիշը չօգտուի: Ի տարբերութիւն շատ պատմաբանների` պրն․ Փամպուկեանը այս ահռելի աշխատանքը կատարելու ընթացքում երբեւէ չասաց` ես այս հսկայական նիւթի հիման վրայ կարող էի ստեղծել հատորներ, յետոյ նոր արխիւային նիւթը մատուցել գիտնականներին: Այսինքն, այդ ծանր բեռը ինքը տարել է եւ այս նիւթը ներկայացրել մեր գիտական հանրութեանը, ինչի համար շնորհակալութիւն ենք յայտնում: Սա գիտական հանրութեան նկատմամբ ազատ խղճի խայթ ունենալու գովելի գործ է»։

Հ․Յ․Դ․ արխիւներու գլխաւոր հետազօտող, խմբագիր Երուանդ Փամբուկեան անդրադառնալով իրեն ուղղուած գովեստի խօսքերուն ըսաւ,- «Ա՛յ մարդ, դաշնակցական աւանդութեան մէջ մարդը իր ողջութեան չեն գովերգեր, սա յետմահու, ես ողջ եմ տակաւին: Մի քիչ շփոթած եմ, անհանգիստ եմ այն բոլոր գովասանքներից, որոնք ուղղուած են նուաստիս նկատմամբ: Կը ներէ’ք բոլորդ, ես այս կամ այն չափով Դաշնակցութեան աւանդութիւնը պահող, պահպանողն եմ եղած, եւ ինձ համար մի քիչ խորթ են այս շռայլանքներն ու գովասանքները», աւելցնելով, թէ բախտաւորութիւն ունեցած է Հ․Յ․Դ․ Պոսթընի կենտրոնական արխիւներուն մէջ երեւան հանել այնպիսի փաստաթուղթեր, որոնք նախապէս երբեք պեղուած չէին:

«Կան բազմաթիւ սեւագրութիւն մատեաններ, որոնք մինչեւ հազար էջանոց մատեաններ են․ բացում ես` ժողովական նիստերի օրակարգ, ժամադրութիւն Ժընեւում տարբեր անձնաւորութիւնների հետ` հայ կամ օտար, որոնք անմիջական շատ բան չեն ասում․․․ բայց այդ սեւագրութիւնների մատեանների մէջ գտնում ես եւ այնպիսիները, որոնք ապշեցնում են․ գաղտնի նամակների բնօրինակները, եւ ձեռամբ Քրիստափոր Միքայէլեանի, Ռոստոմի, Սիմոն Զաւարեանի, Վռամեանի, Ակնունիի, նաեւ բոլոր նրանց, ովքեր Ժընեւում են գտնուել, նրանց ձեռագրով նամակների բնօրինակները, որոնք սահմանուած էին արտագրուելու եւ ուղարկուելու իրենց հասցէներով: Հազարաւոր այս տեսակի նամակներ, որոնք պատմական, քաղաքական հսկայական կարեւորութիւն ունեն: Նրանց միջից եմ ջոկել Քրիստափոր Միքայէլեանի նամակների մեծ մասը այն տարիներին, երբ Թիֆլիսի Հ․Յ․Դ․ ժողովից յետոյ անցաւ Եւրոպա եւ իր գործունէութիւնն այնտեղ շարունակեց»է,-տեղեկացուց Երուանդ Փամպուկեան:

Նիկոլ Դումանի մասին արտայայտուելով, ան յայտնեց, թէ հայոց մեծագոյն հայդուկապետը նոյնիսկ Անդրանիկի ուսուցիչն էր։

«Նիկոլ Դումանը ժլատ մարդ էր` իր գործերի մասին երբեք չէր խօսում, ուրիշների գործերի մասին էր գրում: Խանասորի արշաւանք է կազմակերպել, եւ այդ արշաւանքի մասին երբեք չէր խօսում», -պատմեց Փամպուկեան:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԿԱՐՄԻՐ ԳԻԾ՝ ՍԵՒ ԼԻՃ ԵՒ ԴԵՌ ԱՒԵԼԻՆ…
Next post Լոյս Տեսաւ Արցախի Պատերազմին Նահատակուած Հերոսներու Ստեղծագործութիւններու Ժողովածուն

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles