ՔՐՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾՕՆԸ՝ ԹՈՒՐՔԵՒԱՄԵՐԻԿԵԱՆ ՅԱՐԱԲԵՐՈՒՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒՆ ՄԷՋ

0 0
Read Time:2 Minute, 49 Second

Ա.Ա.
Երկու հիմնական հարցեր՝ Թուրքիոյ կողմէ ռուսական Էս 400 հրթիռային համակարգի գնումը եւ Սուրիոյ քիւրտերուն ցուցաբերուած ամերիկեան օժանդակութիւնը, լարուած կը պահեն Միացեալ Նահանգներ- Թուրքիա յարաբերութիւնները եւ կը սպառնան ՆԱԹՕի երկու դաշնակիցներուն կապերուն բարելաւման այն ճիգերուն, որոնք կը թափուին թէ՛ ամերիկացի, թէ՛ թուրք պաշտօնատարներու կողմէ։ Այս ճիգերուն վերջինը հեռաձայնային խօսակցութիւնն էր, որ կատարուեցաւ արտաքին գործոց նախարարներ՝ Էնթընի Պլինքընի եւ Մեւլութ Չաւուշօղլուի միջեւ, որոնք իրենց քննարկումներուն մասին հրապարակեցին գրեթէ նոյն բովանդակութեամբ կեցուածքներ եւ դիրքորոշումներ, որոնք նախապէս հրապարակուած էին Սպիտակ Տան Ազգային ապահովութեան հարցերով խորհրդական Ճէյք Սալիվընի եւ Թուրքիոյ նախագահի խորհրդական Իպրահիմ Քալընի կողմէ։ Շեշտադրում՝ թուրքեւամերիկեան ռազմավարական գործակցութեան, ահաբեկչութեան դէմ պայքարին մէջ համագործակցութիւն, միջին արեւելեան խնդիրներու եւ հարցերու նկատմամբ կեցուածքներու եւ աշխատանքներու համակարգում՝ յատկապէս Սուրիոյ մէջ։
Բայց եթէ Սալիվըն-Քալըն հեռաձայնային խօսակցութեան ընդհանուր մթնոլորտը բաւական հանդարտ էր, նոյնը չեղաւ Պլինքըն-Չաւուշօղլու խօսակցութեան պարագային, որովհետեւ անցեալ շաբաթավերջին Հիւսիսային Իրաքի մէջ յայտնաբերուեցան դիակները տասներեք թուրքերու, որոնք, առեւանգուած էին Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան անդամներու կողմէ եւ սպաննուած՝ իբրեւ հակադարձութիւն Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան մարզակայաններուն դէմ կատարուած թրքական զինուորական գործողութիւններու։ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարը պահանջեց, որ ամերիկացիք հրապարակաւ դատապարտեն թուրքերուն սպանութիւնը, գրեթէ քննադատելով նախապէս հրապարակուած ամերիկեան կեցուածքը, զոր նախագահ Ռեճէպ Թայիպ Էրտողան «ծաղրանք» համարեց, որովհետեւ արտաքին գործոց նախարարութիւնը յայտարարեց, թէ կը դատապարտէ սպանութիւնը, եթէ հաստատուի, որ թուրքերը իսկապէս սպաննուած են Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան անդամներու կողմէ։ Յայտարարութեան իմաստը շատ յստակ էր։ Ամերիկացիք թուրքերը կը հրաւիրէին չաճապարելու՝ եզրակացութիւններ կատարելու համար։
Կար այլ խնդիր մըն ալ։ Որո՞նք էին տասներեք թուրքերը։ Թրքական թէ քրտական հաւաստի աղբիւրներ կը հաստատեն,որ թուրքերը առեւանգուած են Թուրքիոյ մէջ 2015-ին եւ 2017-ին, Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան հետ զինադադարի բանաւոր համաձայնութեան խզումէն ետք։ Թուրքերը, որոնց շարքին էին գաղտնի սպասարկութեան գործակալներ, ոստիկաններ եւ սպաներ, վեց տարիէ ի վեր կը գտնուէին Հիւսիսային իրաքի մէջ գտնուող Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան բանակավայրերէն մէկուն մէջ։ Անցնող տարիներուն թրքական բանակային ուժեր բազմաթիւ յարձակումներ կատարած են իրաքի մէջ գտնուող Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան կեդրոններու վրայ եւ երկուստէք մեծ թիւով զոհեր ալ արձանագրուած են։ Բայց առեւանգլեալները մահապատիժի չեն ենթարկուած։ Իսկ ինչու հիմա քիւրտերը պիտի սպաննէին տասներեք բանտարկեալները, որոնց սպանութեան պարագաներուն շուրջ թրքական եւ քրտական աղբիւրներ տարբեր բացատրութիւններ տուին։ Թուրքիոյ պաշտպանութեան նախարարութիւնը յայտարարեց, որ տասներեք թուրքերէն տասներկուքը գլուխէն փամփուշտ ստացած է, իսկ միայն մէկը աջ ուսէն ստացած փամփուշտին պատճառով մահացած է։ Թրքական աղբիւրը չբացայայտեց, թէ փամփուշտները որքան հեռաւորութենէ կրակուած են։ Կամ եթէ դիակներուն ձեռքերը կապուած էին կամ ոչ։ Ըստ պատերազմական գերիներու հարցերով զբաղող իրաւաբաններու, նման տեղեկութիւններ չափազանց կարեւոր մանրամասնութիւններ են, որովհետեւ բաւական լոյս կը սփռեն սպանութեան պայմաններուն վրայ։ Թուրքիոյ պաշտպանութեան նախարարութիւնը նաեւ չհրապարակեց դատաբժշկական դիազննութեան արդիւնքները եւ շատ արագ կազմակերպեց անոնց թաղումը։ Դիակներուն յայտնաբերումէն քսանչորս ժամ ետք՝ Թուրքիոյ տարածքին կազմակերպուեցան բոլոր սպանեալներուն յուղարկաւորութիւնները, քաղաքական մեկնաբաններ եւ պատերազմական գերիներու հարցերով զբաղող իրաւաբաններ մղելով, որ հարցականի տակ առնեն թրքական պաշտօնական տեղեկատուութիւնը՝ առեւանգլեալներուն սպանութեան պարագաներուն մասին։ Պլինքըն սակայն, հաշուի առնելով էրտողանի կատարած սուր քննադատութիւնները, թէ Միացեալ Նահանգներ կը զօրակցին ու կը քաջալերեն քրտական ահաբեկչութիւնը, Չաւուշօղլուի հետ իր խօսակցութեան ընթացքին դատապարտեց Քիւրտ Աշխատաւորական Կուսակցութեան անդամներուն կողմէ կատարուած սպանութիւնները։ Քաղաքական մեկնաբաններ սակայն աճապարեցին շեշտելու, որ Պլինքընի այս դատապարտումը ոչ մէկ ազդեցութիւն պիտի ունենայ Սուրիոյ Հիւսիսային եւ Արեւելեան շրջաններուն մէջ իրողական ուժի վերածուած քրտական Ժողովրդավարական Միութիւն Կուսակցութեան զինուորական թեւին՝ Ժողովուրդին Ինքնապաշտպանութեան Ջոկատներուն տրամադրուելիք նիւթական, զինական եւ քաղաքական ամերիկեան օժանդակութիւններուն եւ աջակցութեան վրայ, որովհետեւ նախագահ Ճօ Պայտըն որոշած է Սուրիոյ նկատմամբ իր նախորդին վարած քաղաքականութիւնը հիմնական փոփոխութեան ենթարկել եւ շրջանին մէջ թափ տալ ամերիկեան ռազմաքաղաքական ազդեցութեան եւ գործունէութիւններուն։ Այս իմաստով ալ Ժողովուրդին Ինքնապաշտպանութեան Ջոկատները գէթ այս հանգրուանին ամերիկացիներուն ամէնէն վստահելի գործընկերներն են։ Անգարա բնականաբար այս իրականութիւնը հաշուի առած է եւ այդ պատճառով ալ կը շարունակէ հակաամերիկեան կարծր քննադատութիւնները։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Արամ Մանուկեան․ Քաղաքական եւ Հասարակական Գործիչ
Next post Ապստամբութենէ Ապստամբութիւն

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles