Վաղը՝ Անպայման…

0 0
Read Time:5 Minute, 32 Second

Գէորգ Պետիկեան

«Պապի՛կ, եու սիթ տէր», պապի՛կ, դուն հո՛ն նստէ, արագ մը հրահանգեց ութ տարեկան մեր թոռնիկը՝ Հայկը: Ան, մեզի «բերած» էին, որովհետեւ իր ծնողքը, քորոնայի աւերին պատճառով, երբ «ամիսներով տունէն սկսած էին աշխատիլ», այսօր պէտք էր երթային իրենց աշխատանքի գրասենեակները եւ հոնկէ գործէին: Ուստի «մէկը» պէտք էր, որ այս տղուն նայէր: Հետը զբաղուէր: Խաղար: Կերկակրէր: Եւ ահա, փառք Աստուծոյ, մեծ հայրն ու մեծ մայրը: Հա՛, պէտք չէ մոռնալ, որ հո՛ս Ամերիկա էր եւ այս մէկն ալ նորութիւն չէր:

Բայց աւելցնեմ, որ չեմ գիտեր ինչո՞ւ այս առտու, Հայկը մեր տունը մտած էր քիչ մը խիստ դէմքով, թեւին տակը ամուր գրկած իր համակարգիչով, առաւել՝ իր «այ բատ»-ով եւ անշուշտ ու անպայման՝ իր «այ ֆօն» կոչուած հեռաձայնով, կարծես մեծ պաշտօնեայ մը ըլլար: Կ’երեւի շատ մտահոգ ըլլալու էր:

Եւ որովհետեւ ժամը ինը կը մօտենար, ուստի առանց «բան» մը ուտելու եւ խմելու, մեզի արագօրէն բարեւելէ եւ ապա ողջագուրուելէ ետք, նստեցաւ մեր ճաշասեղանին ծայրը ու ինծի ալ հրահանգեց, իրմէ քիչ մը անդին նստիլ: Շուտով բացաւ համակարգիչը, կամ ինչ որ պիտի բանար իբրեւ «դաս» եւ «դասագիրք» ու սպասեց: Յստակ էր, որ ինք «դասարան» մտած էր եւ կը սպասէր դասատուին:

Ահա քեզի «դասարան»: Վրաս գրէ:

Ու ճիշդ ժամուն, առանց զանգակի հնչիւնին, դասը սկսաւ: Ուսուցչուհին հրահանգեց: Հայկ բացաւ «գիրքն» անոր «էջ»ը ու սկսան դասի: Թէեւ ինք, իր ուսուցչուհիին եւ շուրջ տասը ընկերներուն դէմքերուն նայելով կը խօսէր, կը վիճէր, կը պատասխանէր եւ երբեմն «այ ֆօն»էն օգտուելով՝ կը փոխադարձէր, բայց աչքին ծայրովն ալ յաճախ զիս կը դիտէր: Չեմ գիտեր ինչո՞ւ: Արդեօ՞ք ինծի «բան» մը հասկցնել կ’ուզէր: Դարձեալ չեմ գիտեր: Ինծի կը մնար առանց ձայնի, միայն հետեւիլ: Ուրիշ ոչինչ: Դիտել համակարգիչը, որուն

պաստառին վրայ կային տասը տղոց եւ աղջիկներու դէմքեր: Խառն եւ անկանոն: Իսկ պաստառի ճիշդ մէջտեղը կար ինքը՝ ուսուցչուհին:

Եւ այս մէկը դասարան էր, նոր դասարան: Նոր դպրոցի՝ նոր դասարան: Դարձեալ վրաս գրէ: Հեռուէն, ակնոցիս ծայրովը «դասին» կը հետեւէի: Մէկ խօսքով կը դիտէի համակար-գիչի պաստառին վրայ ներկայացուած տղոց եւ աղջիկներու խումբը: Մէկը, գիշերանոցով համակարգիչը ծունկերուն: Ուրիշ մը, իր անկողնին վրայ նստած: Հապա այս ծայրինը, խոհանոցի սեղանին մօտ, ոտքի կեցած, ձեռքին ալ իր սանտուիչը՝ «դասին» կը հետեւէր:

Ահա քեզի «նոր» դպրոց: Ուզես կամ ոչ:

Ուսուցիչը իւրաքանչիւրին հետ կը փորձէր «կապ» պահել: Կը լսեմ, որ հարց- պատասխանի դրութիւն ալ կ’ընէր: Եւ յանկարծ՝ Հայկին ձայնը:

-«Պապիկ, բըլիզ պրինկ մի պաթըլ օֆ ուաթըր, ջուր… հաճիս…», պապիկ հաճիս ինծի բեր շիշով ջուրը»: Այսչափ: Երկլեզու: Հասկնալի էր, որ մեր տղան ծարաւցած էր: Արագ մը բերի շիշը ու տուի: Իսկ ինք «թանք եու», շնորհակալութիւն ըսելէն ետք, պաստառէն դէմքը հեռացնելով ջուրը խմեց:

Իսկ անդին՝ աղմուկ եւ քիչ մըն ալ անկանոն դասարան: Շատ քիչեր միայն կարծես լրջօրէն կը հետեւէին: Ի՞նչ կրնար ընել ուսուցիչը: Քանի մը նախադասութիւն կրկնելէ ետք, միշտ ուշադրութեան կը հրաւիրէր անհոգ անտարբեր աշակերտը: Հայկին անունն ալ քանի մը անգամ լսեցի: Բայց որո՞ւ հոգը: Ամէն մէկը իր աշխարհը ունէր: Երբեմն դասատու օրիորդն ալ, ջուր խմելով ու մազերը շտկելով կը զբաղուէր: Հետաքրքրական է, չէ՞…: Ինծի համար այս դասարանը կը նմանէր պարտէզի մը մէջ աշակերտական մեր հաւաքին: Անկանոն եւ անիմաստ դաս: Իսկ հոս՝ մթնոլորտը հեգնանքի վերածուելու պէս բան մըն էր: Կարծես շատեր արդէն ձանձրոյթի գիրկը ինկած ըլլային: Անտարբեր եւ անլուրջ: Տեսանելի էր:

Եւ ահա մեզի համար քորոնայի աւերէն՝ նոր կեանքի պատկեր: Նոր աշխարհ: Առցանց դպրոց: Նոր կանոններ: Անկանոն կացութիւն եւ արտակարգ իրավիճակ: Ինծի համար մէկ խօսքով՝ ազգային մեկուսացում: Ուստի, ինչպէ՞ս սիրել ապագան, երբ լաւապէս չենք ճանչնար մեր ներկան: Նոյնիսկ մեր ներկային՝ հաւատքը չունինք: Էհ, ինչպէ՞ս ունենանք այդ հաւատքը: Ուղղակի՝ արձանացած իրականութիւն:

Քորանայի այս տագնապը, իսկապէս, որ «փորձանք» ալ էր: Աշխարհի անիւը սկսած էր ծուռ դառնալ: Դէպքերը սկսած էին վազել ճակատագրի ետեւէն: Հինը՝ գեղեցիկ, մաշած, սակայն յիշատակելի մեր աղուոր հինը, հիմա մոռացութեան գիրկը ինկած էր, առանց մեր կամքին:
Ու իբրեւ մտքի հոսքի տեւական ճամբորդ, պղտորած էր ներաշխարհս ալ: Ահա խարխուլ զգացումս: Կը զգամ, որ մինակ եմ, հեռաւոր յիշատակի նման: Առանց իմ եւ կամ մեր կամքին, կեանքի նոր եւ օտար շրջադարձ:
Այս մասին միշտ երկար մտածած եմ եւ տակաւին: Ամիսներէ ի վեր օրերս մաշեցուցած:
Հապա՞ հայկական «դպրոցները», կ’ըսէի մտովի: Առցա՞նց դասերը: Հապա հայու ոգիի բացակայութիւնը…: Անոր համար է, որ անհանգիստ ջիղ մը կայ, որ ժամերս կը կրծէ: Շրջապատս ալ լաւատեղեակ է, թէ տխուր էր սիրտս: Ինչպէ՞ս տրամադրուիլ: Ներնշնչուիլ: Հաղորդակցիլ, հաշտուիլ ու հասնիլ այս նոր իրականութեան: Անկասկած՝ նոր մարդկութիւն եւ նոր գիտակցութիւն էր պէտք:
Բայց ա՞յս տարիքին:
Այս մէկը ամէն կողմէ կը լսուէր: Ամէն անգամ եւ ամէն տեղ ու ամէն օր նոյնը կը հնչուէր:
Իսկ հիմա ապշահար կը դիտեմ Հայկն ու իր ընկերները, ուսուցչուհին եւ իր «դասարան»-ն ու «դասապահը»: Անհամար մտածումներ զիս, չեմ գիտեր ուրտեղերը կը տանին եւ արդէն տարած ալ են: Յստակ է, թէ մարդկութիւնը այլափոխուած է: Բայց, ինչ որ ալ ըլլան պայմանները, էական է եւ անպայման ստիպուած ենք նոր սերունդին մասին մտածել: Իսկապէս՝ այս բոլորին մէջ միայն հայ մնալու գաղտնիքը կը փնտռեմ: Գիտեմ, որ ուսումնական հին մեթոտը, հիմա արդէն թանգարանի մէկ անկիւնը տեղաւորուած է:
Խօսքս մեր նոր սերունդին համար է: Նոր տագնապ մըն է, որ կ’ապրիմ: Որքան կեանքը փոխուած է երէկի եւ այսօրուան միջեւ: Ուստի կը մտածեմ…ինչպէ՞ս հայաբար ապրիլ: Ինչպէ՞ս կառչիլ ազգային գոյատեւման: Ինչպէ՞ս ապրեցնել մեծասքանչը: Ինչպէ՞ս առաջնորդել դէպի հայ գիրք եւ հայ գրող: Երեւակայութիւնս սկսած էր հալածել զիս, ու անհամար «ինչպէս» ներու ծնունդ տուած: Տաժանելի է այս զգացումը:
Չենք կրնար ամէն բան բախտին ձգել, որովհետեւ տակաւին մենք պատրաստ չենք…:
Հայ լեզուն եւ հայ գիրքը Սփիւռքի պաշտպանող վահաններ էին: Հայրենաւանդ արժէքներ: Իսկ հիմա…: Ուշի մնացած ենք: Ուշ ենք արդէն: Յստակ է թէ միտքս յուսահատութեան դռները հասած էր:
Կրկնելու գնով նման հարցեր միշտ ճակատաբաց երեւան կը բերեմ, արեւի լոյսին, որպէսզի մարդիկ կարենան զայն լաւապէս տեսնել: Մեզի, դէպի նոր արշալոյսներ տանող առաջնորդող միտքեր պէտք են: Ուստի, գործնական եւ արագ ձեւով պայման է միաւորել հայ միտքերն ու իրենց բեկորները: Պարտաւոր ենք նոր իմաստ տալ հայ կեանքին: Ճիշդ է, որ երկրագունդը, այս գեղեցիկ ու կապոյտ մոլորակը մտած է քաոսի մէջ: Ճիշդ է, որ փոթորկոտ ծով մըն է մեր շուրջը: Նաեւ ճի՛շդ է , որ ժամանակը անըմբռնելի է արդէն: Ուստի ըսէ՛ք, ի՞նչ բանի կառչիլ, երբ արդէն կեանքը կորսնցուցած է իր նախկին հրապոյրը եւ յոյսն ալ իր կարգին կ’ուշանայ:
Միտքս միշտ մեր վաղն է: Մեր նոր սերունդի աւելի լուսաւոր եւ կենսախինդ վաղը երազող:
Միշտ նոր հայը կերտող դրութիւն: Թէեւ դժուարին կացութեան մէջ ենք, յատկապէս վաղուան մեր ինքնութեան, բայց կը կարծեմ, որ ամէն անգամ ճգնաժամը, մեզի նոր հնարաւորութիւն ստեղծած է եւ կը ստեղծէ: Ուստի գիտակցիլ է պէտք:
Ընտանիքի, հայ ընտանիքի ներդրումը առաջնահերթ եւ էական է: Կը կրկնեմ՝ վկա՛յ, մեր Հայկը:
Բայց անկեղծօրէն եւ հաւատքով, համոզուած եմ, որ վաղը անպայման «ամպերը» պիտի երթան եւ «արեւը» կրկին անգամ աչք մը պիտի նետէ ցած: Նաեւ համոզուած եմ, որ օր մը չէ օր մը, այս փաթորիկը պիտի անցնի եւ մենք պիտի ունենանք նոր ժամանակներու եւ նոր յարաբերութիւններով ու ձեւաւորումներով նոր հայութիւն մը:

Վաղը՝անպայման…:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Ալմելոյի Մասնաճիւղի Նոր Կեդրոնին Հիմնարկէքը
Next post Հ.Յ.Դ. Գերագոյն Մարմինի Յայտարարութիւնը` Սահմանային Դէպքերուն Գծով

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles