ԵՕԹԸ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐՈՒ ՎԵՐԱԴԱՐՁԻ «ԺԱՌԱՆԳՈՒԹԻՒՆ»-Ը Ի ՍԿԶԲԱՆԷ ՄԵՐԺՈՒԱԾ Է

 

Ա. Ա.

Լեռնային Ղարաբաղի տագնապին բանակցային հոլովոյթին մէջ ամէնէն երկար հանդիպումներէն մին եղաւ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարներուն՝ Զոհրապ Մնացականեանի եւ Էլմար Մամետիարովի միջեւ Յունուար 29-ին Ժընեւի մէջ կայացած տեսակցութիւնը, որ սկսաւ կէսօրին եւ աւարտեցաւ աւելի քան եօթը ժամ ետք։
Մնացականեան եւ Մամետիարով 24 ժամ ետք երկրորդ հանդիպումը ունեցան՝ դարձեալ Մինսքի խումբի համանախագահներուն եւ ԵԱՀԿ-ի գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչին ներկայութեամբ, որ բանակցային բնոյթի հանդիպումներու կազմակերպիչի հանգամանքով, բոլոր հանդիպումներուն ներկայ կը գտնուի, մինչ Մինսքի խումբին համանախագահները իբրեւ միջնորդ կը մասնակցին բանակցութիւններուն։
Մինչ բանակցութիւնները կը կատարուէին բաւական լարուած մթնոլորտի մը մէջ, նկատի ունենալով Ատրպէյճանի «հանրածանօթ» դիրքորոշումները, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի Կապանի մէջ անցեալ շաբաթավերջին տուած մամլոյ ասուլիսին Արցախեան տագնապին վերաբերող բաժնին ընթացքին հրապարակուած տեղեկութիւնները մեզ առաւել չափով կը հետաքրքրեն, թէ անոնց հրապարակման, եւ թէ բովանդակութեան, ու նաեւ՝ անոնց նկատմամբ Արցախէն յայտարարուած կեցուածքներուն իմաստով։
Կապանի մէջ Փաշինեան յայտարարեց, որ շրջանառութեան մէջ դրուած է այն գաղափարը, թէ Արցախի տագնապին լուծման բանակցութիւններուն մէջ ներկայ իշխանութիւնները կորսնցուցին Սերժ Սարգսեանի ժառանգութիւնը, որուն մէջ է եօթը շրջաններու՝ Աղտամի, Ֆիզուլիի, Ճեպրայիլի, Զանգելանի, Ղուպաթլիի, Քելպաճարի եւ Լաչինի վերադարձը Ատրպէյճանի, պայմանով, որ պահպանուի Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանի կապող միջանցքը։ Ան նաեւ ըսաւ, որ կայ Լեռնային Ղարաբաղը ժամանակաւոր կարգավիճակով օժտելու ընտրանք, որ կ՛երաշխաւորէ անոր ամէնօրեայ կենսագործութեան կազմակերպումը։
«Հիմա Արցախի նախագահական բոլոր թեկնածուները թող ըսեն։եթէ ասիկա իրենց համար ընդունելի՞ է, թէ ոչ։ Թող արցախցիները եւ հայ ժողովուրդն ալ ըսեն, եթէ ասիկա ընդունելի՞ է, թէ ոչ։ Եթէ Արցախի եւ Հայաստանի ժողովուրդները որոշեն, որ ասիկա է բանակցութիւններուն հիմքը, ապա ես կ՛երաշխաւորեմ, որ այս տարբերակը բանակցութիւններու սեղան կը տարուի», յայտարարեց Փաշինեան։
Հայաստանի վարչապետին այս յայտարարութեան շատ արագ հակադարձեցին Արցախի նախագահական թեկնածուներ՝ Աշոտ Ղուլեան եւ Արայիկ Յարութիւնեան։Ղուլեան յայտարարեց, որ Արցախի անկախութիւնը նուազագոյն կարգավիճակն է, իսկ միացումը մայր հայրենիքի հետ՝ վերջնական նպատակը։ Իսկ Արայիկ Յարութիւնեան ըսաւ, որ արցախեան տագնապին վերաբերեալ այս տարբերակը ընդունելի չէ Արցախի ժողովուրդին կողմէ։ Յստակ էր, որ արցախցի թեկնածուները կը խօսէին անկախութեան եւ իբրեւ վախճանական նպատակ՝ Հայաստանի եւ Արցախի միացման մասին եւ կտրականապէս կը մերժուէր Փաշինեանի կողմէ հրապարակուած բանակցային քննարկումներու տարբերակը, զոր ժառանգած է նախկին իշխանութիւններէն։
Լաւրովեան ծրագրին դրոյթներէն քանի մը հատը յիշեցնող այս տարբերակը անձնատուութեան փաստաթուղթ է, որուն այս հանգրուանին Հայաստանի վարչապետին կողմէ նման թափանցիկութեամբ հրապարակումը անշուշտ ունի իր ներքաղաքական ծալքերը, որոնք այնքան ալ կապ չունին Արցախի տագնապին բանակցային հոլովոյթին վերաբերեալ համահայկական դիրքորոշումներու եւ կեցուածքներու հետ։ Հայաստանեան ներքաղաքական իրավիճակէն թելադրուած նշումները երբեք չեն նպաստեր համահայկական հնչեղութիւն ունեցող հարցերու լուծման, որոնց շարքին առաջին դիրքը անկասկած կը գրաւէ Արցախի տագնապը։Երբ բաւական լարուած ենթահողի մը վրայ, յանկարծ հրապարակաւ կը խօսուի եօթը շրջաններու վերադարձը բանակցութիւններու սեղան տանելու ընտրանքի մը մասին, կը նշանակէ, որ խնդիրը ի սկզբանէ աւելի ներքին հակամարտութիւններու, հաշուեյարդարներու դրսեւորումներու եւ նաք աութի բնոյթ ունի, մանաւանդ երբ նշումը կը վերաբերի «նախկին եւ ներկայ իշխանութիւններ» հասկացութեան մը։
Եւ հոս պէտք է շեշտել, որ բարեբախտաբար Արցախէն երկու թեկնածուներու՝ Աշոտ Ղուլեանի եւ Արայիկ Յարութիւնեանի պատասխանները, ոչ թէ արցախցի ներկայացուցիչներու հակադարձութիւնն է, այլ խորքով եւ բովանդակութեամբ՝ ամբողջ հայութեան կեցուածքին պարզ ու յստակ պատասխանը, թէ Արցախի անկախութիւնը նուազագոյն կարգավիճակն է, իսկ Մայր Հայրենիքին միացումը՝ վախճանական նպատակը։

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*