ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆՑԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԽՕՍՈՒԱԾ ԵՒ ԳՐՈՒԱԾ ՀԱՅԵՐԷՆԻ ԲԱՌԱՐԱՆ ԿԸ ՓՆՏՌԷ

 

            Արմենակ, առանց Էլպիսի, յունուարի այս անարեւ օրը, հակառակ հանրային փոխադրամիջոցներու անկանոնութեան, տեսութեան եկաւ: Նորոյթէն ետ չմնացող Մակարուհին կանաչ թէյ պատրաստեց:

            Խօսեցանք զբաղում եւ լուր դարձած ցոյցի մասին: Ապա նաեւ Հայաստանի անվերջանալի դատերու, ցոյցերու եւ արտագաղթի մասին: Արդիական ենք, լուրերու սուտն ու ճիշդը խրձիկ են: Մենք ալ սորվեցանք ֆէյքը… եւ շուարեցանք:

            Սրտցաւ անվախճան զրոյց:

            – Մակա՛ր, Հայատասնի թերթերը կը կարդանք եւ հեռատեսիլը կը դիտենք տեղեկութիւն ունենալու համար: Թէեւ, սովորաբար առանց տեղեակ ըլլալու կարծիքներ կը յայտնենք, անոնց հունով կարգախօս կը կրկնենք, ինչպէս թութակը:

            – Միամիտ մի՛ ըլլար: Յիշած անձերդ, այսինքն սփիւռքի մեծամասնութիւնը, ոչ կը կարդայ, ոչ կը դիտէ, ոչ կը լսէ, իր գիտցածը գիտէ, եւ այդքան:

            – Մակա՛ր, կարդալով Հայաստանի թերթերը եւ լսելով հեռատեսիլը չեմ հասկնար գրուածները եւ խօսուածները: Վերջերս սկսայ արձանագրել չհասկցած բառերս, անոնց թիւը վեց հարիւրը անցած է արդէն: Արդեօք Հայաստան բառարան մը կարելի՞ է գտնել, որպէսզի ես, եւ ինծիպէսներ, իրենց կարդացածը հասկնան:

            – Ըսիր՝ աւելի քան վեց հարիւր բառ: Այդքանին համար ո՞վ բառարան պիտի կազմէ: Դուն Հայաստան կ’երթաս-կու գաս, գրող, բանաստեղծ, դասախօս եւ ակադեմիկոս կը ճանչնաս: Անոնց հարցո՛ւր: Ամէն անգամ որ անոնցմէ մէկուն հանդիպիս, տասը բառ հարցուր, եւ հարցը կը լուծուի:

            – Փորձեցի: Չեղաւ: Չստացուեց: Լեզուի եւ գրականութեան դասախօս մը նոյնիսկ ըսաւ, որ բնական են այդ բառերը, անոնցմով լեզուն կը յառաջդիմէ:

            – Արմենա՛կ, չհարցուցի՞ր, թէ կը յառաջդիմէ ո՞ւր հասնելու եւ ի՞նչ ընելու համար:

            Կեդրոնականցին չպատասախանեց: Ինչպէս ոմանք իրենց գրպանէն շաքար կամ ծխախոտի տուփ կը հանեն, գրպանէն հանեց էջ մը թուղթ եւ ըսաւ.

            – Վերջին երկու օրերու չհասկցած բառերս կարդա՛: Եթէ հետաքրքրուող ըլլայ, ըսէ որ մնացեալ վեց հարիւրը իրենց կրնամ ղրկել ԵՄԱԿով, ի-մէյլով եւ քուրրիէլով:

            Մակարուհին հայաստանեան կոնեակ բերաւ ցուրտին դէմ պայքարելու համար: Եւ Արմենակ ըսաւ.

            – Բարձրաձայն կարդա՛, որպէսզի Մակարուհիին հայերէնն ալ յառաջդիմէ:

            Կարդացի. կամուֆյաժ, սամասուդի կենթարկվեն, կադր, շոկային, արոմատիկ ամինների քիմիական օքսիդացմամբ պոլիմերմանն օրգանական միջավայրում, ռեպրեսիվ ապարատ, դիլետանտական, կոնյունկտուրային, միգրանտներին, դեպորտացիայի, ռեադմիսիա, կոլեգա, դեպորտ, սանկցիա, սենսացիոն, դիսկրիմինացիա, կոմպրոմիսային, լատենտ, դետալիզված, գեներացնել, դիպլոմ, մալադեց, բյուրոկրատական, էքսպերիմենտ, ավտոմատացնել, կոնսպիրացիա, կրիմինոգեն վիճակ, հոգեթերապեւտ, մուլյաժ, վճարային տերմինալներ, կոլորիտային,…

            Արմենակ գլուխը ճօճեց.

            – Ասոնց պէս վեց հարիւր ուրիշ բառեր ալ կան:

            Ապա կուլ տուաւ կոնեակը եւ գնաց:

            Հայերէն սիրող հին գլուխ Կեդրոնականցին չ’ուզեր մասնակից եւ մեղսակից ըլլալ լեզուի յառաջդիմութեան:

 

Մակար ի Գաղիա, 24 յունուար 2020

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*