ԼՕՈՒԸԼԻ ՄԷՋ ԱՐԵՒԵԼԵԱՆ Ա.Մ.Ն.-Ի ՀԱՅ ԴԱՏԻ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲԻ ՏԱՐԵԿԱՆ ՄԵԾԱՐԱՆՔԻ ՀԱՆԴԻՍՈՒԹԻՒՆ


Շաբաթ, Նոյեմբեր 9-ին, Լօուըլի (Մասաչուսէց) «Umass» համալսարանի սրահին մէջ, տեղի ունեցաւ Ա.Մ.Ն. Արեւելեան շրջանի Հայ Դատի յանձնախումբի կազմակերպած մեծարանքի 13-րդ հանդիսութիւնը:
Օրուան հանդիսավարն էր Հէտըր Գրաֆեան (Հ.Օ.Մ.-ի արեւելեան Ա.Մ.Ն.-ի շրջանային վարչութեան անդամ), որ բեմ հրաւիրեց այս տարուայ «Լէօ Սարգիսեան» դասընթացքին հետեւած երիտասարդ Մարի Գալստեանը մեներգելու համար Միացեալ Նահանգներու եւ Հայաստանի օրհներգները: Ա.Մ.Ն. արեւելեան թեմի բարեջան Առաջնորդ Անուշաւան Արք. Դանիէլեան երկրէն դուրս գտնուելով չէր կրցած ներկայ ըլլալ եւ անոր ներկայացուցիչ՝ Պոսթընի հովիւ Տէր Անդրանիկ Պալճեան, բեմ բարձրացաւ եւ կատարեց տէրունական աղօթք:
«Ազատութիւն» շքանշանով պարգեւատրուեցան քոնկրէսական Ճիմ ՄըքԿավըրն (Դեմոկրատական – Մասաչուսէց) եւ թուրք այլախոհ Թաներ Աքչամ: Քքոնկրէսական Լօրի Թահան ներկայացուց քոնկրէսական Ճիմ ՄըքԿավըրնը, որ հազիւ շաբաթ մը առաջ, թիւ 296 բանաձեւին գծով հետեւողական աշխատանք տարած էր: Օրէնքներու յանձնախումբի ատենապետ Ճիմ ՄըքԿավըրն նիստը բացած էր տպաւորիչ ելոյթով մը, շեշտելով, որ թիւ 296-ի բանաձեւին վաւերացումը առիթ մըն է Ներկայացուցիչներու Տան, որ յստակօրէն արտայայտուի Հայոց Ցեղասպանութեան մասին, յստակօրէն ընդունելով, որ տեղի ունեցածը ցեղասպանութիւն է։ Նմանօրինակ տպաւորիչ ելոյթ մըն ալ ունեցաւ ան, այս մեծարանքի օրը, շարունակ շեշտելով, թէ պէտք է անպայմանօրէն կասեցուին ցեղասպանութիւնները: «Եթէ չպատժենք յանձաւորը, պիտի շարունակուին ցեղասպանութիւնները: Հետեւաբար, լուրջ է հարցը եւ առ այդ նմանօրինակ բանաձեւ մը որդեգրելով, կարելի պիտի ըլլայ չկրկնել ահաւոր դէպքեր», ըսաւ ՄըքԿավըրն, որ շեշտեց, թէ այս պատկերը արդիւնքն է տասնամեակներ շարունակ Միացեալ Նահանգներու մէջ մղուած հետեւողական պայքարին, որ կը կատարէ Հայ Դատի յանձնախումբը, իր զանազան մասնաճիւղերով եւ ենթաբաժանումներով: ՄըքԿավըրն շեշտեց, թէ այս բանաձեւը անգամ մը եւս մերժեց Թուրքիոյ ժխտողական քաղաքականութիւնը ԵՒ վերահաստատեց Միացեալ Նահանգներուն կողմէ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչնալու փաստը: Ան աւելցուց, թէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումն ու հատուցումը չի կրնար յաջողութեամբ պսակուիլ, եթէ անոր մասին քարոզեն միայն հայերը: Անհրաժեշտ է բոլորիս ու լայն զանգուածներու միասնական քարոզչութիւնը։
«Դասեր քաղենք մարդկութեան նկատմամբ կատարուած այլ յանցագործութիւններու ճանաչման եւ հատուցման օրինակներէն։ Պէտք է բացառել, որ ժամանակակից զարգացումները խափանեն յանցանքի ճանաչման հոլովոյթը: Քանի տակաւին ցեղասպանութիւնը կը ժխտուի, անիկա կը շարունակուի․․․», եզրակացուց ՄըքԿավըրն։

«Ազատութիւն» շքանշանով պարգեւատրուող երկրորդ անձնաւորութիւնն էր թուրք այլախոհ Թաներ Աքչամը:
Փրոֆ. Հենրի Թերիօ ներկայացուց «Քլարք» համալսարանի Հայոց Ցեղասպանութեան ուսումնասիրութեան ամպիոնի պատասխանատու դասախօս՝ Աքչամը, որ իր խօսքին մէջ ըսաւ, թէ Անգարա ժխտողական քաղաքականութեամբ կը շարունակէ մերժել իսկական փաստերը եւ խեղաթիւրել իրականութիւնները՝ անհիմն եւ անհեթեթ սուտեր հնարելով: Անդրադառնալով թրքական մերժողական կեցուածքին ու անտարբերութեան` նշեց թուրք մտաւորականութեան մօտ տիրող թեր ու դէմ կեցուածքները Հայոց ցեղասպանութեան գծով: Ան շեշտեց, թէ ի վերջոյ օրը պիտի գայ եւ երեւան պիտի ելլէ իրականութիւնը, պատմաբաններու արդար եւ ճիշդ ուսումնասիրութեամբ: Անշուշտ , ան հաւաստիացուց, որ ժխտողական քաղաքականութեան դիմադրութիւնը կը պահանջէ ամբողջական պայքար:
Փրոֆ. Աքչամ, անգամ մը եւս պատմական փաստագրեալ տեղեկութիւններով պարզեց թրքական կանխամտածուած քայլերը Ցեղասպանութեան գործադրութեան մէջ:
Ան շեշտեղ, թէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումն ու հատուցման տրամադրումը կարեւոր է նաեւ Թուրքիոյ համար, քանի որ առանց անոր անկարելի է հասնիլ երկրի լիակատար ժողովրդավարացման:
«Վահան Քարտաշեան» շքանշան ստացան Լօուըլի շրջանի Ճգնաւորեան եղբայրները՝ Արամ, Արմէն եւ Արա, որոնք անաչարօրէն գործած են յաչս հայ դատին: Պատշաճ կերպով, իրենց կենսագրականը ներկայացուց շրջանի Հայ Դատի յանձնախումբի գործօն անդամներէն՝ Միւրէլ Հարոյեան: Բեմ բարձրանալով Ճգնաւորեանները յուշեր պատմեցին եւ յայտնեցին իրենց գոհունակութիւնը, այս օրուան առթիւ եւ նուիրումը՝ հայ դատին:
Ա.Մ.Ն. Արեւելեան շրջանի Հայ Դատի յանձնախումբի ատենապետ Սթիւ Մեսրոպեան խօսք առնելով յայտնեց, թէ Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տան թիւ 296 բանաձեւի յաղթանակով, Հայ Դատը պիտի շարունակէ գործել: Ան կարեւորեց այս աշխատանքը, նշելով, թէ Հայ Դատի պահանջատիրութեամբ պայքարի ընթացքը զգալի յառաջխաղացք արձանագրած է:
«Այս եւ նմանօրինակ յաղթանակներու պատիւը յատկապէս կը պատկանի երիտասարդութեան, որ յատուկ դասընթացքներու կը հետեւի եւ ըստ այնմ կը գործէ: Այս գծով կարիքն ունինք օժանդակութեան, որպէսզի նմանօրինակ վարժողական դասընթացքներ շատ աւելի հետեւողական կերպով կատարենք եւ կազմակերպենք», ըսաւ Մեսրոպեան:
«Լէօ Սարգիսեան» վարժողական դասընթացքի անունով, խօսք առաւ Սիփան Օհաննէսեան, որ իր կարգին յաւելեալ մանրամասնութիւններ փոխանցեց այս հետաքրքրական ծրագրին մասին: Այս առթիւ, յատուկ յուշանուէրներ ստացան, այս տարեշրջանի վարժողական ծրագրին մասնակցողները՝ Ռուպինա Պոզոյեան (Նիւ Ճըրզի), Նայիրի Տիրացունեան (Նիւ Ճըրզի), Մարի Գալստեան (Մասաչուսէց) եւ Տարօն Պողարեան (Փենսիլվանիա): Նաեւ, Մարալ Մելքոնեան վարԺողական ծրագրի մասնակցող Լուսին Պոտուրեան (Քաննեթիքըթ) ստացաւ յուշանուէր մը:
«Ցեղասպանութեան ժխտումը սպառնալիք է Հայաստանին: «Բոլոր հայերը` մեր հայրենիքին եւ ամբողջ աշխարհի մէջ, ընդհանուր պատասխանատուութիւն կը կրեն պայքարելու Թուրքիոյ ժխտողականութեան դէմ` հաստատելով Հայոց Ցեղասպանութեան պատմութիւնը եւ թոյլ չտալով Անգարային խոչընդոտելու արդարադատութեան այս յանցագործութեան համար: Հայ Դատի պահաջատիրութիւնը միեւնոյն թափով յառաջ մղելու պայքարի մարտահրաւէրը արդէն թակած է Ծերակոյտի դռները, ուր նմամօրինակ բանաձեւ մըն ալ պիտի վաւերացուի: Այս գծով, դեռ գործ ունինք կատարելիք, թիւ 296 բանաձեւը հասցնելու մինչեւ Սպիտակ Տուն, քաջատեղեակ ըլլալով, որ ցեղասպանութիւնը անպատիժ ձգելու` Անգարայի ստեղծած նախադէպը սպառնալիք է ոչ թէ միայն հայութեան, այլ բոլոր ազգերու անվտանգութեան», շեշտեց Համբարեան: Ան աւելցուց, թէ հատուցումն ու ճանաչումը փոխկապակցուած են, իսկ հատուցման համար անհրաժեշտ է ցեղասպանութեան յանցանքի ճանաչումը: «Հայոց ցեղասպանութեան հարցով, կարելի է հասնիլ ճանաչման` աշխարհին մէջ համաձայնութեան ձեւաւորման միջոցով, որուն շնորհիւ Թուրքիան, մինակ մնալով, ստիպուած է ճանչնալու իրողութիւնը: Արդ մէկն ալ ճամբան պիտի հարթէ հատուցման տարբեր ձեւերու շուրջ երկխօսութեան: Աշխարհի մէջ իւրաքանչիւր տեղ կայ այն տրամաբանութիւնը, որ երբ յանցանք կը գործուի, ապա ոճրագործները նախ պէտք է ընդունին իրենց մեղքը, ճանչնան եւ ճամբայ գտնեն վերականգնելու արդարութիւնը զոհերուն նկատմամբ», յայտնեց Արամ Համբարեան եզրակացնելով, թէ հատուցումը աւելի խոր երեւոյթ է, քան ֆինանսական փոխհատուցումը: Ան շեշտեց, որ նախապայման է յանցագործութեան գիտակցումն ու ճանաչումը, որմէ ետք միայն կարելի է խօսիլ հատուցման ձեւերուն մասին:
Հուսկ, Գրաֆեան շնորհակալութիւն յայտնեց ներկաներուն եւ յատկապէս անոնց որոնք նիւթապէս օժանդակեցին եւ դեռ ալ պիտի օժանդակեն, սատար հանդիսանալով Հայ Դատի սուրբ գործին։ Օրուան հանդիսութիւնը աւարտեցաւ շրջանի հովիւ Ստեփան Պալճեանի աղօթքով:

ԹՂԹԱԿԻՑ

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*