Ոստայն․- Բախտաւորութի՛ւն

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ

_ Ի՞նչ կը մտմտաս այս առաւօտ,_ հարցնելով եկաւ ետեւս կանգնեցաւ մուսաս՝ աչքը յառած համակարգիչի պաստառիս սպիտակ էջին վրայ,_ ի՞նչ բախտաւորութեան մասին է խօսքդ, Լոթօ-Քեպէգի տո՞մսդ զարկաւ։
_ Ի՞նչ Լոթօ-Քեպէգ, ի՞նչ տոմս, դուն միայն երկինքէն մանանայի պէս դրամ իջնե՞լը բախտաւորութիւն կը նկատես, թԷ՞ զիս այդպէս ճանչցած ես…
_ Չէ, կատակ էր ըրածս, մի՛ նեղուիր, բայց հետաքրքիր եմ, ի՞նչ բախտաւորութեան կÿակնարկես։ Մի՛ ըսեր անցեալ շաբաթավերջի մասին է, որ կը մտածես տակաւին։
_ Կռահեցի՛ր միտքս, կեցցե՛ս, լաւ հասկցող ես, թէ ոչ քեզ պաշտօնի առած չէի ըլլար, անգործ մնացած կÿըլլայիր։
_ Լաւ, լաւ, պատմէ պատմելիքդ, քեզ ի զուր չզբաղեցնեմ, ժամավաճառ չընեմ,_ ըսաւ ու քիչ մը ետ քաշուեցաւ մէկ հոգին, որպէսզի անարգել վերյիշեմ այն երկու-երեք օրը, որ վայելք մը եղաւ ինծի համար։
Արդարեւ, պիտի չմոռնամ այն հարազատութիւնը որ զգացի, որով շրջապատուեցայ ուրբաթ երեկոյէն սկսեալ մինչեւ կիրակի երեկոյ, այսինքն Նիւ Եորքի Ճոհն Ֆ. Քենետի օդակայանը վայրէջք կատարելէս մինչեւ նոյն օդակայանէն վերթիռս։
Դիմաւորելու եկած էր իմ երբեմնի սիրելի ընկերներէս զոյգի մը զաւակը, որ տեղւոյն մարմիններուն մէջ պատասխանատու դիրք ունի հիմա։ Նման վերաբերումի կÿարժանանայի ատենին, երբ նման առիթներով կÿայցելէի տարբեր գաղթօճախներ։ Սա ընկերական վերաբերումի մէկ խրախուսիչ ապացոյցն է. ձգել գործ, ընտանիք, ընթրիք, գալ քեզ դիմաւորելու, ապա այդ պահու երթեւեկի խճողումին մէջ հետդ զրուցել գաղութային թէ հայրենական հարցերու մասին ու քեզ քաղաքամէջ՝ պանդոկ հասցնել, առանց որ զգաս, թէ ինչպէս անցան այդ մէկուկէս ժամերը։
Պանդոկը միանալ գործակից խմբագիր ընկերոջս, որ գլխաւոր մեղաւորն էր իմ հոն գտնուելուս, քանի որ կազմակերպեր էր «Հայրենիք»-ի 120-ամեակին ու «Armenian Weekly»«-ի 85-ամեակին նուիրուած գիտաժողով ու ցանկացեր զիս ալ հրաւիրել։ Այդ երեկոյ գլուխ-գլխի մեր ընթրիքը առիթ էր սերտացնելու մեր ծանօթութիւնը, պարզ խմբագիր-աշխատակից կապը վերածել ջերմ ընկերական, մտերմի՛կ յարաբերութեան, փոխանակել փորձառութիւն, մտահոգութիւններ, իղձեր ու երազներ…
Ապա ամբողջ օր մը անցընել այդ գիտաժողովի բովին մէջ, շրջապատուած բազմաթիւ հի՜ն ընկերներով, վերահաստատել անոնց հետ կապը, հաստատել նո՛ր ծանօթութիւններ, տարեկիցներու, աւելի երիտասարդներու, շա՛տ աւելի երիտասարդներու հետ, որոնք հայ մամուլի ճակատագրով մտահոգ՝ նման հաւաքի մը եկած էին։ Մօտէն ծանօթանալ մանաւանդ քու անմիջական գաղափարակից շրջանակէն դուրս՝ այլ կուսակցութիւններու պատկանող կամ չպատկանող մասնակիցներու, մտաւորականներու եւ անդրադառնալ, որ մինակդ չես, մենք մինակ չենք, այլ նոյն նաւուն ճամբորդներն ենք Սփիւռք կոչուած ովկիանոսի ալեծածան թէ ալեխռով ջուրերուն վրայ։
Տակաւին, նոյն օրուան երեկոյեան, մասնակիցներէն փոքր խումբի մը հետ՝ եօթ-ութ հոգիով, քալել քաղաքի բազմագոյն լոյսերով պսպղուն փողոցներէն, հաւաքուիլ մօտակայ… լիբանանեա՛ն ճաշարանի մը մէջ եւ նոյնիսկ քիչ անդին ճչացող երաժշտութեան ներքեւ շարունակել ու խորացնել օրուան մէջ ծայր տուած զրոյցը՝ ա՛լ աւելի համոզուելու համար, որ մեր, մեր մամուլի իրավիճակը բարելաւելը անհնար չէ, կը մնայ գիտակցիլ, վճռել, գործակցիլ ու գործադրել կայանալիք որոշումները։
Եւ յաջորդ օրը…
_ Այո, եւ յաջորդ օրը,_ իր ներկայութիւնը զգացուց մուսաս։
… բախտաւորութիւնս իր գագաթնակէտին հասաւ։
_ Ինչո՞ւ, ի՞նչ եղաւ։
Եղաւ այն, որուն համար յատկապէս ուզեցի գրել այս յօդուածս։
Քանի որ այսքան ճամբայ կտրեր էի, մտածեր էի օրը այնտեղ անցընել տուն վերադառնալէ առաջ եւ առիթը օգտագործել թանգարան այցելելու, Արշիլ Կորքիի՛ն այցելելու։ Մեթրոփոլիթընի մէջ անպայման պիտի գտնէի իրմէ գործ մը կամ գործեր։ Ցանկութեանս տեղեակ էր կազմակերպիչ ընկերս, եւ կարգադրուեր էր, որ գիտաժողովին մասնակից տեղաբնակ երիտասարդներէն մէկը ընկերանար ինծի։ Բախտէս, ուրիշ երիտասարդ մըն ալ ÿփափագեցաւ միանալ մեզի։ Զաւակներուս եւ թոռներուս տարիքներուն միջեւ տղաք էին անոնք, ուսեալ, հայ կեանքին մէջ գործունեայ, եռանդո՛ւն։
Եւ ահա, տեղատարափ անձրեւը արհամարհելով, երեքով դուրս եկանք պանդոկէն, չափեցինք ու չափչփեցինք Նիւ Եորքի քաղաքակեդրոնի փողոցները, նկարեցինք ինչ որ կրնայինք իբր յիշատակ որսալ յատկապէս հին շէնքերէն, կեդրոնական կայարանէն, խառնիճաղանճէն, որ քաղաքին իւրայատկութիւնն է, անցանք ոսկեգմբեթ հայկական վեհակերտ եկեղեցիէն ալ, տեսնելով անոր փակին մէջ զետեղուած զոյգ արձանները, մէկը Մայքըլ Արամէն՝ Մեծ Եղեռնի 100-ամեակին նուիրուած, միւսը՝ Ռուբէն Նաքեանէն։
Ապա իրենց առձեռն հեռաձայններուն վրայ մատներու մի քանի արագ շարժումով , տղաքը Ուպերի ինքնաշարժ մը կանչեցին, ու քիչ ետք հասանք թանգարան։ Անոնցմէ մէկը ձեւը գիտէր, որ գլխաւոր մուտքի երկար շարքէն խուսափինք, ու քիչերու ծանօթ երկրորդական մուտքէ մը ներս մտնենք առանց սպասումի, նոյնպէս ելեկտրոնիկ միջոցներով ունենանք մեր մտից տոմսերը ու սկսինք շրջիլ թամգարանի մի քանի մասերը ու հիանալ այնտեղ հաւաքուած գանձերով։ Տարբեր ժամանակներու, տարբեր քաղաքակրթութիւններու։
Հիանալ, զրուցել, կարծիք փոխանակել, ճարտարապետական հնութիւններու պարագային որոշ բացատրութիւններ հաղորդել ընկերակիցներուս։ Եւ ապշիլ, թէ ինչպէ՞ս այդ հարստութիւնները հոս են հանգրուանած։ Ո՞վ գողցած է զանոնք իրենց պատկանած երկիրներէն…
Տղաքը ակներեւ հպարտութեամբ հետամուտ էին, որ ինծի ցոյց տան հայութեան առնչուած նիւթերը, որոնց մէջ կային նոյնիսկ Ուրարտուէն եկած իրեր։
Եւ ահա կը հասնինք նաեւ Ոստանիկ Ադոյեանի, այլապէս Արշիլ Կորքի անունով մեզի ծանօթ արուսետագէտի «Water of the Flowery Mill» ¥«Ծաղկած կամ ծաղկազարդ ջաղացքի ջուրը»¤ կոչուած գործին, որ անմիջապէս ուշադրութիւն կը գրաւէ վերացական արուեստի այդ բաժնի մուտքին։ Կորքիի կեանքի վերջին շրջանի գործերէն մէկն է, որ իր գոյներով հայկականութիւն կը բուրէ։
Այցելեր ենք թանգարանի մէկ փոքր բաժինը միայն, գուցէ մէկ երրորդը, այն ալ շատ արագ անցնելով ցուցօններուն առջեւէն։ Չենք զգացեր ինչպէ՜ս ժամերը սահեր գացեր են, իսկ մենք կը կարծէինք, թէ ուրիշ թանգարան ալ կրնայինք երթալ այստեղէն՝ քալելո՛վ։ Պէտք է շարժիլ։
Կը վերադառնանք մեր պանդոկի թաղերը, քանի որ ճամպրուկները հոն ձգած ենք, անկէ առաջ կը ճաշակենք տաւարի ծխահարած միսի՝ փասթրամիի համեղ սանտուիչներ «հարազատ» հրէական ճաշարանի մը մէջ, պահ մըն ալ կը գտնենք երթալ լուսանկարելու Մ․Ա․Կ․-ի մէջ հայկական ներկայացուցչութեան դեսպանատունը՝ միշտ տղոց պնդումով։
_ Ա՞յսքան։
_ Ասկէ աւելի ի՞նչ կÿուզես, սիրելի՛ մուսա։ Մոնթրէալ վերադարձայ… երիտասարդացած։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*