ՀԱՄԱԹՈՒՐԱՆԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՆՈՐԱԳՈՅՆ ՄՈՒՆԵՏԻԿԸ ԱԼԻԵՒՆ Է՝ ԶԱՆԳԵԶՈՒՐԻ «ԿՈՐՈՒՍՏ»-Ի ԱՓՍՈՍԱՆՔՈՎ

0 0
Read Time:2 Minute, 17 Second

Ա.Ա.

Նախիջեւանի ինքնավար մարզին մէջ 2009-ին հաստատուած՝ թրքախօս երկիրներու թրքական խորհուրդը մինչեւ իր վերջին վեհաժողովը կը զբաղէր Թուրքիոյ, Ատրպէյճանի, Ղազախստանի եւ Ուզպեքիստանի միջեւ մշակութային, գիտական, զբօսաշրջային եւ ընկերային այլ մարզերու մէջ գործակցութեան ծրագրերը եւ նախագիծերը։ Այս խորհուրդը, որուն անդամ չեն Կեդրոնական Ասիոյ թրքացեղ եւ թրքախօս հինգ երկիրներէն՝ Խըրխըզիստան եւ Տաճիկիստան, իր նախկին ութ վեհաժողովներուն ընթացքին գրեթէ զանց առած է քաղաքական խնդիրները եւ իսկ եթէ հազուագիւտօրէն անդրադարձած է անոնց, ապա նշումը եղած է շատ մակերեսային եւ խորհրդանշական։
Ատրպէյճանի մայրաքաղաք Պաքուի մէջ այս շաբաթասկիզբին կայացած վեհաժողովը սակայն եղաւ իր տեսակին մէջ բաւական եզակի հանդիպում մը, ուր դրսեւորուեցան համաթուրանականութեան գաղափարախօսութեան մերօրեայ որոշ շեշտադրում մը՝ Հայաստանի Զանգեզուրի շրջանին մասին Իլհամ Ալիեւի կատարած յայտարարութեան ընդմէջէն։
Ատրպէյճանի նախագահը ուղղակիօրէն խօսեցաւ Զանգեզուրի ներկայացուցած կարեւորութեան մասին՝ համաթուրանականութեան տեսանկիւնէ եւ ափսոսաց, որ անոր Հայաստանի յանձնումը աշխարհագրականօրէն ջլատած ու մասնատած է թրքական աշխարհը։
Նախիջեւանը, որ ատրպէյճանական արուեստական պատկանելիութիւն մը ունի՝ իբրեւ արդիւնք քեմալական¬ խորհրդային բաւական մութ ծալքեր ունեցող դաշինքի մը, աշխարհագրականօրէն անջատուած է Ատրպէյճանէն եւ Ալիեւ ասիկա կ՛ափսոսայ, որովհետեւ կը տենչայ Զանգեզուրի տիրացմամբ իր լրման հասցնել համաթուրանականութեան ծաւալապաշտութեան կարեւորագոյն հանգրուաններէն մին։
Թուրքիայէն մինչեւ Կեդրոնական Ասիոյ թրքացեղ հինգ հանրապետութիւններ ծաւալելու համաթուրանական կայսրութեան մը կիզակէտը Ատրպէյճանն է՝ իր աշխարհագրական դիրքով անոր գրեթէ կեդրոնը ըլլալով։ Այսպէս կոչուած «մասնատուած Ատրպէյճան» մը մերժելով՝ Ալիեւ, հրապարակաւ հայկական Զանգեզուրի տիրացման թէկուզ անուղակի ակնարկութիւն մը կատարելով, բաւական հիմք կու տայ, թէ Պաքուի մէջ ինչ բնոյթի նիւթեր եւ հարցեր քննարկուած կրնան ըլլալ։
Եւ յանկարծ, բոլորովին այլ հարթակի մը վրայ, ատրպէյճանական լրատու աղբիւր մը, Սի․ Պի․ Սի․ պատկերասփիւռի կայանը լուսարձակի տակ կը բերէ Զանգեզուրը թաթարական ոտնձգութիւններէ ոգի ի բռին պաշտպանած ու փրկած Գարեգին Նժդեհի աւանդը եւ քաղաքական գործունէութիւնը՝ յատկապէս Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի տարիներուն։
Նժդեհ հայկական Նախիջեւանի Կզնութ գիւղէն է եւ որուն ստեղծած Լեռնաշխարհի հանրապետութիւնը՝ Սիւնիքի մէջ իրողապէս եղաւ միակ երաշխաւորութիւնը, որպէսզի հայրենի Սիւնեաց աշխարհը մտնէ Խորհրդային Հայաստանի սահմաններուն մէջ։ Նորաստեղծ Ատրպէյճանի հանրապետութեան Մուսաուաթականները ասիկա բնաւ չմարսեցին եւ մինչեւ այսօր ահա՝ Ալիեւ եւս չէ հաշտուած այս իրողութեան հետ, երբ կ՛ափսոսայ Զանգեզուրի համար։
Պատմութեան եւ անոր դէպքերուն եւ իրադարձութիւններուն հոլովոյթը բազմաթիւ հարցումներու պատասխանները ունի։ Համաշխարհային Առաջին պատերազմէն ետք արձանագրուած զարգացումներէն մինչեւ այս շաբաթասկիզբին Պաքուի մէջ կայացած Թրքական Խորհուրդին վեհաժողովը, կը բովանդակէ բազմաթիւ տարրեր, որոնք համաթուրանականութեան ամբողջական եւ տեսանելի ժապաւէն մը կը կազմեն։ Մերթ քողարկուած, մերթ բացայայտ, բայց միշտ ու միշտ համաթուրանականութեան գաղափարախօսութեան ակունքներէն բխած քաղաքական ուղեգիծի մը մասին է խօսքը, որուն նորագոյն մունետիկը Ալիեւն է։ Այս իրողութիւնը մտահան պէտք չէ ընել։ Ասոր ներկայացուցած մարտահրաւէրները անտեսել կարելի չէ։ Եւ եթէ համաթուրանականութեան մնայուն վտանգն ու սպառնալիքը կարելի է դիմագրաւել, ապա ատիկա կարելի է միայն ու միայն միասնականութեամբ, մանաւանդ Արցախի անկախութեան, գերիշխանութեան եւ ապահովութեան շուրջ։ Նման միասնականութիւն պէտք չէ քաղաքական հաշիւներու զիջի։ Երեւանէն Արցախ, մինչեւ ամբողջ Սփիւռքը, մէկ մարդու նման պէտք է ներկայանայ զինուորի ու քաղաքական գործիչի այն կերպարով, որուն համար Արցախը քաղաքական ամէն տեսակի ծրագրէ եւ ախորժակէ վեր է։ Այսպէս միայն կարելի է դէմ դնել համաթուրանականութեան վտանգին։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Ի՞նչ Խաղաղութիւն․․․Ի՞նչ Աղբիւր
Next post Համազգայինի Կեդրոնական Վարչութեան 2018-2022 Քառամեակի Բ. Լիակազմ Ժողով

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles