Սարգիսեանին «Համաշխարհային»-ը

0 0
Read Time:11 Minute, 19 Second

Պետրոս Քհնյ. Շիթիլեան

Սփրինկֆիլտ – Մասաչուսէց

 

«Մենք համաշխարհային ազգ ենք»,

Արմէն Սարգիսեան

 

Հայաստանի այսօրուայ պետական կառուցուածքը հետաքրքրական պատկեր մը կը ներկայացնէ: Ըլլալով խորհրդարանական հանրապետութիւն վարչապետն է, որ ունի գործադիր իշխանութեան գլուխը հանդիսացողի հանգամանքը: Բոլորս ալ կը հասկնանք, որ նման պետական կառուցուածք մը իրականացուեցաւ, որպէսզի Սերժ Սարգիսեանն ու հին վարչակարգը երկար ժամանակով պահէին իրենց իշխանութիւնը: Եթէ նման ծրագիր մը իրականանար, Հայաստանը պիտի վերածուէր յետադիմանական երկրի մը ինչպիսին են Ատրպէյճանն ու Միջին Ասիոյ նախկին խորհրդային հանրապետութիւնները: Բարեբախտաբար այդ տեղի չունեցաւ:

Նախկին վարչակարգը ստեղծելով նման համակարգ մը, առանց այդ նկատառումը ունենալու իր արդիւնքով դրական գործ մը իրականացուց: Այդ մէկը Արմէն Սարգիսեանին Հայաստանի նախագահ բերելն էր, որպէսզի ձեւով մը բարձրանար Հայաստանին կարգավիճակը աշխարհին դիմաց: Սերժ Սարգիսեանը գնաց, Արմէն Սարգիսեանը մնաց ու լաւ է որ ալ մնաց:

Նախ եւ առաջ կ’ուզեմ ընդգծել, որ Սարգիսեան կարելի չէ բաղդատել Փաշինեանին հետ: Սարգիսեանը աւելի ակադեմական եւ գրասենեակային անձնաւորութիւն է, մինչդեռ Փաշինեանը աւելի հանրային ու ոչ սովորական, բան մը որ անհրաժեշտ է յեղափոխութիւններու ժամանակ պէտք եղած փոփոխութիւնները ամբողջացնելու: Սարգիսեանին խոր նշանակութիւնը այն բանին մէջն է, որ ան համաշխարհային մարդ է, բան մը որ գերազանց կարեւոր է: Հարցը հոն է, որ որպէս ազգ պատմական շրջան մը կ’ապրինք, որուն ամենէն կարեւոր երեսներէն մէկն է, այն փաստը որ աստիճանաբար համաշխարհային ժողովուրդի մը կը վերածուինք: Ահա այս պատճառով այսօր Հայաստանի քաղաքական վերնախաւին մէջ Սարգիսեանին նման մէկու մը ներկայութիւնը տեղին է ու շատ կարեւոր:

Նախ եւ առաջ պէտք է յստակացնել, որ համաշխարհային ազգ մը հանդիսանալը չի նշանակեր հրաժարիլ ազգային ինքնութենէն, այլ պահելով հանդերձ այդ ինքնութիւնը նաեւ դառնալ համաշխարհային ընտանիքին մէկ մասը, ի վիճակի ըլլալ նաեւ դուրսէն դետելու մենք զմեզ, ուրիշ խօսքով ուրիշներուն աչքերով նայիլ մեզի: Մեր հարցերուն, մեր պատմական մեծ հարցին լուծումը նաեւ կապ ունի այս հանգամանքին հետ: Այն ժամանակ, երբ մեծերուն խելքին մէջը մտնենք ու անոնց պէս սկսինք մտածել, պիտի սկսինք հասկնալ ուղն ու ծուծը հարցերուն ու ըստ այնմ լուծումներ գտնել: Բայց մեծերուն խելքին մէջը մտնելու համար, անոնց մասը պէտք է կազմել, ուրիշ խօսքով ազգովին մենք մեզ պէտք է զգանք  համաշխարհային ընտանիքին բնական մասը: Դեռ հեռու ենք այդ վիճակէն: Հոս ու հոն, տարբեր բնագաւառներու մէջ միջազգային մակարդակի վրայ այդ մէկը կրցած ենք իրականացնել, բայց դեռ շատ ճիգի պէտք ունենք, որպէսզի ազգովին որպէս ամբողջութիւն այդ համաշխարհայինին բնական ու հաւասար մասը կազմենք:

Հոս ու հոն յիշելով, ակնարկս այն հայերուն մասին է, որոնք մեզմէ դուրս, համաշխարհայինօրէն տեղ հասած են: Նմանները մեր ճիգին արդիւնքը չեն, այլ իրենց անհատական: Միջազգային ազգ ըլլալու նշաններէն մէկը պիտի ըլլայ նաեւ, երբ հասկնանք կարեւորութիւնը ու ի վիճակի ըլլանք մեր ծրագրուած ճիգով նման մարդիկ առաջ բերելու:

Անկարելի է չհերքել այն փաստը, որ դարերով ապրելով արեւելեան ու մշակութայինօրէն մեզմէ ցած մակարդակ ունեցող եւ ոչ քրիստոնեայ ժողովուրդներու դրացիութեամբ, որ նման իրողութիւն մը չէ ազդած մեր վրայ: Դարերով ապրած ենք խաւարի մէջ, դարերով ապրած ենք սահմանափակ մթնոլորտի մէջ, դարերով ապրած ենք այնպիսի պայմաններու մէջ երբ որեւէ զարգացման հնարաւորութիւն անկարելի էր, նկատի առնելով որ անընդհատ գոյութեան վտանգի դիմաց կեցած ենք: Ասոր վրայ պէտք է աւելցնել նաեւ, որ դարերով ապրած ենք առանց պետութեան: Այս բոլորը բնական է, որ ժխտականօրէն պիտի ազդէին մեր վրայ, մանաւանդ մեր աշխարհայեացքին վրայ, բարդ հարցերուն լուծում գտնելու մեր կարողութեան վրայ:

Այսօր բնական է, որ կ’ուզենք մեծ յաջողութիւններու հասնիլ, բայց այդ մէկը իրականացնելու համար անհրաժեշտ է, որ նախ եւ առաջ ըմբռնենք որպէս հաւաքականութիւն եւ ոչ թէ միայն անhատներու մակարդակի վրայ, թէ պէտք է դուրս գանք ներկայիս մեր մէջը գերիշխող սահմանափակ, գէշ իմաստով արեւելեան մտայնութենէն: Ահա այս է պատճառը, որ Սագիսեանին նման համաշխարհային մտայնութիւն ունեցող անձնաւորութեան մը Հայաստանի նախագահ ըլլալը մեծ առաւելութիւն մըն է մեզի համար: Ընդհանրապէս առանձին անհատներ փոփոխութիւններ չեն կրնար յառաջացնել, բայց  անհատներ իրենց արտայայտած դիպուկ միտքերով մթնոլորտ կը ստեղծեն, բան մը որ իրենց կարգին խթան կրնան հանդիսանալ փոփոխութիւններու: Ու Սարգիսեանը ճիշդ այդ է որ կ’ընէ այսօր: Անոր դերը նոյնքան կարեւոր է ինչքան Փաշինեանինը: Եթէ Փաշինեանը մաքրող ու կազմակերպողն է, ապա Սարգիսեանը բարձրացնող ու լայնացնողը: Նախագահին երկար տարիներ Անգլիոյ մէջ ապրելու հանգամանքը, անոր շփումներն ու փորձառութիւնը համաշխարհային մակարդակի վրայ, զայն ատակ կը դարձնեն այդ մարդը ըլլալու, ղեկավարելու ոչ թէ միայն Հայաստանի, այլ նաեւ համայն հայութեան համաշխարհային ազգ դառնալու գործընթացքը: Աւելի լաւ ժամանակ չի կրնար այդ մէկը իրագործելու, նկատի առնելով այն հանգամանքը երբ թաւշեայ յեղափոխութենէն ետք աշխարհին մէջ մեզի հանդէպ հետաքրքրութիւնն ու դրական վերաբերմունքը որակականօրէն աւելցած է:

Ամերիկայի երրորդ նախագահ Թոմաս Ճէֆըրսընը կարեւոր միտք մը ունի. «Ոչ մէկ բան կրնայ խանգարել առողջ մտայնութիւն ունեցող մարդու մը իր նպատակին հասնելու: Եւ աշխարհի վրայ ոչ մէկ բան կրնայ օգնել սխալ մտայնութիւն ունեցողի մը»: Ահա այս է կարեւորը. ազգովին այդ  առողջ մտայնութիւն ունենալը: Այս կը նշանակէ մտածել, արտայայտուիլ ու գործել համաշխարհայինօրէն: Ինչպէս որ վերը նշեցի խօսքը ոչ թէ անհատական մակարդակի մասին է, այլ հաւաքական:

Կարելի է ըսել, որ պետական մակարդակի վրայ այդ ուղղութեամբ բաւական յառաջ գացած ենք, բայց դեռ խորքայինօրէն այդ ուղղութեամբ ճամբայ ունինք կտրելիք: Մեծ յաջողութիւններու հասնելու համար չի բաւեր միայն պետական մակարդակը, այլ ամէն մէկ հայ, կամ գոնէ ազգի մեծամասնութիւնը պէտք է  դառնայ համաշխարհային մտածողութեան կրող անհատ: Այսպէս. օրինակի համար կարեւոր է որ Սփիւռքի մէջ հասկնանք երկքաղաքացիութեան հայեցակարգը: Դեռ մեզմէ շատեր չեն ընդունիր, չեն հասկնար այդ մէկը: Դաւաճանութիւն կը սեպեն, երբ օրինակի համար ըսեն թէ իրենք ե՛ւ հայ են, ե՛ւ ամերիկացի են: Անցեալ դարու 70-ական եւ 80-ական թուականներուն սուրիահայ գաղութին մէջ ապրած տարիներուս մեզի դաստիարակած էին ու համոզուած էինք, որ Սուրիան մեր հայրենիքը չէ, այլ այն երկիրն է ուր կ’ապրինք, չնայած այն բանին որ հաւատարիմ էինք ատոր ու կը յարգէինք երկիրը ու տեղական ժողովուրդը: Այս մէկը կատարելապէս սխալ մըն էր, որ ուղղուեցաւ վերջին տարիներուն սուրիական պատերազմին ազդեցութեամբ: Ամերիկայի մէջ Միջին Արեւելքէն եկած շատ հայեր կան, որոնք տասնամեակներ շարունակ արդէն հոս կ’ապրին ու Ա․Մ․Նահանգներու քաղաքացիներ դարձած են, բայց սակայն մինչեւ այսօրս ինքզինքնին ամերիկացիներ չեն զգար: Մինչդեռ ժամանակակից քաղաքակրթութեան երեւոյթներէն մէկն է երկքաղաքացիութեան հայեցակարգը, երբ ուրիշ երկիր տեղափոխուած անհատ մը կատարելապէս ինքզինքը անդամը կը զգայ իր նոր երկրին, միաժամանակ պահելով իր ինքնութիւնը: Մենք պէտք է սորվինք ընդլայնել մեր ներաշխարհը, հոն նոր մշակոյթներու ու մտայնութեանց միջավայրեր ստեղծելով: Լաւ ամերիկացի դառնալը չի նշանակեր գէշ հայի վերածուիլ եւ հակառակը:

Գալով քաղաքական հարցերուն ու համաշխարհային գործընթացքներուն մեր ըմբռնելու եղանակին մէջ, ապա կենցաղային մակարդակի վրայ կ’ապրինք  նախապաշարումներով ու փաստերու վրայ չհիմնուած ենթադրութիւններով: Օրինակ. աշխարհին մէջ տեղի ունեցած եղելութիւններուն ետեւը անպայման Ամերիկան կամ Ռուսիան կը փնտռենք, առանց հասկնալու որ նման գործընթացքները բարդ երեւոյթներ են ու արդիւնքն են իրարու շաղկապուած բազմազան գործօններու, որոնց մէկ բաղադրիչն է միայն մեծ պետութիւններուն միջամտութիւնները: Այսպէս. մեզմէ շատեր կը պնդէին, որ Հայաստանի թաւշեայ յեղափոխութեան ետեւը Ամերիկան էր կամ Արեւմուտքը, մինչդեռ ոչ մէկ փաստ կար այդ մէկը հաստատելու ու ժամանակը փաստեց որ այդպէս չէր: Այնպէս որ այս ծիրին մէջ դեռ բան ունինք սորվելու: Այդ մէկը կարելի է: Օրինակ. մենք սորվեցանք պատերազմական պայմաններու մէջ ճիշդ գործելու ձեւը: Այսպէս. լիբանանեան 1958-ի առաջին քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մեր կազմակերպութիւնները տարբեր կողմեր անցան ու հայեր իրարու դէմ պատերազմեցան, մինչդեռ լիբանանեան երկրորդ ու երկար քաղաքացիական պատերազմին ժամանակ կրցանք միացած մնալ ու մէկ ճակատ ըլլալ: Ասոր արդիւնքը այն եղաւ, որ հայ համայնքը ամենաքիչ վնասներով դուրս եկաւ այս պատերազմէն: Ուրիշ շատ կարեւոր օրինակ մըն է արցախեան մեր պայքարը, ուր երկար ժամանակէ ի վեր առաջին անգամ ըլլալով ոչ թէ հող կորսնցուցինք, այլ ազատագրեցինք: Այս կը նշանակէ, որ սորվելու ատակ ենք: Այսպէս եղած է յաջող ազգերու պատմութիւնը: Ոչ մէկ ազգ մէկ անգամէն կրցած է  հասնիլ այն տեղը ուր հասած է այսօր:

Պատերազմական պայմաններու մէջ ճիշդ ձեւով գործել սորվիլը, ցոյց կու տայ սորվելու ունակ ըլլալու մեր կարողութիւնը: Ահա ժամանակն է որ նաեւ սորվինք խաղաղ  պայմաններու մէջ ճիշդ աշխատիլ: Իրականութեան մէջ, եթէ այս մէկը իրականացնենք պիտի կրնանք ոչ թէ միայն մեր տնտեսական հարցերը լուծել, այլ նաեւ մեծապէս դիւրացնել մեր ռազմավարաքաղաքական հարցերուն լուծումը: Համաշխարհային մակարդակի վրայ ազգի մը յաջողութիւնը մէկ ասպարէզի մէջ յաջողութեամբ չի կրնար իրականանալ, այլ կը պահանջէ համակարգային  ու ծաւալային լուծում: Այս կը նշանակէ տարբեր բնագաւառներու մէջ յաջողութիւններու հասնիլ ու ներկայութիւն դառնալ: Որոշ բնագաւառներու մէջ այդ մէկը կ’երեւի: Օրինակ. Հայաստանի պարագային շախմատի կամ բարձր արհեստագիտութեան բնագաւառներուն մէջ: Այս կողմէն ճիշդ է այսօրուայ Հայաստանի կառավարութեան առաջ քաշած այն թեզը, որ մեր գլխաւոր հարստութիւնը մեր մարդուժն է, նկատի առնելով մեզի տրուած բնատուր տաղանդներն ու կարողութիւնները:

Վերադառնալով Սփիւռքին կրնամ ըսել, որ ձեւով մը մենք ալ պէտք ունինք յեղափոխութեան մը, մտքերու յեղափոխութեան մը: Այսօրուայ Իսրայէլին ոյժը իր սփիւռքն է: Խօսքը միայն իր գտնուած տարբեր երկիրներու մէջ հրէական սփիւռքին ունեցած քաղաքական ազդեցութեան մասին չէ, այլ նաեւ հրեաներուն ներկայութեան մասին է կեանքի տարբեր բնագաւառներուն մէջ, սկսած տնտեսութենէն անցնելով լրագրութեան ու հասնելով արուեստներու եւ գիտութեան: Կրնա՞նք հրէական սփիւռքին նման ու չափերով թիկունք ըլլալ մեր հայրենիքին:

Ազգ մը յաջողութիւններու կը հասնի երբ զանազան ընկերութիւններու մէջ լայն ներկայութիւն կ’ունենայ: Այս գիծը շարունակելով կրնամ ըսել, որ երկու երկիրներու մէջ բաւական յաջողութիւններու հասած ենք: Այդ երկիրները Ռուսաստանը եւ Ֆրանսան են: Անցեալ տարի Ազնաւուրի թաղման ժամանակ Ֆրանսայի նախագահ Մաքրոնին շնորհակալութեան խօսքերը հայ ժողովուրդին, Ֆրանսային շատ արժէքներ տալու մասին ինքնին ցնցող էր ու պատմական, նկատի առնելով այն հանգամանքը որ Ֆրանսան ինքը համաշխարհային քաղաքակրթութեան եւ մշակոյթին հիմնական սիւներէն մէկը կը հանդիսանայ: Հետաքրքրական է, որ Ազնաւուրի արտայայտած տարբեր մտքերը շատ յաճախ քննադատուած են մեզմէ շատերուն կողմէ: Ու հարցը հո՛ս է: Մենք լաւ պէտք է լսենք մեր այն մեծերուն, անոնց որոնք համաշխարհային մարդիկ դարձած են, անոնցմէ պէտք է սորվինք: Լաւ լսենք Ազնաւուրին, Խաչատուրեանին, Սարոյեանին, Ամերիկայի նախկին պետքարտուղարի օգնական Էտուարտ Ճէրէճեանին, Քըրք Գրիգորեանին եւ նմաններուն: Նմանները երբ միտք մը կ’արտայայտեն ատոնք ճիշդ այդ համաշխարհային տեսանկիւնէն կու գան, համաշխարհայինի կողմէն է որ կը խօսին: Նման մտքերն են բանալին հասկնալու համար համաշխարհայինի մտայնութիւնը, ատոր մտքին մէջ մտնելը: Նմանները կրցած են համաշխարհային ներկայութիւն դառնալ, որովհետեւ ի վիճակի եղած են այդ մէկը ընելու: Անոնց յաջողութեան փաստը մեզի պէտք է յուշէ որ եթէ որպէս հաւաքականութիւն իրենց նման ըլլանք, ապա մենք ալ որպէս ազգ պիտի հասնինք նոյն համաշխարհային յաջողութեան ու ներկայութեան: Նման յաջող օրինակ էր, երբ կրցանք մեր յարաբերութիւնները օգտագործել Թուրքիոյ վրայ ճնշում բանեցնելու համար, որպէսզի վերջինս պահանջէր իրեն ենթարկուող զինեալ խումբերէն առանց կռիւի Քեսապէն քաշուելու սուրիական քաղաքացիական պատերազմին ժամանակ ասկէ քանի մը տարիներ առաջ: Այնպէս որ, որոշ յաջողութիւններու հասած ենք: Այս է պատճառը որ յօդուածին սկիզբը նշեցի, թէ համաշխարհային ժողովուրդ դառնալու ընթացքին մէջ ենք: Չմոռնալով Ռուսիան, պէտք է ընդգծել, որ  այսօր հայերը ծանրակշիռ ներկայութիւն դարձած են մանաւանդ զանգուածային լրագրական միջոցներուն մէջ:

Այլ առանցքային հարց մըն է մանաւանդ Սփիւռքին համար Ցեղասպանութեան ճանաչման հարցը: Հոս ալ կարեւոր յաջողութիւններու հասանք, մանաւանդ հասարակական կարծիքը նուաճեցինք այդ ուղղութեամբ: Բայց օրինակի համար Ամերիկայի կառավարութեան կողմէն ճանաչման հարցը դեռ չկրցանք յաջողցնել: Հաւանաբար մասնագէտները գիտեն թէ ի՞նչն է հարցը: Ինծի կը հետաքրքրէ թէ ի՞նչ կը մտածէ ու կ’ըսէ մեր հասարակական կարծիքը ու հոս անշուշտ կ’երեւի մեր թուլութիւնը: Մեր մեծ մասը կը դատապարտէ Ամերիկային, բայց միաժամանակ բնական կ’ընդունի երբ Հայաստանը նման քաղաքական ընթացք կ’ունենայ: Այսպէս. Հայաստանը չաջակցեցաւ Արցախի հարցին նմանութիւն ունեցող Աբխազիայի եւ Հարաւային Օսեթիոյ Վրաստանէն անջատուելուն ու անկախանալուն: Ու այդ մէկը ճիշդ էր, որովհետեւ նման աջակցում մը պիտի բարդացներ առանց այն ալ մեր ոչ լաւ յարաբերութիւնները Վրաստանի հետ, որ իր կարգին Հայաստանը Ռուսիոյ հետ կապող միակ միջանցքը կը հանդիսանայ: Այսինքն Հայաստանը իր շահերը գերազանցեց քան արդարութիւնը: Այսպէս է միշտ քաղաքականութեան մէջ: Երկիրները իրենց շահերը գիտեն: Նոյնն է Ամերիկայի պարագային ու վերջինիս կողմէն Ցեղասպանութեան չընդունիլը ոչ թէ Ամերիկայի սխալն է, բնական է որ Ամերիկան իր շահերը նկատի ունենալով պիտի չընդունի Ցեղասպանութիւնը, այլ այն փաստն է որ դեռ այն աստիճանին զօրաւոր ներկայութիւն չունինք երկրէն ներս, որ ձեւով մը պարտադրենք այդ հարցին իրականացումը: Այնպէս որ ողջամիտ պէտք է ըլլանք եւ լաւ հասկնանք խնդիրներուն ուղն ու ծուծը ու ըստ այնմ խօսինք ու շարժինք:

Ճէֆըրսընի խօսքերը այդ կ’ըսեն, որ եթէ մէկը ողջամիտ ու առողջ միտք ունի, ու ասոր վրայ եթէ աւելցնենք կամքն ու աշխատասիրութիւնը, անպայման կը հասնի իր նպատակին: Պետք է ուրիշներէն լաւ բաները սորվիլ գիտնանք: Օրինակ. լաւ պիտի ըլլար, որ Ամերիկայէն  սորվէինք ատոր յատուկ եռանդը ու մանաւանդ աղէտներու ու դժուարութիւններու ժամանակ չընկղմուիլը ասոր ու անոր մեղադրելուն ու մեղքերը բացի  ինքն իրմէ ուրիշներուն վրայ բարդելու բարդոյթին մէջ, այլ՝ փոխանակ արագ լուծումներ գտնելու ու յաղթահարելու ունակութիւնը: Ամէն ձախողութիւններուն պատճառը ուրիշներուն վրայ բարդելն ու սեփական սխալները չտեսնելը յատուկ է տկարներուն ու տգէտներուն: Նման մօտեցումները ամենամեծ խոչընդոտները կը հանդիսանան յաջողութիւններու հասնելու համար: Ո՞վ կրնայ ժխտել որ դեռ չունինք այդ գիծը: Ահա սխալ մտայնութեան գիծը, որ պէտք է յաղթահարել: Մինչեւ այսօրս դեռ կը խօսինք ու կը վիճաբանինք թէ ո՞վ է Մեծ Եղեռնի պատասխանատուն: Ու հարցը ոչ թէ միայն ազգային պատմական հարցերուն կը վերաբերի, այլ՝ առանձին արած ամէն մէկ հայու մտայնութեան: Հաստատօրէն որ այս գիծը կու գայ երկար ժամանակ տգիտութեան մէջ ապրելէն, բայց քաղաքակիրթ ազգերու հետ մեր շփումը մեզի պէտք է օգնէ, որպէսզի արագօրէն ձերբազատուինք նման երեւոյթներէ: Ամերիկացիներուն յատուկ. “Never give up”-ը (երբեք մի յուսահատիր) մեր ականջին պէտք է օղ ըլլայ: Որպէս յաւելեալ հաստատում իմ այս գաղափարին լսենք Չըրչիլին. «Յաջողութիւնը վերջնական չէ, պարտութիւնը ճակատագրական չէ: Քաջութիւն ունենալ շարունակելու, ահա թէ ինչն է ամենակարեւորը»:

Միւս կողմէն կ’արժէ հոս փակագիծ մը բանալ ու մատնանշել մեր նկարագրին յատուկ ժխտական գիծերը, որոնցմէ ամենէն աչքի զարնողն է անձնասիրութիւնը: «Ամէն հայ եթէ միմիայն իրեն համար ապրելու մասին չմտածէր, մեր աղէտներուն մեծ մասը պակաս կ’ըլլար», ըսած է Անդրանիկը: Այս մէկը սակայն այստեղ արծարծուող նիւթին հետ ուղղակիօրէն առնչութիւն չունի: Պարզապէս աւելորդ պիտի չըլլար յիշեցնել: Այս անձնասիրութենէն կու գայ այն խօսքը որ մենք մեզի համար կ’ըսենք. «Ամէն մէկ հայ թագաւոր է»: Նկարագրի այս գիծէն կու գայ նաեւ մեր ներքին անմիաբանութիւնը: Խօսքը խաղաղ ժամանակի մասին է, որովհետեւ պատերազմական ժամանակներուն սորվեցանք միաբան ըլլալ: Նկարագրի աչքի զարնող մեր ուրիշ ժխտական գիծերէն մէկն է մեզի նման չեղողներուն վրայ խնդալու ու նուաստացնելու սովորութիւնը, մարդկային արժանապատուութիւնը չյարգելու սովորութիւնը, որ բացի բարոյական իր բաղադրութենէն նաեւ ցած մակարդակի մշակոյթի ազդեցութեան արդիւնքն է: Նկարագրի ժխտական նման հարցերը բարոյական ենթաթեքսթ ունին ու անոնց լուծումը աւելի դժուար է ու համբերութիւն կը պահանջէ, եւ որոնց լուծման համար եկեղեցին կրնայ մեծ դեր ունենալ: Յամենայն դէպս քաղաքակիրթ դառնալը կը նպաստէ նաեւ, որ նկարագրային նման գիծերը ծածկուին ու ատոնց բացասական ազդեցութիւնը մեծապէս նուազի:

Այո՛, համաձայն եմ նախագահ Սարգիսեանին հետ, որ մենք համաշխարհային ազգ ենք, աւելի ճիշդ ըլլալու համար մենք համաշխարհային ազգի դառնալու ընթացքին մէջ ենք: Ինչքան արագացնենք այս ընթացքը այդքան լաւ մեզի համար, մանաւանդ քաղաքակիրթ ընկերութիւններու մէջ ապրողներս ու առանձին արած ամէն մէկուս մակարդակի վրայ ինչքան արագ եթէ կրնանք դառնալ համաշխարհային մտայնութիւն ունեցող անհատներ, այնքան շուտ պիտի դառնանք համաշխարհային ազգ, բան մը որ հաստատօրէն դուռը պիտի բանայ այնպիսի յաջողութիւններու որոնց մասին անգամ չէինք կրնար երազել: Այդպէս կը վկայէ պատմութիւնը:

 

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Ամուլսա՞ր, Թէ՞ Ամուլվար
Next post Հայաստանի Համալսարանը՝ Հարիւր Տարեկան

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles