ԶԳՈՒՇԱՑՄԱՆ ԵՒՐՈՊԱԿԱՆ ԿՈՉ ՝ ԱՏՐՊԷՅՃԱՆԻ….ՊԱՔՈՒԷՆ

Ա.Ա.

Ատրպէյճանի քաղաքական բանտարկեալներուն թղթածրարը մնայուն օրակարգի վրայ է Եւրոպական Խորհուրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովի շրջանակներուն մէջ, ուր ճիշդ է, որ գոյութիւն ունի ատրպէյճանամէտ որոշ մթնոլորտ մը՝ Պաքուի իշխանութիւններուն կողմէ Ֆինանսաւորուող լոպիինկի պատճառով, նուազ ազդեցիկ չէ մարդու իրաւունքներու եւ խօսքի ազատութիւններու երաշխաւորման ջատագովներու հոսանքը։
« Քաղաքական բանտարկեալներ» եզրը Պաքուի իշխանութիւնները կտրականապէս կը մերժեն՝ պնդելով,որ ատրպէյճանական բանտերուն մէջ նման դասակարգման տակ ինկող բանտարկեալ գոյութիւն չունի։Նոյնիսկ անոնք, որոնք ձերբակալուած ու առանց դատավարութեան կալանքի տակ կը մնան՝ պարզապէս իրենց քաղաքական պատկանելիութեան եւ հայեացքներուն համար, Պաքուի կողմէ քաղաքական բանտարկեալ չեն սեպուիր, որովհետեւ բոլորին պարագային ալ շինծու մեղադրանքներ՝ թմրեցուցիչի վաճառքէն մինչեւ կաշառակերութիւն, յօրինուած ու անոնց հիմամբ ալ կալանաւորուած են։Հետեւաբար ձերբակալեալներուն կալանաւորման դրդապատճառը ներկայացնելով՝ Պաքուի իշխանութիւնները «քաղաքական բանտարկեալ»ի կարգավիճակը ի սկզբանէ կը ջանան հերքել։
Իրականութիւնը սակայն այլ վիճակ եւ կացութիւն կը պարզէ։Ատրպէյճանցի իրաւաբաններ, հասարակական գործիչներ եւ հետաքննող անկախ լրագրողներ ստեղծած են Քաղաքական Բանտարկեալներու Ցուցակագրման Աշխատանքի Խումբը, որուն հաւաքած տեղեկութիւններուն եւ տուեալներուն համաձայն, այսօրուան դրութեամբ Ատրպէյճանի մէջ առնուազն 119 քաղաքական բանտարկեալ գոյութիւն ունի։Եւ հետաքրքրականը այն է, որ այս խումբին անդամներէն շատեր իրենք նախկին քաղաքական բանտարկեալներ են, ինչպէս՝ ինթիքամ Ալիեւա եւ Խատիժա Իսմայիլովա,որոնք իրենց աշխատանքին պատճառով Պաքուի իշխանութիւններուն թիրախ դարձած են։
Քաղաքական Բանտարկեալներու Ցուցակագրման Աշխատանքի Խումբին պատրաստած ցանկին վրայ գտնուող քաղաքական բանտարկեալներուն գրեթէ կէսը՝ 52 հոգի, կապ ունի անցեալ տարի ամրան Ատրպէյճանի երկրորդ մեծագոյն քաղաքին՝ Գանձակի դէպքերուն հետ։Քաղաքին մէջ խռովութիւններ ծայր առած էին, երբ քաղաքապետին դէմ մահափորձ մը կատարուած էր եւ ապա ապահովութեան ուժերուն հետ բախումներուն ընթացքին երկու ոստիկաններ սպաննուած էին։
Բայց հարցը այն է, որ 52 բանտարկեալները ոչ մէկ առնչութիւն ունին խռովութիւններուն հետ, այլ պատահականօրէն ձերբակալուած են, որովհետեւ ինչպէս խումբը կ՛արձանագրէ, այսպիսով, Պաքուի իշխանութիւնները կը փորձեն Գանձակի դէպքերուն տալ համապետական դաւադրութեան մը պատրանքը։Մինչդեռ Գանձակի խռովութիւններուն դրդապատճառը զուտ կենցաղային անտանելի պայմաններն էին։
Քաղաքական Բանտարկեալներու Ցուցակագրման Աշխատանքի Խումբին կողմէ ցանկագրուած քաղաքական բանտարկեալներու երկրորդ խումբին մէջ են պլոկըրներ, լրագրողներ եւ հասարակական գործիչներ։Այս խումբին ամէնէն աչքառու անձնաւորութիւնը Վրաստանի մայրաքաղաք ԹիՖլիսի մէջ առեւանգուած եւ Պաքու փոխադրուած լրագրող ԱՖղան Մուխթարլին է, որ Ատրպէյճանէն խոյս տուած էր՝ իշխանութիւններուն հալածանքէն փրկուելու նպատակով։
Ի դէպ, գոյութիւն ունի քաղաքական բանտարկեալներու նոր խումբ մը, որ կը բաղկանայ արտասահման գտնուող ընդդիմադիր գործիչներու հարազատներէն, որոնք թմրեցուցիչի մաքսանենգութեան թէ կաշառակերութեան անհիմն մեղադրանքներով ձերբակալուած ու բանտ նետուած են։
Ուշադրութեան արժանի հանգամանքն ալ այն է, որ քաղաքական այս բանտարկեալներէն շատեր արդէն իսկ Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Ատեանին դատական հայցեր ներկայացուցած են՝ իրենց թղթածրարը եւրոպական ատեանին հայեցողութեան եւ վճիռին վստահելով։Հոլովոյթ մը, որ բնաւ չէ ողջունուած Ատրպէյճանի կողմէ, հակառակ անոր որ Եւրոպական Խորհուրդի անդամի իր կարգավիճակով, օրինական բոլոր պարտաւորութիւնները ունի՝ յարգելու եւ ենթարկուելու Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Ատեանին վճիռներուն։
Եւ Պաքուէն ալ արձակուած կոչով մը՝ Սեպտեմբեր 11-ին, Եւրոպական Խորհուրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովի նախագահ Լիլիան Մորի Փասքիէ Ատրպէյճանի իշխանութիւններուն կոչ ուղղեց ենթարկուելու եւ գործադրելու Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Ատեանին վճիռները, որոնք կ՛առնչուին Ատրպէյճանի պետութեան դէմ անհատներու կողմէ բացուած դատերու։Փասքիէ իր կոչին կցեց նաեւ զգուշացում մը, թէ Եւրոպական Խորհուրդը անհրաժեշտութեան պարագային վճռական հակազդեցութիւն ունենալու պատրաստ է, ինչ կը վերաբերի Պաքուի իշխանութիւններուն կողմէ եւրոպական հեղինակաւոր ատեանին վճիռներու անտեսման։
Ատրպէյճան, որուն պետական պաշտօնատարները օրն ի բուն առիթ չեն փախցներ Հայաստանը ներկայացնելու ատրպէյճանցիներու իրաւունքները ոտնակոխող պետութիւն մը, արդարօրէն շահած է Եւրոպական Ատեանին վճիռները չգործադրելու համբաւը, որ բաւական խորթ է եւրոպական արժէքներուն։Փասքիէ այս մատնանշումը կատարեց Պաքուի մէջ, ինչ որ առաւել կը շեշտադրէ եւրոպական խոր դժգոհութիւնը։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*