Ուխտագնացութիւն Դէպի Արարատ

 


Մեղրի Տէր Վարդանեան
Oգոստոս 18-ի առաւօտը անբացատրելի զգացում մը պատած էր ամբողջ էութիւնս։ Տարիներու երազած եւ անհասանելի կարծած Արարատ լեռ բարձրանալու փափաքս պիտի իրականանար շուտով։
Այդ առաւօտ խումբ մը հայորդիներ պիտի միանայինք Երեւանի հրապարակ ուղուելու Արեւմտեան Հայաստան, մեր պապերուն ծննդավայրը։ 12 երկիրներէ ժամանած 47 երիտասարդ-երիտասարդուհիներ իրարու գրեթէ անծանօթ միակամ եւ միահամուռ աչքերնիս սեւեռած Արարատին, ուխտեր էինք բարձրանալ այդ սրբազան լեռը եւ հոն ալ պարզել եռագոյնը։ Արդէն երգով ու պարով կը հաստատէինք թէ Արարատի գլխին դրօշ պիտի դնենք վաղ թէ ուշ։ Հասած էր մեկնելու ժամը։ Սկսած էր մեր առաքելութիւնը։ Քանի մը ժամ ետք հասանք հայ- վրացական, ապա թրքական սահման։
Առաջին կանգառը հայկական Կարսն էր: Եղիշէ Չարենցի ծննդավայրը, մեծ բանաստեղծը ատենին գովերգած էր Մասիսը այս խօսքերով.- “Աշխարհ անցիր Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկայ, ինչպէս անհաս փարռքի ճամբայ, ես իմ Մասիս սարն եմ սիրում“։ Երկրորդ կանգառը Բագրատունիներու հիմնած հազար ու մէկ եկեղիցիներու քաղաք Անին էր: Այդ վայրկեանին մտքէս կը կրկնէի.- “Կարօտել եմ տուն իմ հայրենի” երգին բառերը, որ յանկարծ վերածուեցաւ բարձրաձայն երգի, կարծես միանալով հազար ու մէկ եկեղեցիներու զանգակներու ղօղանջին, որ կը յիշեցնէր թէ թուրքը անցած էր այդտեղէն, մեզ խլած ու թալանած են, նաեւ կալանած են հայրենի տուներն ու վանքերը։ Յուզուած էինք բայց հպարտ։
Յաջորդ օրը Պայազիտի հիւրանոցէն ինքնաշարժներով ուղուեցանք դէպի Մասիս, միշտ երգելով.- “Զարթնիր Մասիս հայն է գալիս“։ Հինգ ժամ ետք, մենք լերան ստորոտն էինք: Առաջին օրը խումբին համար նախատեսուած բանակավայրին մէջ հանգչէլէ ետք, շարունակեցինք մեր երթը։ Երկրորդ օրը 3200 – 4200 մ պէտք է բարձրանայինք, բաւական քարքարոտ էր ճամբան, բայց տակաւին ոչ ոք հոգնածութեան նշան ցոյց կու տար:
Հինգ ժամ քալելէ ետք հասանք երկրորդ բանակավայրը: Ջերմաստիճանը բաւականին ցած էր եւ մենք պէտք է յատուկ զգեստներ հագնելով պաշտպանուէինք ցուրտէն։ Ընթրելէ ետք, քիչ մըն ալ հանգիստ, որմէ ետք պիտի բարձրանայինք գագաթ։ Անբացատրելի պահ, որ ոչ գրիչով ոչ խօսելով կարելի է զգացում արտայայտել: Պէտք է սեփական աչքերով տեսնել, կոխած հողիդ սուրբ ըլլալը, միայն ոտքդ դնելով է որ կրնաս զգալ, եւ ամենէն հիմնականը, պէտք է ապրիլ եւ հպարտանալ այդ վայրկեանը։ Յատուկ լոյսերու օգնութեամբ, երկիւղածութեամբ, իրար քաջալերելով կը յառաջանայինք։ Եօթ ժամ, եւ արդէն հասած էինք մեր մեծ երազին։ Ձիւնապատ սուրբ լերան կատարին ենք։ Յուզուած էինք, ուրախութեան արցունքներ կը կաթէին մեր աչքերէն: “Պիտի հասնինք մեր սրբազան լեռ կատարիդ ըսինք ու հասանք“։ Եռագոյնը կը ծածանէր Մասիսի գագաթին։ Յոյսով ենք, պիտի գայ այդ օրը, որ աշխարհասփիւռ հայերս ազատագրուած պիտի տեսնենք Մասիսը, եւ մեր հայկական քոչարին պիտի պարենք սուրբ լերան լանչին։
Մեծ շնորհակալութիւն, մեր երեք ղեկավարներուն, յատկապէս Պետիկ Գասպարեանին որ այս հոգեպարար պահը ընծայեցին մեզի։ Մենք կ՛ուխտենք եւ կը խոստանանք շարունակել պայքարը մեր։ Տեսնել ծովէ ծով Հայաստան։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*