ՄԱՄԵՏԻԱՐՈՎԵԱՆ ՏՐԱՄԱԲԱՆՈՒԹԵԱՆ ԽՈՑԵԼԻՈՒԹԻՒՆԸ ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ԱՄՈՒՐ ԿԵՑՈՒԱԾՔԻՆ ՄԷՋ Է

Ա.Ա.

Արցախի տագնապի բանակցութիւններուն Արցախի հանրապետութեան ներկայացուցիչներուն մասնակցութեան խնդիրը բանակցութիւններու շարունակման կամ դադրեցման դրդապատճառի վերածելու Պաքուի իշխանութիւններուն միտումները արդէն իսկ երեւան եկած են՝ արտաքին գործոց նախարար Էլմար Մամետիարովի Պրիւքսէլի մէջ կատարած յայտարարութիւններուն լոյսին տակ։
Արցախի պետութեան ներկայացուցիչները Ատրպէյճանի իշխանութիւններուն համար պարզ է, որ Լեռնային Ղարաբաղի հայ համայնքին ներկայացուցիչներն են, իսկ Ատրպէյճանի հետ Արցախի սահման գոյութիւն չունի, այլ՝ շփման գիծ։Ասոնք հասկնալի են՝ ազրպէյճանական մօտեցման բովանդակութեան մէջ։
Հարցը Մամետիարովի կողմէ շահագործուած խնդիրներն են, որոնք Հայաստանի զլացած են զարգացում եւ աղքատութեան խնդրին լուծում գտնելու կարելիութիւններ, պարզապէս որովհետեւ Լեռնային Ղարաբաղի տագնապը արգելակիչ ազդակն է Հայաստանի զարգացման եւ ուղղակի պատճառը Հարաւային Կովկասեան երկաթուղային փոխադրութեան թէ կազատարներու եւ քարիւղատարներու ծրագիրներէն Հայաստանի դուրս ձգուելուն։
Հայաստանի հիւսիսային, հարաւային, արեւելեան եւ արեւմտեան դրացիներուն՝ Վրաստանի, Իրանի, Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ հետ սահմաններու իրավիճակին շահարկումը՝ Ատրպէյճանի դիւանագիտութեան պետին կողմէ, կատարեալ շանթաժ մըն է,մանաւանդ երբ Հայաստանը արեւելքէն եւ արեւմուտքէն շրջափակուած ըլլալը յիշեցնելով, Մամետիարով կարծիք կը յայտնէ, թէ մօտ օրէն նաեւ պիտի փակուի Իրանի հետ սահմանը։Այլ խօսքով Մամետիարով կը ջանայ ձգել այն տպաւորութիւնը, թէ Հայաստան- Իրան սահմանին փակումը առաւել պիտի վատթարացնէ Հայաստանի քաղաքացիներուն ընկերատնտեսական իրավիճակը, որ արդէն յուսալից չէ՝ Լեռնային ղարաբաղի տագնապին խնդրով Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ կողմէ փակուած սահմաններուն պատճառով։
Ատրպէյճանի դիւանագիտութեան պետին քաղաքական տրամաբանութիւնը կ՛ամբողջանայ, երբ ան հարց կու տայ, թէ Հայաստանի բնակիչները ինչ շահեցան Ատրպէյճանի հետ երեսնամեայ տագնապէն։
Ակնյայտ է ատրպէյճանական ճիգին նպատակը։ Հայաստանի հանրապետութեան բնակչութեան դիմագրաւած բոլոր դժուարութիւններուն պատճառը Լեռնային Ղարաբաղն է, որ ըլլալով ատրպէյճանական տարածք մը, գրաւուած է՝ երեսնամեայ տագնապ պայթեցնելով Ազրպէյճանի եւ Հայաստանի միջեւ, եւ որմէ միակ տուժողը Հայաստանի պետութեան բնակչութիւնն է։ Եւ ահա ազրպէյճանական տրամաբանութեան երկրորդ մակարդակը։ Քաղաքական լուրջ մօտեցման մասին խօսելով՝ Մամետիարով դարձեալ կը նշէր, որ բոլորը հրաշալի գիտեն, թէ բանակցութիւններուն սեղանին ինչպիսի փաստաթուղթ կայ՝ քննարկելու եւ որոշելու համար, եւ ինչու պէտք է ինքնախաբէութիւն կատարել։ «Կը կարծեմ որ հարցին բանալին մասնակցելու- չմասնակցելու խնդիրը չէ, այլ հարցը այն է, որ մենք պէտք է քաղաքական լուրջ մօտեցում ցուցաբերենք,պէտք է նստինք եւ աւարտենք այն ինչ ես կ՛անուանեմ առարկայական բանակցութիւններ, որովհետեւ բոլորը գիտեն, թէ սեղանին ինչ փաստաթուղթ կայ, եւ ինչու՞ ինքնախաբէութիւն պէտք է ընենք», շեշտեց Մամետիարով՝ պատասխանելով Պրիւքսէլի մէջ իրեն ուղղուած հարցումին։
Ահա բաւական տարօրինակ եւ միեւնոյն ժամանակ վտանգաւոր հաստատում մը։ Բանակցութիւններուն սեղանին վրայ դրուած փաստաթուղթի մը մասին, որուն մասին Մամետիարով կը խօսի յաճախ, բայց ոչինչ կ՛ըսէ անոր բովանդակութեան մասին։ Սակայն դիւանագիտական բառակապակցութիւնները կը ձգեն այն տպաւորութինը, թէ սեղանին վրայ դրուած փաստաթուղթը կ՛երաշխաւորէ Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութիւնը, եւ Լեռնային Ղարաբաղը կը վերադարձնէ Ատրպէյճանի՝ անոր տալով ինքնավարութեան լայն իրաւասութիւններ։ Մամետիարովի խօսքին երկրորդ բաժինը, թէ ինքնախաբէութեան պէտք չկայ, կ՛ակնարկէ Երեւանի իշխանութիւններուն, որոնք, ըստ Ատրպէյճանի դիւանագիտութեան պետին, ինքնախաբէութեան կացութեան մը մէջ ինկած են եւ իրականութիւնները չեն տեսներ։
Մոսկուայի մէջ կայացած Մնացականեան – Մամետիարով հանդիպումէն ետք՝ Ատրպէյճանի դիւանագիտութեան պետին այս նշումները եւ յայտարարութիւնները բանակցութիւններուն կապակցաբար խաբուսիկ դրականութիւնը ահա կը ջախջախեն եւ իրական պատկերը երեւան կ՛ելլէ։ ԱտրպէյճանԱրցախի տագնապին լուծումը ոչ մէկ պարագայի չ՛ընդունիր, եթէ անիկա հողային ամբողջականութեան ծիրին մէջ չէ։ Միւս բոլոր խօսքերը ժամավաճառութիւն են։
Հայութիւնը, աշխարհով մէկ՝ Հայաստան, Արցախ եւ Սփիւռք, այս իրականութիւնը գիտէ։ Գիտէ նաեւ որ տագնապին լուծման ուղին կ՛անցնի արդարութեան ճանապարհէն եւ կը հասնի Ստեփանակերտ՝ Ազատ ու ինքնիշխան Արցախի հանրապետութեան մայրաքաղաքը։ Թէ ով եւ ինչ հանգամանքներու բերումով այս հրաշալի ճշմարտութիւնը չ՛ընդունիր, կամ անձնատուութեան թէ ընկրկումի նշաններ ցոյց կու տայ՝ վճռական խօսքի եւ գործի բացակայութեամբ, մեղմ ըսած՝ ատրպէյճանական ջաղացքին ջուր կը լեցնէ։ Միւս բոլոր խօսքերը այս պարագային ալ ժամավաճառութիւն են։

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*