ԽՈՒՍԱՓՈՂԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆԸ Ի ՍԿԶԲԱՆԷ ՄԵՐԺՈՒԱԾ Է

Ա.Ա.

Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարներ՝ Զոհրապ Մնացականեանի եւ Էլմար Մամետիարովի յաջորդ հանդիպումը Ուաշինկթընի մէջ կայացնելու մասին տեղեկութիւններու նիւթին շուրջ, Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի ուշագրաւ յայտարարութիւնները, զորս կատարեց կառավարութեան ընդլայնուած կազմով նիստին ընթացքին, մտածումներու առիթ կու տան, թէ հայկական եւ ատրպէյճանական կեցուածքներուն եւ դիրքորոշումներուն միջեւ յստակ տարբերութիւնը, նաեւ՝ Լեռնային Ղարաբաղի տագնապին լուծման պատկերացումներուն վերաբերեալ մօտեցման եւ մեկնաբանման ոճերը ինչ կը յուշեն եւ ինչպիսի մթնոլորտի մը արտայայտիչներն են։
Ալիեւ, որ հետեւողականօրէն կը շեշտէ Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան վերականգնման խնդիրը, դարձեալ յայտարարեց, որ Լեռնային Ղարաբաղի տագնապին լուծումը միայն կարելի է իրականացած տեսնել՝ Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պահպանմամբ, որ ուրիշ բան չէ, եթէ ոչ տարիներու յանկերգը, թէ Արցախ պէտք է Ատրպէյճանի պետութեան սահմաններուն մէջ մտնէ՝ լայն ինքնավարութեան մը կարգավիճակով։
Ալիեւ նաեւ յիշեցուց բանակցութիւններուն մասնակից կողմերուն պարագան եւ շեշտեց, որ այս խնդիրը փակուած է, որովհետեւ Ատրպէյճան յաջողեցաւ ձախողութեան մատնել Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչները բանակցութիւններուն սեղանին վերադարձնելու Երեւանի իշխանութիւններուն փորձերը։ «Այս խնդիրը փակուած է եւ Մինսքի խումբին համանախագահներուն Մարտ 9-ի յայտարարութիւնը յստակօրէն նշեց, թէ ով կողմ է տագնապին շուրջ բանակցութիւններուն ընթացքին», ըսաւ Ալիեւ, որ նաեւ հաստատեց, որ ատրպէյճանական բանակին հզօրացման հոլովոյթը բնաւ կանգ պիտի չառնէ։
Երեք կէտերը, որոնք Ալիեւի կողմէ մնայուն կերպով կը շեշտուին, կը վերաբերին ուրեմն Արցախի՝ Ատրպէյճանի պետութեան հակակշիռին ենթարկուելուն, բանակցութիւններուն մէջ Ատրպէյճանի եւ Հայաստանի կողմ ըլլալու հանգամանքին՝ ամբողջութեամբ անտեսելով Լեռնային Ղարաբաղը, եւ ապա ատրպէյճանական բանակին մնայուն զինման եւ արդիականացման, որ բնաւ խաղաղութեան հաստատման պատրաստակամութիւն մը չի յուշեր։
Ալիեւ այսքան հաստատակամ էր, նաեւ մօտիկ անցեալին, երբ շրջանառութեան դրուեցան լաւատեսական որոշ մթնոլորտի մը ստեղծման մասին տեղեկութիւններ՝ ձգելով այն պատրանք-տպաւորութիւնը, թէ բարենպաստ պայմաններ ստեղծուած են, Լեռնային Ղարաբաղի տագնապին լուծման վերաբերեալ դրական քայլեր առնելու առումով։
Ալիեւ ամենայնդէպս, ոչ մէկ ատեն ձգած է այն տպաւորութիւնը, թէ տագնապին լուծման դիւանագիտական ճիգերուն մէջ ճեղքեր կրնան յառաջանալ։Յստակօրէն բանաձեւելով Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պահպանման իր պատկերացումը, Ալիեւ պատերազմի իշխանի կը վերածուի, սպառնական ոճի յայտարարութիւններով, թէ պատերազմը անխուսափելի է, եթէ Ատրպէյճանի պահանջներուն գոհացում չտրուի։
Ատրպէյճանական այս կեցուածքներուն դիմաց՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի վերջին յայտարարութիւնը, թէ ժողովուրդը ինչ որ կ՛ուզէ, թող գրէ եւ իրեն յանձնէ, Արցախի տագնապին նկատմամբ խուսափողական կեցուածք մը համարուեցաւ Հ․Յ․Դ․ Հայաստանի Գերագոյն Մարմինին կողմէ,այն հիմնաւորուած պատճառաբանութեամբ, թէ ժողովուրդը արդէն իսկ ըսած է իր խօսքը՝ Ատրպէյճանի կազմին մէջ բնաւ չվերադառնալու եւ իր հայրենիքին մէջ անկախ ու ինքնիշխան ապրելու իմաստով։
Երբ Ալիեւ միշտ կը շեշտէ Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պահպանման մասին պաքուի անզիջողութիւնը, ժողովուրդին ուզածը գրաւոր կերպով պահանջելու գաղափարը կը մշուշապատէ հայկական դիրքորոշումը, որովհետեւ կը ձգէ այն տպաւորութիւնը, թէ հայկական զօրակայանին մէջ ընդհանրապէս կայ անորոշութիւն, թէ ինչ է պահանջուածը։ Ասիկա բաւական վտանգաւոր վիճակ մը կրնայ ստեղծել բանակցային հոլովոյթին եւ տագնապին վերաբերեալ միջազգային միջնորդներուն տրամաբանութեան եւ մօտեցման եղանակներուն մէջ։ Կացութիւն մը, որ Ատրպէյճանի վարած քաղաքականութեան թոհուփոհին մէջ կրնայ մխրճել հայկական կողմը։
Նման անբարենպաստ կացութեան մէջ չիյնալու համար, հարկ է նկատի ունենալ ճշմարտութիւնը։ Արցախի ժողովուրդը նոր չէ, որ իր ուզածը պիտի գրաւոր յանձնէ։Պահանջուածը արդար եւ տրամաբանական իրաւունքի մը ապահովման կը վերաբերի, որովհետեւ պատմական անարդար եւ սխալ քայլ մը, որ առնուած է տուեալ պահու ռազմաքաղաքական որոշ իրավիճակի մը ծանր ազդեցութեան տակ, սրբագրութեան եւ վերանայման կը կարօտի։ Սրբագրութեան եւ վերանայման հարցին մէջ չկայ անորոշութիւն հիմա։ Չկար նաեւ տագնապին պայթումին առաջին օրն իսկ։ Արցախցին իր հողերուն վրայ ազատ ու ինքնիշխան ապրելու իրաւունքը ունի։ Ասիկա ոչ ոք կրնայ կասկածի տակ առնել, ոչ ալ սակարկել։ Այս իրաւունքը վեր է ամէն տեսակի քաղաքական շահերէ, իշխանական առաւելներէ եւ դիւանագիտական առուծախէ։ Մնաց որ Արցախի պետութեան ինքնիշխանութեան պահպանումը համահայկական թեմայի վերածուելու իրողութիւնը ամբողջ հայութեան բոլոր հատուածներուն եւ հոսանքներուն իրաւունք կու տայ՝ մերժելու բոլոր տեսակի խուսափողական մօտեցումները։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*