ԼԱՅՉԱՔԻ ԿԵՑՈՒԱԾՔԷՆ ԵՏՔ՝ ՍԵՓԱԿԱՆ ՈՒԺԵՐՈՒ ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ ԼԱՐՈՒՄԸ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆ Է

Ա.Ա.

Արցախի տագնապին բանակցային հոլովոյթի վերակենդանացման մասին վերջին շրջանին կատարուած յայտարարութիւններուն, նախատեսութիւններուն եւ պատկերացումներուն ընդհանուր ենթահողին վրայ Երեւանի վարած քաղաքականութեան հակադրուող կարեւորագոյն կեցուածքը արտայայտեց ԵԱՀԿ գործող նախագահ, Սլովաքիոյ արտաքին գործոց նախարար Միրոսլաւ Լայչաք, երբ Երեւանի մէջ կայացած մամլոյ ասուլիսին ընթացքին յայտարարեց, որ բանակցութիւններուն ձեւաչափին մէջ որեւէ փոփոխութիւն, կարիքը ունի տագնապին առնչակից բոլոր կողմերուն համամտութեան։
Այլ խօսքով՝ Լայչաք կը պարզաբանէր ԵԱՀԿ-ի պաշտօնական կեցուածքը՝ ինչ կը վերաբերի Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի տարբեր առիթներով յայտարարած տեսակէտին, թէ Արցախի տագնապին շուրջ բանակցութիւններուն Ստեփանակերտի ներկայացուցիչները եւս պէտք է մասնակցին, իբրեւ օրինական կողմ։
Լայչաք, որ Երեւան ժամանեց Պաքուէն, բաւական յստակ էր իր յայտարարութեան մէջ։ Այնքան ատեն որ Ատրպէյճան, իբրեւ տագնապին առնչակից կողմ, համամիտ չէ նման ձեւաչափի մը, ապա ատիկա անընդունելի է։
Արցախցիները իբրեւ բանակցող ներառելու Փաշինեանի տեսակէտին յայտարարման ժամկէտը հետաքրքրական է։ Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի հետ տեսակցութենէն առաջ եւ Մինսքի խումբին հրապարակած յորդորէն ետք, թէ անհրաժեշտ է զերծ մնալ այնպիսի յայտարարութիւններէ եւ կեցուածքներէ, որոնք առանց առնչակից բոլոր կողմերուն համաձայնութեան, բանակցութիւններուն ձեւաչափին մէջ միակողմանի փոփոխութիւն կը պահանջեն։
Մինչ Լայչաք, Երեւանի մէջ ԵԱՀԿ-ի պաշտօնական կեցուածքը կը հրապարակէր՝ Փաշինեանի տեսակէտին վերաբերեալ, Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Լէյլա Ապտուլաեւա կը յայտարարէր Պաքուի կտրուկ մերժումը Արցախի հայերուն բանակցութիւններուն մասնակցութեան վերաբերեալ։
Պաքուի այս կեցուածքը անակնկալ մը չէր։ Ցնցիչ անակնկալ պիտի ըլլար, եթէ օրինակի համար հակառակը յայտարարուէր։
Այս բոլոր կեցուածքներէեն ետքն է, որ ներկայիս Արցախի տագնապին շուրջ բանակցութիւններուն ճակատագիրը կը մնայ անորոշ։
Երեւանի եւ Պաքուի դիրքորոշումներուն միջեւ ոչ մէկ հասարակ յայտարար ըլլալու իրողութեան ահա կը միանան ԵԱՀԿ-ի եւ Մինսքի խումբի համանախագահներուն յստակ պատկերացումը, թէ Արցախի ներկայացուցիչները չեն կրնար մասնակցիլ բանակցութիւններուն։
Իսկ նման իրավիճակի մը մէջ կ՛արժէ կշռադատել Երեւանի իշխանութիւններուն կողմէ առնուելիք քայլ մը։ Քաղաքական ինչպիսի առաւելներ կրնայ յառաջացնել օրինակի համար Երեւանի եւ Ստեփանակերտի միջեւ ռազմաքաղաքական դաշինքի մը կնքումը, որ մարտավարական քայլ մը ըլլալէ շատ աւելին է եւ նոր հորիզոններ կրնայ բանալ Արցախեան տագնապին բանակցային թէ այլ հոլովոյթներու դիմաց։
Ի վերջոյ Հայաստան երաշխաւորն է Արցախի ապահովութեան եւ ասիկա գաղտնիք մը չէ։ Երեւան – Ստեփանակերտ քաղաքական, զինուորական, դիւանագիտական, տնտեսական թէ այլ մարզերու մէջ ամբողջական համակարգում եւ գործակցութիւն գոյութիւն ունի եւ ռազմաքաղաքական նման դաշինքի մը կնքումը կ՛ամրագրէ այդ գործակցութիւնը եւ Արցախի պետութեան սահմաններու ապահովութեան երաշխաւորումը օրինական հիմքերու վրայ կը դնէ։
Երբ հիմա արցախցիներու բանակցութիւններուն մասնակցութեան մասին Փաշինեանի տեսակէտը մերժուած է, պաշտօնական Երեւանի վրայ կեդրոնացած է բոլորին ուշադրութիւնը, տեսնելու թէ յառաջիկային Փաշինեան- Ալիեւ հանդիպման մը պարագային ու նաեւ՝ բանակցութիւններու վերսկսման վերաբերեալ ինչ կեցուածք պիտի ճշդուի։
Յստակ է, որ դիւանագիտական մրցավազք մը կայ՝ Արցախեան բանակցութիւններուն թէ տագնապին լուծման հեռանկարային պատկերացումներուն շուրջ, թէ ո՞վ ի՞նչ պիտի կորզէ, ո՞վ ի՞նչ պիտի կորսնցնէ։
Եւ հոս պէտք է շեշտել կարեւոր հանգամանք մը։ Ինչ բնոյթի ալ ըլլան կանխատեսումները, մէկ բան յստակ է։ Ատրպէյճան ոչինչ փոխած է իր պետական քաղաքականութենէն եւ կը մնայ իր կեցուածքին վրայ, թէ Արցախի տագնապը պէտք է լուծուի Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան վերականգմամբ։ Այլ լուծում չկայ Պաքուի համար։
Ատրպէյճանի այս անզիջողութեան դիմաց՝ հայութեան բոլոր հատուածներուն միջեւ ամբողջական հասկացողութեան, համակարգման եւ համագործակցութեան կարեւորութիւնը եւ անփոխարինելիութիւնը առաւել կը շեշտադրուի եւ որուն այլընտրանք չկայ։ Իշխանութիւն, ընդդիմութիւն, արտախորհրդանական ուժեր, Հայաստան, Արցախ, Սփիւռք, բոլորը անխտիր պէտք է հասկնան ու ըմբռնեն, թէ առանց միասնականութեան ոչինչ կարելի է ձեռք ձգել։Արցախի պետութեան պահպանումը բոլորին պարտականութիւնն է։ Անխտի՛ր։

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*