Ֆրանսահայ Կազմակերպութիւնները Համակարգող Խորհուրդի Տարեկան Ընթրիքը՝ Նախագահ Մաքրոնի Ներկայութեամբ

ՓԱՐԻԶ («Յառաջ», «Նուվէլ Տ՛Արմէնի»)  ․-  Երեքշաբթի, Փետրուար 5-ին « Հօթէլ Տիւ Քոլեքսիոնէօր»-ի շքեղ սրահներուն մէջ, Ֆրանսայի նախագահ Մաքրոնի, պետական եւ այլ բազմաթիւ անձնաւորութիւններու, շուրջ 450-500 հիւրերու ներկայութեամբ տեղի ունեցաւ Ֆրանսահայ կազմակերպութիւնները համակարգող խորհուրդի ( CCAF ) տարեկան ընթրիքը, որ յաջորդաբար վեցերորդ անգամ ըլլալով կը կազմակերպուէր:

Այս տարուան հանդիսավարութիւնը ստանձնած էր ձայնասփիւռի եւ հեռատեսիլի ծանօթ լրագրողուհի Լէա Սալամէ, որ մօրը կողմէ հայ է: Ան իր բացման խօսքին մէջ նախ ըսաւ, թէ պատիւ կը զգայ, զգածուած է եւ քիչ մըն ալ՝ երկմտանքի մէջ, նկատի ունենալով որ առաջին անգամ ըլլալով խօսք կ՚առնէ համայնքին առջեւ:

Ձեռնարկը սկսաւ մեծ պաստառին վրայ սփռուող Շարլ Ազնաւուրի նկարներով եւ ընկերացող երգերով, որոնց՝ ներկաները, ներառեալ անոր որդին՝ Նիքոլան հետեւեցան յուզումով:

Այնուհետեւ պաշտօնական ելոյթներու շարքը բացաւ Փարիզեան Իլ-տը-Ֆրանս շրջանի նախագահուհի Վալերի Փեքրէս, որ վերջերս Հայաստան կը գտնուէր: Ան ըսաւ, թէ հիացած է այդ երկրով եւ հոն տեսածներով: Երկար խօսեցաւ այն բոլոր ծրագրերուն մասին: Շեշտը յատկապէս դրաւ երիտասարդութեան ներուժին վրայ եւ նշեց, թէ Իլ-տը-Ֆրանսի շրջանը հինգ հարիւր հազար եուրօ պիտի տրամադրէ զօդեց Երեւանի ֆրանսական համալսարանին, որպէսզի աւելի պատշաճ շէնքերու եւ պայմաններու մէջ շարունակէ գործել։

Փեքրէս իր խօսքին մէջ ըսաւ, որ «Ազնաւուրի ճակատագիրը՝ ճակատագրի պատասխանն է բոլոր ցեղասպանութիւններուն»։

Ապա խօսք առաւ Փարիզի քաղաքապետուհին՝ Անն Հիտալկօ: Ան ոգեկոչեց յիշատակը մէկ գիշեր առաջ Փարիզի մէջ պատահած աղէտալի հրդեհին զոհերուն եւ մեծարեց հրշէջներու հերոսութիւնը: Փարիզի քաղաքապետուհին անգամ մը եւս անդրադարձաւ ԹՈՒՄՕ  կեդրոնին, որու նմանօրինակը ստեղծուեցաւ նաեւ Փարիզի մէջ, մեծապէս դրուատելով անոր արժանիքը: Ողջունեց Հայաստանի խաղաղ յեղափոխութիւնը, ըսելով, որ «ան կը բանայ ժողովրդավարական նոր ժամանակաշրջան մը, որ մեզ եւս պիտի ներշնչէ»։ Քաղաքապետուհին յայտարարեց, թէ Փարիզի 15-րդ թաղամասին մէջ պիտի տրամադրուի վայր մը, ստեղծելու համար Հայոց յիշողութեան կեդրոն մը։ Այս խոստումը, որ կատարուած էր իր կողմէ, ցայսօր կը մնար բաւական անորոշ: Հիտալկօ նաեւ տեղեկացուց, թէ մայրաքաղաքին մէջ մեծանուն Ազնաւուրին անունով պիտի վերանուանուի հրապարակ մը, ինչպէս նաեւ անոր յիշատակին արձան մը։ Յուշատախտակի մը բացումը պիտի կատարուի յառաջիկայ շաբաթներուն։

Այնուհետեւ Ֆրանսահայ կազմակերպութիւնները համակարգող խորհուրդի համանախագահներ Արա Թորանեան եւ Մուրատ Փափազեան յանձնեցին Հայկական կազմակերպութիւնները համակարգող խորհուրդի արիութեան շքանշանները, արժանի նկատուած հետեւեալ անձնաւորութիւններուն.-

–  Գիտաշխատող Վենսան Տիւքլէռ, որ այլ պաշտօնակիցներու ալ օգնութեամբ քանի մը ամիս առաջ պատրաստած էր Ցեղասպանութիւններու նուիրուած ստուար եւ սպառիչ տեղեկագիր մը:

–  Նոպէլեան խաղաղութեան մրցանակի դափնեկիր, եզտուհի Նատիա Մուրատ, որ չկարենալով ներկայ ըլլալ՝ տեսանիւթով մը իր շնորհակալութիւնը կը յայտնէր:

–  Էլիզ Պօղոսեան, որ այլեւս ծանօթ է բոլորին, իր EliseCare ընկերակցութեամբ:

Ապա, խօսք առին համանախագահներ Արա Թորանեան եւ Մուրատ Փափազեան։

«Հարիւր տարուան մէջ, դժբախտաբար, այնքա՜ն քիչ բան փոխուած է։ Թուրքիոյ ղեկավարները, որոնք հեռու են զղջում արտայայտելէ, ցոյց կու տան իրենց մեղսակցութիւնը մարդասպաններուն՝ անոնց յիշատակին դամբարաններ բարձրացնելով եւ կամ գործադրելով պետական ժխտողականութիւն, որ դարձած է իրենց դիւանագիտութեան առաջնահերթութիւնը։ Ինչ կը վերաբերի համաթրքութեան․ ան կը շարուանկէ զօրանալ  մինչեւ Ատրպէյճան»։

Արա Թորանեան նշեց, թէ Հայաստան կը պայքարի ոչ միայն իր ապահովութեան համար, այլ նաեւ մարդկային իրաւանց ի խնդիր եւ այդ առումով դէպի յառաջ սքանչելի ոստում մըն էր թաւշեայ յեղափոխութիւնը, մինչ երկիրը շրջապատուած է մէկ կողմէ Էրտողանի ֆաշական Թուրքիայով եւ միւս կողմէ ալ՝ Ալիեւ գերդաստանի մենատիրական Ատրպէյճանով:

Թորանեան ըսաւ. «Լեռնային Ղարաբաղի հարցը սովորական հակամարտութիւն մը չէ միւսներուն նման, ուր ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքը եւ պետութիւններու հողային ամբողջականութեան սկզբունքը բախում կ՚ունենան։ Ղարաբաղեան հարցին իսկական մարտահրաւէրները կարելի կ՚ըլլայ ըմբռնել միայն եթէ նկատի առնուի պատմական համածիրը, որ դրոշմուած է համաթրքութեամբ եւ Հայոց ցեղասպանութեամբ»։ Ան խոր վրդովում յայտնեց, որ Արցախի հետ համագործակցութեան յուշագրեր ստորագրած ֆրանսական քաղաքներու պատասխանատուներուն դէմ՝ պատկան նահանգապետեր դատական հետապնդումներու ձեռնարկած են:

Մուրատ Փափազեան անդրադարձաւ Նոյեմբեր 11-ին, Ա. Աշխարհամարտի Զինադադարի 100-ամեակի Փարիզեան նշումներուն՝ Էրտողանի եւս ներկայութեան: «Ծագումով Ֆրանսացի Հայերը առնուազն ցնցուեցան ընծայուած այդ շնորհով, մինչ Հայոց ցեղասպանութիւնը ա՛յդ նոյն Ա. Համաշխարհային պատերազմի ընթացքին գործուած է։ Այս երեւոյթը դատապարտեցինք հիմք ընդունելով այն արժէքները, որոնք մեզի ջամբուեցան հոս՝ Ֆրանսայի հանրապետական վարժարաններուն մէջ եւ որոնք լոյսերու արժէքներն են»։ Մուրատ Փափազեան՝ Թորանեանի խօսքը շարունակելով ըսաւ. «Ուրեմն, այս իրիկուն կոչ կ՚ընենք բոլոր անոնց, որոնք ազատութեան եւ ժողովրդավարութեան բարեկամներ են, այցելելու Արցախ, զօրակցելու համար ժողովուրդի մը, որ դեռ այսօր՝ 2019-ին վտանգուած է»։

Կատարուած այս քննադատութիւններու ուղղակի թիրախը ըլլալով, նախագահ Մաքրոն փորձեց կէտ առ կէտ պատասխանել անոնց իր ելոյթին մէջ, որ տեւեց շուրջ 45 վայրկեան: Ան նախ ըսաւ թէ ճշմարտութիւններու վրայ հիմնուած երկխօսութիւնն է, որ մեզ իրարու կը կապէ եւ այդպէսով է, որ միասնաբար կը կազմենք ազգը: Նախ եւ առաջ յայտարարեց, թէ Ապրիլ 24-ը Ֆրանսայի մէջ պիտի դառնայ Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչման ազգային օր, յիշեցնելով՝ որ ասիկա մաս կը կազմէր իր [նախընտրական] խոստումներուն: Ապա, ան ընդգծեց ժխտողականութեան դէմ պայքարին կարեւորութիւնը եւ հաւաստեց, որ ինք կ՚աջակցի Ցեղասպանութեան Երեւանի յուշահամալիրին եւ Փարիզի Շօայի յուշահամալիրի համագործակցութեան, ինչպէս ատիկա հաստատուեցաւ անցեալ Հոկտեմբերին Հայաստան իր կատարած այցելութեան առիթով ալ: Այս առթիւ, ան յայտարարեց նաեւ որ մօտ ապագային կը նախատեսէ պետական այցելութիւն մը տալ Հայաստան: Ակնարկելով Հայաստանի մէջ Դեկտեմբերին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրութիւններուն՝ նախագահ Մաքրոն ըսաւ. «Ֆրանսա պիտի կանգնի Հայաստանի կողքին՝ որպէսզի Պատմութեան այս նոր էջը յաջողութեամբ պսակուի»։

Հանրապետութեան նախագահը այնուհետեւ անդրադառնալով Նոյեմբեր 11-ի արարողութեանց՝ Էրտողանի ներկայութեան վերաբերող քննադատութեան՝ ըսաւ թէ ինք Էրտողանի հետ «պահանջկոտ» երկխօսութիւն կը պահպանէ եւ ատիկա չընել՝ պիտի նշանէր առանձին թողել Կարօ Փայլանը: Եւ ոչ միայն զայն, այլ՝ շա՜տ-շատեր, որոնք պայքարեցան, իրենց կեանքը զոհեցին եւ կարիքը ունին, որ ըլլա՛յ այդ երկխօսութիւնը: Յիշելէ ետք նաեւ Հրանդ Տինքը, Ռաքէլ Տինքը, «Տինք» հիմնադրամը, եզրակացուց, թէ Էրտողանը պէտք չէ շփոթել համայն թուրք ժողովուրդին հետ եւ բազմիցս շեշտեց, որ Թուրքիոյ հետ երկխօսութիւնը պահպանելը անհրաժեշտ է: Խոստովանեցաւ Թուրքիոյ կարեւոր դիրքն ու դերը տարածաշրջանին մէջ, որոնք յաւելեալ ազդակներ կը հանդիսանան այդ երկխօսութեան համար: Ոգեկոչեց նաեւ Միջին Արեւելքի քրիստոնեաներու ճակատագիրը եւ ըսաւ, թէ Ֆրանսա կը կանգնի անոնց կողքին եւ յառաջիկայ ամիսներուն ալ յանձնառութիւններ ունի: Ան դրուատեց նաեւ շրջանի քիւրտերը, որոնք արիաբար պայքարեցան «Տահէշ»-ի դէմ:

«Հայաստանի երիտասարդութեան ապագան պէտք է ըլլայ խաղաղութեան ապագայ մը», ըսելով՝ նախագահ Մաքրոն անցաւ Արցախի վերաբերող հարցերուն: Ան նախ ընդգծեց, թէ Մինսքի խումբին մէջ Ֆրանսա լիովին պիտի կատարէ իր համանախագահի դերը, բայց միայն երկու պայմանով. անկողմնակալութեան եւ իրաւունքի յարգանքի սկզբունքներով։ Ինչ կը վերաբերի Արցախի հետ բարեկամութեան յուշագրերու հարցով դատական հետապնդումներուն, Ֆրանսայի Հանրապետութեան նախագահը պաշտպանելով պետական դիրքորոշումը՝ ըսաւ, թէ ատիկա բնական է, քանի որ ինչպէս կարգաւորման գործընթացին մէջ ընդգրկուած միւս երկիրները, Ֆրանսա եւս չի ճանչնար «Արցախի ինքնահռչակ Հանրապետութիւնը» եւ ատկէ ալ մեկնելով՝ նման փաստաթուղթերու ստորագրումը ապօրինի հանգամանք կը ստանայ: Բայց եւ այնպէս, աւելցուց, որ ոչ մէկ արգելք կայ նման նախաձեռնութիւններ անհատական մակարդակով ընելու, այնքան ատեն, որ պետական կառոյցներ չեն ընդգրկուիր զօրակցութեան մէջ:

Ինչ կը վերաբերի Ատրպէյճանին սպառազինութեան վաճառքին, նախագահը ըսաւ, որ Ֆրանսա բծախնդրօրէն կը յարգէ զէնքի մատակարարման արգելքը եւ թէ յանձնառու է չվաճառելու որեւէ զէնք ու զինամթերք, որ կրնայ գործածուիլ Արցախի մէջ:

Նախագահ Մաքրոն նաեւ յայտարարեց, որ Ֆրանսա ամէն ճիգ պիտի թափէ, որպէսզի Երեւանի մէջ «Շարլ Ազնաւուր» կեդրոնը կայանայ ու գործէ, ինչպէս կը փափաքէր ինք՝ Ազնաւուր։ Մաքրոն նաեւ կ՛աջակցի Հայաստանի մէջ Ազնաւուրի մեծարման համերգի կազմակերպման, ինչպէս փափաքած էր նախագահ Արմէն Սարգսեան:

Հուսկ, յիշատակը մեծարուեցաւ նաեւ «Մանուշեանի խումբ»-ի վերջին վերապրողը հանդիսացած՝ Արսէն Չաքարեանի եւ վերջերս մահացած աշխարհահռչակ երաժիշտ եւ երգահան Միշէլ Լըկրանի:

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*