Ռազմավարութիւն ․․․ Եւ Ռազմագիտութիւն

ՀԱՅՐԵՆԻՔ 

Խմբագրական

Տարբեր բառեր են ռազմավարութիւնն ու ռազմագիտութիւնը, որոնց մասին յատուկ դասընթացներ կը տրուին ռազմական բնագաւառէն ներս մասնագիտացող բանակայիններու, քաղաքագէտներու եւ ռազմագէտներու։
Վերջին շաբաթներուն, Միացեալ Նահանգներէն Հայաստան ժամանած պետական պատուիրակութիւններու եւ քաղաքագէտներու այցելութիւնները թէ՛ ռազմավարական եւ թէ՛ ռազմագիտական բնոյթ ունէին։
Հաւանաբար Միացեալ Նահանգներու պատուիրակութիւններուն մեկնակէտն էր ռազմավարութիւնը, սակայն նկատի ունենալով անոնց գործընթացն ու յատկապէս անցեալի գործունէութիւնը, առանց յստակօրէն յայտնաբերելու, անոնք կը բացայայտէին թէ ռազմագիտութիւնն էր իրենց համար առաջնահերթը եւ հետեւաբար ռազմագիտական ակնոցով մօտեցան հարցերուն։
Այս գծով արդէն իսկ բաւական մելան հոսեցուցին Միացեալ Նահանգներու նախագահի ազգային անվտանգութեան հարցերով խորհրդական Ճոն Պոլթընի արտայայտութիւններն ու քօղարկուած առաջարկները։
Նոյնիսկ Մոսկուան, յանձին արտաքին գործոց նախարարութեան, արծարծած  ու վերլուծած է Պոլթընի խօսքերը բաղդատելով եւ համեմատելով Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ռիչըրտ Միլզի` նախապէս կատարած յայտարարութեան հետ։ Արցախը «գրաւուած հող» անուանելով, Միլզ նաեւ իր հրաժեշտի խօսքին մէջ տեղեկացուցած էր, թէ Միացեալ Նահանգներ քաղաքական խմբաւորումներու աջակցած են Հայաստանի մէջ։
Պոլթընի այցելութեան օրերուն, նախագահ Տանըլտ Թրամփի խորհրդական եւ Նիւ Եորքի նախկին քաղաքապետ Ռուտի Ճուլիանի, որ իր կարգին այցելած էր Հայաստան եւ մասնակցած՝ Եւրասիական տնտեսական յանձնախումբին կազմակերպած տնտեսական համախմբումին, իր ՛՛թուիթըր՛՛եան գեղգեղանքին մէջ ռազմավարութիւնն ու ռազմագիտութիւնը իրար խառնելով յայտնած էր, թէ իր երկիրը աշխարհը կ՛առաջնորդէ դէպի խաղաղութիւն ու ազատութիւն, որուն իբրեւ արդիւնք աշխարհը պիտի դառնայ խաղաղ վայր, ուր պիտի գնահատուին մարդկային նուաճումներն ու ազատութիւնը:
Հաւանաբար պարոն Ճուլիանի տեղեակ չէ, թէ 1992-ին Քոնկրէսին կողմէ «Ազատութեան աջակցութիւն»՛ հռչակագիր մը (907-րդ բանաձեւ) վաւերացուած էր, ուր յստակօրէն կը նշուի, թէ Միացեալ Նահանգներ պէտք է արգիլէ ատրպէյճանական բանակին զինուորական կամ այդ բնագաւառին հետ կապ ունեցող ապրանքներու վաճառքը։
Դժբախտաբար, այդ օրէնքը չի կիրարկուիր եւ Ռուսաստանէն կատարած գնումներու կողքին, Պաքու նաեւ կը սպառազինուի Միացեալ Նահանգներէն։ Եւ դեռ աւելին. պէտք է նշել Պոլթընի մէկ արտայայտութիւնը՝ Հայաստանին զէնք վաճառելու ամերիկեան պատրաստակամութեան մասին։
Այս կատարուած իրողութեան լոյսին տակ, պարոն Ճուլիանի Հայաստան կատարած այցելութեան իր գեղգեղանքին մէջ եզրակացուցած է, թէ աշխարհի վրայ չկայ այլ ազգ, որ ունենայ մարդկային արժանապատուութիւնը պաշտպանելու ուժ եւ արժէքներ, որքան ամերիկացիք։
Ընթերցողին կը մնայ այս ռազմավարութիւնն ու ռազմագիտութիւնը գնահատելը, կամ աւելի ճիշդ՝ քննադատելը։ Մինչ այդ, արդէն իսկ  Անգարա-Պաքու-Թեհրան  եռեակը շտապօրէն գործի լծուելով, ստորագրած էտարածաշրջանէն ներս համագործակցութեան  հռչակագիր մը:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*