Փորձեցէ՛ք

ՍԱՆԱՆ ՇԻՐԻՆԵԱՆ

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ

 

Շաբաթ, Սեպտեմբեր 1-ին, «Ասպարէզ» թերթի «Կիզակէտ» բաժինին մէջ լոյս տեսաւ շատ սիրելի ընկերոջ մը՝ «Մի՛ Փորձէք» (https://hairenikweekly.com/36174) խորագիրով յօդուածը, որուն մէջ հեղինակը կը մանրամասնէ ՀՅ Դաշնակցութեան գործունէութիւնն ու գաղափարախօսութիւնը քննադատողներուն մասին եւ զանոնք կը բաժնէ զանազան խումբերու:

Սոյն գրութեան նպատակը հակադրութիւն մը ներկայացնել չէ, ո՛չ ալ՝ յատուկ այդ մեր ընկերոջ գրած յօդուածին կարծիքը ժխտելը. նպատակն է մերժել շատ բնականացուած եւ վտանգաւոր մօտեցում մը, աւելի ճիշդ՝ մշակո՛յթ մը, որ ընդհանրացած է մեր շարքերուն մէջ այսօր:

Դաշնակցութեան անցեալի ուժին հենելով եւ անոր պատմական հզօրութեամբ պարծենալով՝ կը կարծենք, որ լաւութիւն մը ըրած ենք մեր կուսակցութեան համար: Մեր ազգային յաղթանակները գովելով՝ թերեւս կը կարծենք, որ կարեւոր յիշեցում մը կ՛ընենք մեզմէ կասկածողներուն: Սակայն, այս մօտեցումը 21րդ դարուն մէջ կը մնայ ապարդիւն եւ անյաջո՛ղ: Այս մօտեցումը միայն կը գոհացնէ մեզմէ մի քանիները…

Դաշնակցութիւնը եթէ նորոգուած եւ պատեհ ուժ մը պիտի ըլլայ 21-րդ դարու հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ՝ ըլլայ այդ քաղաքական, ընկերային թէ որեւէ այլ բնագաւառի մէջ, ապա պէտք է, նախ եւ առաջ, բոլորի՛ն մասնակից դարձնէ իր աշխատանքներուն: Ժողովուրդը մասնակից ըլլալէ անդին, պէտք է նաեւ տէ՛րը դառնայ մեր աշխատանքներուն: Թող հայ ժողովուրդը վստահ ըլլայ, որ Դաշնակցութիւնը կը գիտակցի, թէ հանրութիւնը իրմէ հաշիւ պիտի պահանջէ, որովհետեւ, ի վերջոյ, Դաշնակցութիւնը կը պատկանի ժողովուրդի՛ն: Փոխանակ ինքն իր կարեւորութեան մասին քարոզելու, Դաշնակցութիւնը պէտք է դառնայ համազգային, համահայկական ուժ՝ բառին բովանդա՛կ իմաստով, այլ ո՛չ թէ լոկ լօզունգներով:

21-րդ դարուն գործող կուսակցութիւն մը չի կրնար ինքզինք ճանչնալ ու ներկայացնել իբրեւ գերադաս կազմակերպութիւն, կամ՝ այնքա՛ն մեծաւոր, որ պէտքն անգամ չի զգար իր որոշումներն ու մօտեցումները բացատրելու կամ արդարացնելու: Արժանանալու համար ժողովուրդի վստահութեան՝ թէ՛ հայրենիքի եւ թէ Սփիւռքի մէջ, հարկ է ձերբազատուիլ «մեսիայի բարդոյթ»էն (messiah complex), որմէ շատերս կը տառապինք եւ որուն ընդհանրացումը մեզ հետզհետէ կը հեռացնէ մեր սկզբունքներէն եւ արմատներէն:

Ժողովուրդը կը պահանջէ հաշուետուութի՛ւն: Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած «Թաւշեայ» յեղափոխութիւնը վերջին փաստն էր անոր, որ ժողովուրդը կը փափաքի մասնակից դառնալ երկրի ընկերային, քաղաքական եւ տնտեսական կեանքին ու փոփոխութիւններուն: Հետեւաբար, անհրաժեշտ է ձեռք երկարել եւ ժողովուրդին մասնակից դարձնել, փոխանակ պաշտպանողական դիրք բռնելով՝ արհեստական պատեր բարձրացնելու: Ժողովուրդին իմաստալից մասնակից դարձնելու համար, հարկ է զանոնք հեռուէն չդիտել եւ իրենց հետ յարաբերութիւնը պատահականութեան չձգել: Ժողովուրդն ու Դաշնակցութիւնը երբե՛ք անջատուած պէտք չէ ըլլան:

Դաշնակցութիւնը պարտականութիւն ունի աւելի հեղինակութիւն տալու իր ընկերներուն, օժանդակներուն, համակիրներուն ու նաեւ հանրութեան: Դաշնակցութիւնը կը շահի եւ կը յառաջդիմէ, երբ թափանցի՛կ ըլլայ իր տկարութիւններուն եւ սխալներուն մասին, եւ երբ հրաւիրէ բոլո՛րը, որ մասնակից դառնան լուծումներ գտնելու գործին: Եթէ կը հաւատանք, որ Դաշնակցութիւնը իսկապէս ծառան է իր ժողովուրդին ու երկրին, ապա այս քայլը առնելը կենսակա՛ն է, եւ վախնալու կամ զգուշանալու որեւէ պատճառ չկայ:

Օրինակ՝ փոխանակ բեմէն փառաբանելու մեր կուսակցութիւնն ու անոր գործունէութիւնը (որուն յանցաւորը մենք ալ եղած ենք, անկասկա՛ծ), թող հրաւիրենք համայն հանրութիւնը, որ մերօրեայ դրութիւններով եւ լայն միջոցներով մեզ գնահատէ, քննադատէ եւ, հաւանաբար ամենակարեւորը՝ գործնակա՛ն առաջարկներ փոխանցէ: Մեր փակ դռներու ետին աշխատելու մշակոյթը փոխե՛նք: Ի վերջոյ, Կլենտէյլի կամ այլ գաղութի սրահի մը մէջ հազար ներկաներու համար տօնակատարութիւն կազմակերպելն ալ փակ դռներու ետին աշխատիլ է… Սկզբունքով, մեր կառոյցը ապակեդրո՛ն է, բայց տարօրինակօրէն, մեր շարքերուն մէջ տարածուող կազմակերպական մշակոյթը կը թեքի դէպի կեդրոնացած գործելաձեւ եւ կղզիացած, պահպանողական մտածողութիւն: Խնդիրը հիմա ո՛չ դաշնակցականներն են, ո՛չ ալ հակադաշնակցականները, այլ՝ մնացած հսկայ տոկոսը մեր ժողովուրդին, որուն ուսումը, կարողութիւնը, նուիրատուութիւնը եւ մասնակցութիւնը մեծ մասամբ անտեսած ենք:

Ձեռք երկարենք մեր կառոյցներէն դուրս մնացած խաւին եւ փորձենք լաւապէս հասկնալ զանոնք յուզող հարցերն ու դիմագրաւած մարտահրաւէրները: Մեր Դատը, որ համազգային դատ է, միայն այս ձեւով կրնանք ընդհանրացնել եւ իսկապէս համահայկական բնոյթ տալ անոր: Մարդ աւելի՛ բարձր արժէք կու տայ այն բաներուն, որոնց վրայ ուղղակի ազդեցութիւն կրնայ ունենալ:

Մեր ընկերոջ գրած վերոյիշեալ յօդուածը կը սաստէ բոլոր անոնք, որոնք կը փորձեն Դաշնակցութիւնը նսեմացնել: Ճի՛շդ է. անկարելի է Դաշնակցութիւնը վերացնել հայ ազգային կեանքէն: Ճի՛շդ է նաեւ, որ Դաշնակցութիւնը միշտ եղած է «ժողովուրդին անքակտելի մասնիկը»: Սակայն, ա՛յդ պահուն, երբ մենք զմեզ այլ կուսակցութիւններէ եւ կազմակերպութիւններէ կը գերադասենք՝ հակառակած կ՛ըլլանք մեր ժողովրդավարական եւ ընկերվարական սկզբունքներուն եւ խախտած կ՛ըլլանք մեր հիմնադիրներուն հեռատես ու յառաջդիմական տեսիլքը: Չսարսափի՛նք, երբ ոմանք կը փորձեն Դաշնակցութիւնը նմանցնել ուրիշներու. ընդհակառա՛կը, առիթէն օգտուինք եւ յարմար դասեր քաղենք, երբ բաղդատուինք, համեմատուինք եւ «դատուինք»:

Միայն այս թափանցիկ, համեստ, բայց միշտ անվհատ եւ խիզախ մօտեցումով է, որ պիտի կարենանք յաղթահարել «հակադաշնակցական» պայքարը եւ նորոգուած ուժ մը դառնալ մեր ժողովուրդին համար։

1 Comment

  1. The issue lies not in the lack of trying. Nationalism serves no other than its nation: Any foreign power sees nationalism as its arch-enemy, since the alpha to omega of a nationalist is strictly its national interest, at best in coherence and peace with others. The Armenian Nationalist was disliked by all, whether the West or the East; be it the Sultan, the Czar, the Triumvirate, Lenin/Stalin, or Kemal. The Armenian Nationalist is disliked by all today too: Nobody else benefits from the Armenian Nationalist but an Armenian. And here lies the issue: The pure and clean Nationalist has no place among others; but in our case, it has no place among its compatriots either. No matter how you toss it and turn it, the children of Armenia are still taught that the one century ago nationalists who erected a Republic out of a terrain of land, a nation out of scattered disease-stricken refugees, a far homogenous concentrated Armenian-life on a Fatherland…were nothing but treasonous traitors of an ideologic movement. Now, Mr. Janbazian and Miss Shirinian, how far you can go on “Trying/ Portzetzek”, when at the slightest difference of point of you, you will be simply labelled as “sons and daughters of betrayers…”. So far as we don’t have a clear refined outlook at history, we cannot build anything better. Interestingly, I just read Mr. Muguerditchian’s word from Hamazkayeen: They just pick some core nationalists, twist and turn their words and not deeds the way they want, and use them and abuse them in contrasting them to other core nationalists, and thus create the label of treason and traitor in you and you. My call will be: If you like to expect any better from the Armenian Street, in both the Diaspora and Motherland, you have to invest in them the better, the clearer, the truth. Your history textbooks should be written by you, and should be taught by you. Otherwise, you will keep on serving foreign agenda in the Diasporas, and succumb to regional powerplays in the Motherland. Simply “trying” to understand issues will end up being smeared and treasonous: Because no matter how hard you “try” to be a nationalist today, you cannot come close to that devoted generation, and will still end up being labelled “traitors like them”…

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*