Hairenik Weekly Newspaper

ԵՐԲ ԻՄԱՍՏԱԼԻՑ ԽՕՍՔԵՐՈՒ ՏԷՐ ՀԱՅՐԻԿԸ ԿԸ ԽՕՍԻ…


…Բնականաբար հանդիսատեսին կը մնայ ափ ի բերան հետեւիլ անոր խօսքերուն:
Այսպէս դոկտ. Հրանդ Մարգարեան պարզ գաւազանով մը եւ վանականի աղքատիկ տարազով մը, աւելի քան մէկ ժամ տեւողութիւն ունեցող մենախօսութեամբ կը ներկայացնէ թէ՛ հայ եկեղեցական թէ՛ առ հասարակ հայոց պատմութեան մէջ եզակի դէմքերէն՝ Մկրտիչ Ա. Վանեցի Խրիմեան՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի (1892-1907) տիպարը: Այդպէս էր Խրիմեան Հայրիկը, որ շարունակ ալ կը շեշտէր թէ մարդ էակին ազնուութեան ամենափայլուն փաստը, անոր մեծահոգութիւնն է, եւ ո՛չ թէ՝ ունեցած հարստութիւնը։
Խրիմեանի մահուան 110-ամեակին ներկայացուած այս մենաթատրոնը նաեւ կարելի է շաղկապել ու կամրջել եւ նկատի ունենալ Մայիս 28, 1918-ի անկախութեան հարիւրամեակին…Եղելութիւն մը, իսկական պատմութիւն մը, որ դժբախտաբար ինք՝ Խրիմեան Հայրիկ չտեսաւ; Սակայն իր պատրաստած ու թրծած սերունդն է որ կատարեց այդ խենթութիւնը, փոխարինելով թուղթէ շերեփը՝ երկաթով:
Հրանդ Մարգարեան կրցած էր մուտք գործել տիպար հոգեւորականի՝ Խրիմեան Հայրիկի ներքնաշխարհին մէջ:
Ան իսկապէս մարմնաւորած էր այդ հայ ժողովուրդին ՀՕՐ դերը, իր հարազատ զա-ւակները նկատելով անոր ամէն մէկ անդամը, եւ այդ ալ անաչառօրէն գործելով, անխտիր ու առանց զանազանութեան ու կողմնակալութեան:
Եւ այսպէս Հրանդ՝ Խրիմեանի հարազատութեամբ շեշտեց ու նշեց, թէ իսկական ազ-նիւ անձը՝ որ դէպի ժողովուրդ ունեցած սիրոյ մէջ կը փնտռէ իր փառքը եւ ուստի ժո-ղովուրդը կառավարելու լաւագոյն ճամբան՝ ժողովուրդի հանդէպ անկեղծ սէ՛րն է։
Մեծ պետութիւններու ներկայացուցիչներու, թէ ապագայ սերունդին առջեւ բեմ բարձրանալով, կրկին Հրանդ՝ Խրիմեանի նոյնքան հարազատութեամբ օրհնեց հայ զաւակները:
Ան օրհնե՛ց, որ հայ երիտասարդը սիրէ ազգն ու հայրենիքը: Անշուշտ սիրէ՛ եւ պաշտէ՛ անոր հին, անշուքացած փառքն ու յիշատակը, նաեւ յիշէ՛ անոր կիսակործան տա-ճարները։
Հրանդը՝ Խրիմեանը առանց երկա՜ր ու անհասկնալի բաթամթերքով, պարզապէս օրհնե՛ց, որ ապագայ սերունդը ամուսնասէր ըլլան, տնաշէն ու տնարար ըլլայ, կազմէ բարի ու ազնուական ընտանիք: Ի վերջոյ այդպէս է, որ միայն ազգային կեան-քը կը բարւոքի, ու կը բարձրանայ անոր համբաւն ու փառքը։
Ան օրհնե՛ց, որ անոնք Աւետարանը գրկեն ու սորվին Անոր սիրոյ դասերը, սիրեն եղբայրը, սիրեն ընկերը եւ ըլլա՛ն մարդասէր…որպէսզի հայրական սուրբ կրօնը, հաւատքը, սուրբ հայրերու աւանդութիւնը անարատ ու անկեղծ պահեն, սիրե՛ն Հայաստանեայց Եկեղեցին, չբաժանուի՛ն Թադէոսի եւ Լուսաւորիչ հօր հօտէն եւ չբաժնուի՛ն փարախէն։
Հուսկ, Խրիմեան «Հրանդ»՛ Հայրիկ, աւարտին ամէն հօր նման, թողեց իր կտակը իր զաւակներուն՝ իր ժողովուրդին։ Եւ իր կարճ ու կտրուկ, սակայն իմաստալից կտակով աւանդեց պատգամներ՝ անժամանակ եւ մշտակա՛ն։
Հանդիսատեսին համր յստակ էր, թէ Խրիմեան Հայրիկ իսկապէ՛ս հա՛յր մը եղած է իր ժողովուրդին։ Այո՛, ան եղած էր հա՛յր եւ ժողովուրդը՝ որդիները:

Զ.