ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆՑԻ ԱՐՄԵՆԱԿ ՀԱԶԻՒ ՊՐԾԵՐ Է ՏՓՈՑԷ…

 Մակար ի Գաղիա 

            Հայերս Far Westի գաղթականներ կամ արկածախնդիրներ ենք: Առանց Coltի: Երբեմն ան ալ կայ:

            Ամէն հայ ինքզինք կը համարէ օրէնք եւ չափանիշ: Սպիտակած մազերով Կեդրոնականցին այս կը սորվի՞:

            Մարտի երկուշաբթի էր: Արեւը աչքկապուկ կը խաղար: Յարգելով կարգը, Էլպիս ափսէով «Միջինքի Քէօֆթէ» բերած էր: Հակառակ Մակարուհիի ընդդիմութեան, ափսէն խոհանոց չգացած, համտեսեցի միշտ չգտնուող Միջինքի համադամը:

            Արմենակ միշտ արկածախնդրութիւն մը ունեցած կ’ըլլայ՝ պատմելու համար: Եւ պատմեց:

            – Ամերիկայէն եկած պոլսեցի Արթաքի դասընկերս հայկական ճաշարան հրաւիրած էի: Զարմացայ, որ ճաշարանատէրը ընդառաջ չեկաւ: Կէսօր էր: Խումբ մը ճաշողներ ալ կային սեղանի մը շուրջ, բարձրաձայն կը խօսէին, կարծես առանձին ըլլային: Հայկական աղմուկ է,- ըսի:

            – Լաւ է, Արմենակ, հայկական է պատուական է:

            – Այդ աղմուկը ոչ լաւ էր, ոչ պատուական: Հայերէն, թրքերէն, արաբերէն եւ ֆրանսերէն բառերու աղմուկ էր: Մասնագէտներու պէս կը խօսէին կէսօրէ ետք վազող աւանակներու մասին: Եթէ նոյն հետաքրքրութիւնը ունենային Պետրոս Դուրեանի, Չարենցի եւ Սեւակի մասին, իրենք եւ ազգը կ’ազնուանային:

            – Այդպէս բան չըսիր:

            – Այդպէս բան չըսի: Բայց իրենք երբ զիս տեսան, իրենց տեղէն պոռալով ըսին, որ այլեւս պէտք է դադրիմ ասդին-անդին խօսելով իրենց գործը խանգարելէ: Հարցուցի, թէ ինչպէ՞ս կը խանգարէի իրենց գործը: Կաշի բաճկոնով եւ մազը գիսակ կապած երիտասարդ մը միջամտեց, եւ ըսաւ. «Եթէ չդադրիս երգիչները քննադատելէ, ըսելէ որ անոնց երգերը հայերէն չեն, ա լա թուրքա են, վերջը լաւ չ’ըլլար»:

            – Կը ճանչնայի՞ր զիրենք:

            – Ոչ ամէնքը: Ճաշարաններու եւ խրախճանքներու աստղերն են, որոնց անուան կցուած կը կարդանք «սիրուած երգիչ»ը: Միջոցին, ճաշարանատէրը կանգնեցաւ մեր սեղաններուն միջեւ եղած տարածութեան մէջ եւ ըսաւ. «Այս երգիչները, մենք՝ ճաշարաններս ալ, եւ բարեսիրական նպատակով խրախճանք կազմակերպող միութիւնները դժգոհ ենք, որ դուք ասդին-անդին կը քննադատէք երգիչները եւ անոնց երգերը, իրենց եւ մեր հացին պատճառ կ’ըլլաք: Վերջը լաւ չ’ըլլար»:

            – Այսինքն սպառնացի՞ն:

            – Ճաշարանատէրը եւ երիտասարդները լռեցին: Մազ մնաց որ ճաշարանատէրը մեզ դուրս դնէր:

            – Դուրս դնելը ոչինչ: Եթէ քիչ մը աւելի խմած ըլլային, կրնային…

            – Հա՛, կրնային տփոց տալ: Հասկցայ, որ ճաշարանի եւ երգիչներու հացին պատճառ ըլլալու մեղքը կրնային քաւել տալ ինծի:

            – Արմենակ, պէտք է հասկնաս որ «սիրուած ըլլալ» չափանիշ է, եկամտաբեր է: Միւս բաները մոռցիր… Իրենք մոռցեր են, դուն ինչո՞ւ պիտի չմոռնաս:

            Էլպիս, որ խոհանոցէն հետեւած էր խօսակցութեան, պոռաց.

            – Օր մը գլխուն փորձանք պիտի բերէ քանդուած ջաղացքին չախչախը փնտռելով:

            – Մակա՛ր: Կը յիշես Լեւոն Շանթի «Ինկած Բերդի Իշխանուհին» թատրոնին մէջ ըսուած խօսքը, երբ իր հիւրերուն նուէր տալու համար իշխանը կ’ըսէ. Տա՛ր նուէրներ տո՛ւր, որ յարմար ըլլայ իրենց բարբարոս ճաշակին:

            – Արմենա՛կ, դուն ինչպէ՞ս պիտի սրբագրես բարբարոս ճաշակները, բեմ, թերթ, ձայնասփիւռ եւ հեռատեսիլ չունիս… Դուն պէտք է սրբագրուիս, կարգի մտնես եւ ոչ ոքի հացին պատճառ չըլլաս…

            – Ափսո՜ս,- հառաչեց Արմենակ:

 

 

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*