ՊԱՏՈՒԻՐԱԿՈՒԹԵԱՆ ԱՆԴԱՄ

 Մակար ի Գաղիա

            Արմենակին հետ հայկական արուարձանի սրճարանը նստած կը զրուցէինք: Նորոյթ է հայերու ուտեստի եւ հագուստի վաճառատուներու, ծաղկավաճառներու, ճաշարաններու եւ սրճարաններու անունները Հայաստան եւ հայ կը յիշեցնեն. Արագած, Սեւան, Աբովեան, Աշտարակ, Գիւմրի, Ամբերդ…

            – Առաջ տեղացիէն չտարբերուելու համար օտար անուններ կ’ընտրուէին, մկրտութեան կամ խանութի համար: Հիմա, ինչպէս կ’ըսէ մեր դրացի Ռոլանը, մարքեթթենկի օրէնքներուն հետեւելով, հայկական անուն կը փնտռուի: Եթէ սովորութիւնը տարածուի ամենուրեք ուր հայ կայ, աշխարհագրութիւն եւ պատմութիւն պիտի սորվի նոր սերունդը… փողոցը քալելով,- ըսաւ Արմենակ:

            – Չյուսահատինք,- ըսի, կարծելով շարունակել Արմենակի միտքը:

            – Իրաւ որ միամիտ ես: Մտի՛ր այդ վաճառատուները, սրճարանները, ճաշարանները: Հայերէնէ զատ բազմաթիւ ուրիշ լեզուներ պիտի լսես, թրքերէն, քրտերէն, ֆրանսերէն, արաբերէն, նոյնիսկ՝ աֆղաներէն:

            – Լաւ է,- ըսի,- պատմութեան եւ աշխարհագրութեան հետ լեզուներ ալ կը սորվի նոր սերունդը:

            Այդ պահուն փողոցէն կ’անցնէր հանրածանօթ անձնաւորութիւն մը: Կարծէք փարաւոնի արձան ըլլար, որուն կզակին տակ փայտ մը դրուած կ’ըլլայ, որպէսզի գլուխը վեր մնայ:

            – Կը տեսնե՞ս սա անցնողը, տարիներէ ի վեր կը վազէ որպէսզի կարեւոր դէմք համարուի: Քիթը երկինք բռնած միշտ աթոռ կ’ուզէ,- ըսաւ Արմենակ:       

            – Եթէ եգիպտական արձան ըլլար, քիթը կը ջարդէին, որպէսզի ինքզինք աստուած չկարծէ:

            – Ո՞վ կրնայ այդ ընել: Ամիս մը առաջ համայնքային ժողով կար, Հայաստանի մէջ գումարուող, աւարտող եւ վերսկսող խորհրդաժողովներէն մէկուն պատգամաւորներ ղրկելու: Գնաց, եկաւ, ասոր բան մը ըսաւ, անոր բան մը ըսաւ, եւ զինք ալ ընտրեցին պատուիրակութեան անդամ:

            – Բայց, այդ քիթը երկինք խրած մարդը Հայաստանի լեզուն չի հասկնար, ինչո՞ւ կ’երթայ:

            – Ըսելիք եւ լսելիք կարեւոր չեն: Կարեւորը թերթի լուսանկարն է: Ուրիշներ ալ պիտի համոզուին, որ ան կարեւոր անձ է, քանի որ պատկերը թերթին մէջ է:

            – Հանրային կարծիքը այսպէս կը ձեւաւորեն, անկարեւորութիւնը լուսանկարով օծելով որպէս  կարեւորութիւն,- ուզեցի եզրակացնել:

            Բայց Արմենակ այդ պատիւը ինծի չձգեց եւ ինք եզրակացուց.

            – Թերթի լուսանկարով ապահով կրնայ ըլլալ, որ պիտի մնայ յաւերժական պատուիրակ, կամ Բագրատուի, Արշարունի, Մանդակունի, Արծրունի, Մամիկոնեան, օր մըն ալ Ռուբինեան, Արշակունի: Հոս ծափ, հոն ծափ:

            Վերադարձի գնացքին մէջ կը խորհէի. արտակարգ մարդ է Կեդրոնականցին, որ այդքան բաներ սեսնելէ եւ լսելէ ետք, սիրտը չի պայթիր:

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*