Ատրպէյճանի Կողմէ Վարձատրուող Գործակալները Ինչպէ՞ս Կը Չարաշահեն Ամերիկեան Լրատուական Միջոցները  

Յարութ Սասունեան

«Քալիֆորնիա Քուրիըր»

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝ Սեդա Գրիգորեան  

Վերջին քանի մը տարիներուն տասնեակ յօդուածներ յայտնուած են Միացեալ Նահանգներու, Իսրայէլի եւ Եւրոպայի թերթերուն մէջ՝ շռայլօրէն փառաբանելով Ատրպէյճանը եւ խստօրէն քննադատելով Հայաստանը: Այս յօդուածներուն մեծ մասը գրած են ոչ ատրպէյճանցիներ, որոնք առատօրէն կը վարձատրուին Ատրպէյճանի իշխանութիւններուն կողմէ:

Քէյսի Միշէլ անունով ամերիկացի մը քաջութիւնը ունեցած է բացայայտելու այս կեղծիքը՝ «Ատրպէյճանի կողմէ ամերիկեան լրատուական միջոցներու չարաշահումը» խորագիրը կրող ծաւալուն յօդուածի մը մէջ: Ան ընդարձակ հետազօտութիւն իրականացուցած է՝ ատրպէյճանամէտ հեղինակներէն մէկ քանին առնչելով Ատրպէյճանի լաւ ֆինանսաւորուող լոպիիստական գործունէութեան:

Փորձելով «մաքրազերծել բռնապետի իր կերպարը … Իլհամ Ալիեւի բռնակալական կառավարութիւնը ասպարէզ հանած է իրականութիւնը չարափոխող մասնագէտներ, խաբուած թղթակիցներ, աւելի քան որեւէ այլ կառավարութիւն փորձելով խախտել ամերիկեան լոպիիստական օրէնքները», գրած է Միշէլ:

Նշեալ՝ պատուէրով գրողներէն քանի մը հոգին կը փառաբանէ Ատրպէյճանը եւ կը մոլորեցնէ հանրութիւնը՝ հանդէս գալով իբրեւ երրորդ անաչառ կողմ, որ առարկայականօրէն կը գնահատէ Ատրպէյճանէն ներս տիրող իրավիճակը: Մինչդեռ, իրականութեան մէջ, այս գրողները կը գտնուին ատրպէյճանական վարչակարգին կամ անոր պետական նաւթային ընկերութեան՝ SOCARի վճարման ցուցակին մէջ: Ահա կարգ մը յստակ օրինակներ.

Նախկին քոնկրեսական Տէն Պերթըն, որ կը վարձատրուէր Ատրպէյճանի ամերիկեան դաշինքը ղեկավարելուն համար, առնուազն երեք սիւնակ գրած է «Ուաշինկթըն Փոսթ», «Ուաշինկթըն Թայմզ» եւ «Տէյլի Քոլըր» թերթերուն մէջ այն մասին, թէ ի՛նչ հրաշալի երկիր է Ատրպէյճանը՝ առանց սակայն բացայայտելու, որ ինք Պաքուի վճարման ցուցակին մէջ է…: Բարեբախտաբար, քոնկրեսական Պերթըն հրաժարած է իր աշխատանքէն, երբ Ատրպէյճան դադրած է իրեն վճարելէ…

Այնուհետեւ Միշէլ կը յիշատակէ ատրպէյճանամէտ քարոզչութեան առաւել բեղմնաւոր քարոզիչ Ճէյսըն Քացը՝ Ատրպէյճանի վարձած ամերիկեան լոպիիստական ​​ընկերութեան՝ Tool Shed խումբի հիմնադիրին: Քաց յօդուածներու ամբողջ շարք մը գրած է Huffington Postի մէջ՝ փառաբանելով Ատրպէյճանի «ժողովրդավարութիւնը»՝ պնդելով, որ այդ երկիրը «յառաջադէմ, համաշխարհային, բաց, աշխարհիկ եւ արեւմտեան կողմնորոշում ունեցող հասարակութիւն է»:

Ի պատիւ իրեն, Քաց սկիզբը այդ յօդուածներուն մէջ բացայայտօրէն կը ներկայանար իբրեւ «Ատրպէյճանի Հանրապետութեան աւագ խորհրդատու»: Սակայն, կարճ ժամանակ անց, ան սկսաւ թաքցնել իր յարաբերութիւնները Ատրպէյճանի կառավարութեան հետ: 2013ի վերջերը, փառաբանելով Ալիեւի վարչակարգը, Քաց գրեց առնուազն ինը յօդուած, որոնցմէ չորսը՝  Roll Callի, իսկ երեքը՝ The Hillի համար, այդ յօդուածներէն մէկուն մէջ յիմարաբար պնդելով, թէ «Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները կրնայ շատ բան սորվիլ Ատրպէյճանի պէս պետութենէ մը», կը հաղորդէ Միշէլ: 2014ի սկիզբը Քաց վիրաւորական յօդուած մը գրեց նաեւ National Reviewի մէջ՝ «Հայաստանի կառավարութիւնը հաւասարեցնելով «Թալիպան»ին»: Նշեալ ինը  յօդուածներուն մէջ Քաց չէ յիշատակած, որ իր ընկերութիւնը՝ Tool Shed խումբը, կը վարձատրուի Ատրպէյճանի կողմէ…

Միշէլ շատ բան ըրած է բացայայտելու համար Քացը՝ կապուելով տարբեր հրատարակութիւններու հետ եւ տեղեկացնելով զանոնք Քացի կատարողութեամբ՝ յօգուտ Ատրպէյճանի իրականացուող լոպիիստական աշխատանքներուն մասին: Այս հրատարակութիւններէն շատերը հետագային ճշդումներ աւելցուցին Քացի տպագրած յօդուածներուն մէջ՝ ընդգծելով, որ ան սերտօրէն կապուած է Ատրպէյճանի հետ:

Օրինակ, National Reviewն լսելէ ետք Միշէլը, մէկ նոր նշում կատարած է Քացի անուան տակ՝ բացայայտելով, որ Քաց օտարերկրեայ պետութիւններու, «ներառեալ Ատրպէյճանի կառավարութեան» խորհրդատուն է: Hill եւս աւելցուցած է խմբագիրին նշումը, Քացի անունէն ետք բացայայտելով, որ «վերջինիս կը վճարեն՝ Ատրպէյճանի ռազմավարական խորհրդատուութիւն տրամադրելուն համար: Այս նշումը աւելցուած է այն բանէն ետք, երբ Hillի ուշադրութեան ներկայացուած է Քացի՝ իբրեւ օտարերկրեայ գործակալ արձանագրուելուն փաստը»:

Այս յօդուածները ոչ միայն Ատրպէյճանի նկատմամբ մոլորութեան մէջ կը ձգեն ամերիկեան ընթերցողները, այլեւ ատրպէյճանական մամուլին մէջ վերատպուելէ ետք լրացուցիչ վնաս կը պատճառեն՝ իբրեւ ամերիկացիներու կողմէ Ատրպէյճանի ուղղուած բարձր գնահատականի վկայութիւն…

Փոխելով մարտավարութիւնը, Քացի կինը՝ Մելորի Մոս, 2014ի կէսերուն սկսաւ գրել նմանատիպ հակահայկական յօդուածներ, Արցախեան հակամարտութեան մասին: Յօդուածներէն մէկը ան գրեց Capitol Weeklyի եւ երկուքը՝ Hillի համար՝ հիւանդապահուհիի անուան տակ…: Միշէլ բացայայտեց, որ Մելորի Մոս իր իսկ անունով արձանագրած էր BakuWoman.com կայքը, որ վերստին արձանագրուած է Ճէյսըն Քացի անունով: «Մոսի անունով արձանագրուած կազմակերպութիւնը եղած է Tool Shed խումբը», կը հաղորդէ Միշէլ: Մելորի Մոսի սիւնակները պէտք է ներկայացուէին Միացեալ Նահանգներու արդարադատութեան նախարարութեան օտարերկրեայ գործակալներու արարքին ներքոյ…: Երբ Միշէլ յայտնած է Hillին, որ Մելորի Մոս կապուած է Ճէյսըն Քացի եւ Tool Shed խումբին հետ, Hill յօդուածին տակ աւելցուցած է խմբագիրին նշումը. «Այս սիւնակը ներկայացուցած է ընկերութիւն մը, որ Ատրպէյճանի ռազմավարական խորհրդատուութիւն տրամադրելուն համար կը վարձատրուի: Նշումը աւելցուած է՝ տեղեկատուութիւնը Hillի ուշադրութեան ներկայացուելէ ետք»:

Վերջապէս, Միշէլ կը նշէ փրոֆեսըր Պրենթա Շաֆըրը, որ ատրպէյճանամէտ յօդուածներ գրած է «Նիւ Եորք Թայմզ» եւ «Ուաշինկթըն Փոսթ» թերթերուն մէջ: Երկու պարագային ալ, ան չի նշեր, որ ինք եղած է Ատրպէյճանի պետական նաւթային SOCAR ընկերութեան խորհրդական: Հետագային, երկու թերթերն ալ հրապարակած են խմբագիրին նշումը՝ բացայայտելով անոր ֆինանսական յարաբերութիւնները SOCARի հետ…

Կան նաեւ շատ ուրիշներ, զորս Ատրպէյճան վարձած է արեւմտեան լրատուական միջոցներուն մէջ քարոզչական նիւթեր հրապարակելու նպատակով՝ «Կասպեան աւազակապետութեան» օգտին, այնպէս, ինչպէս որ Միշէլ կը նկարագրէ այդ երկիրը:  Ցաւօք, մենք չենք կրնար թուարկել այդ քարոզիչները՝ առանց Ատրպէյճանի կողմէ անոնց վարձատրումը բացայայտող հիմնաւոր ապացոյցներու…

 

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*