Ինչո՞ւ Ուրախ Չենք Կամ Ինչո՞ւ Տխուր Ենք

smiling-people
Գէորգ Պետիկեան

Բացառութիւններու մասին չէ խօսքս: Թերեւս բոլորին նման դուք ալ նկատած էք, թէ այս օրերուն մեզմէ շատերու դէմքերուն վրայ ժպիտ ըսուածը չորցած է: Չկայ: Այնպէս կ’երեւի, թէ ամէն մարդ տխուր է: Որո՞ւ որ հանդիպիս նոյն պատասխանը կը ստանաս:
-Ինչո՞ւ ժպտիմ: Ինչպէ՞ս խնդամ: Ժպտելու բան մը կայ որ…: Ի՞նչ բանի համար ուրախանամ…:
Արդ, ամէն բան բացայայտ է: Ընտանեկան մթնոլորտ, ազգային իրավիճակ, հայրենի ներքին եւ արտաքին հարցեր, արտագաղթ, Սփիւռքեան հին ու նոր ժգնաժամեր, անգործութիւն, ամուսնա-լուծում, օտար ամուսնութիւն, պատանի զաւակ, Արցախ եւ սահմանի իրավիճակ եւ տակաւին շատ բաներ. մնացեալը՝ դո՛ւք շարունակեցէք:
Այս բոլոր հարցերը »մաշեցուցած են« մեր ներաշխարհը: Ըսէ՛ք, ինչպէ՞ս ուրախանալ: Նոյնիսկ համայն աշխարհը տխուր է: Եթէ հետեւիք քաղաքական, տնտեսական եւ ընկերային դէպքերուն, արդէն արդարացուցած կ’ըլլաք այս տողերէն ծորող մտահոգութիւնը: Նաեւ կրնաք աւելցնել, թէ այս օրերուն մարդիկ ոչ միայն զանազան եւ բազմազան հոգեր ունին, այլ նաեւ՝ ծանր, բազմա-շերտ եւ այժմէական:
Ուստի ինչո՞ւ զարմանալ, երբ մեզմէ որեւէ մեկուն դէմքին վրայ ժպիտ չենք նկատեր:
Այլ խօսքով ժպիտ ըսուածը շատոնց չորցած կամ սրբուած է շատերու բառարաններէն, ըլլան անոնք ծնողք կամ զաւակ, ուսուցիչ կամ տնօրէն, գրող կամ ընթերցող, խմբագիր, առաջնորդ կամ ղեկավար, կուսակցական կամ միութենական գործիչ կամ պարզ ու համեստ քաղաքացի:
-Ինչո՞ւ ներկայիս մեծ մասամբ մարդիկ տխուր են. երբեմն ես ինծի հարց կու տամ անմեղօրէն: Ինչո՞ւ այլեւս մարդիկ, հայ կամ օտար, հարեւան կամ դրացի, իրենց նախկին ժպիտը չունին:
Ու որքան ալ ալ փորձեմ արդարանալ եւ կամ ալ տրուած այդ պատասխանով համոզուիլ նոյն եզրականցութեան կը հանգիս:
Այս օրերուն եւ ինչպէս միշտ այնպէս կ’երեւի, թէ տակաւին մարդոց մօտ կայ լռակեաց տառա-պանք մը, որ չի խաղաղիր: Ցաւի յատուկ գրուած եւ անգիր երգ մը կամ երգեր: Ու եթէ փորձենք խորքը թափանցել կը տեսնենք, որ այս ժպիտ ըսուածին չքացման կամ մեր տխուր իրավիճակին ամէնէն մեծ թշնամին կամ գլխաւոր պատճառը մեր անմխիթար կացութիւնն է:
Այլ խօսքով՝ յուսահատութիւնն ու յուսախաբութիւնը գողցած են մեզմէ եւ հեռացուցած, մեր ուրախութիւնը: Այսինքն՝ ներքին ու արտաքին զանազան յարգելի կամ ոչ պատճառներով, կորսն-ցուցած ենք կեանքի մեր ամէնօրեայ ժամերու ընկերակիցը՝ ժպիտը, անոր համար տխուր ենք: Անոր համար մեր կեանքը երբեմն քաոս դարձած կամ ալ դարձուցած ենք:
Նորութիւն չէ: Նայեցէ՛ք ձեր չորս կողմը: Կրկութեան գնով ըսեմ.-տխուր է Սփիւռքահայը, տխուր է մեր Հալէպն ու հալէպցին, նաեւ հայրենիքն ու Արցախի մեր ժողովուրդը:
Սկիզբին շեշտեցի՝ բացառութիւններու մասին չէ խօսքսու նաեւ աւելցուցի, թէ աշխարհը ուրախ չէ: Մեր ուղեղները կարծես միայն տխրութիւն կ’արտադրեն ու մեզի կ’առաջնորդեն դէպի յուսալ-քութիւն:
Ահա հին ու նոր ժգնաժամ: Ուրախութիւնը յաճախ արդէն մեր բոլորին համար նոյնիսկ երազ դար-ձած է, կամ երազի մը մէջ կորսուած փափաք: Ամէն վայրկեան կաթիլ մը տրտմութիւն եւ կամ արցունք ունինք կամ պատառ մը ճիչ մտահոգութիւն կամ յառաջանք:
Հոգեկան անկում է այս մէկը: Նման մարդոց հետ խօսելով կը գտնես թաքնուած խորութիւնը կեանքին ու անոր ընկերացող վիշտերուն: Կը զգաս որ մարդիկ հետդ կը խօսին, բայց իրենց ձայնը ուրիշ բաներ կ’ըսէ:
Յստակ է, թէ տխրութեան ծանր եւ թանձր ամպերը նստած են մարդոց հոգիներուն վրայ: Ու տխրութիւնը տեսակաւոր ալ է: Շատեր իրենց չունեցած դրամին, առողջութեան կամ ստացուած-քին համար տխուր են: Ուրիշ մը տխուր է, որովհետեւ իր ընտանիքէն ներս խաղաղութիւնը շա տոնց կորսուած է, կամ գործերը ձախող ընթացած են եւ կամ ալ պէտք եղած փողը, դրամը չունի: Անդին՝ ուրիշ մը, այդ փողէն քիչ ունի եւ կամ ալ աւելի շատը ունենալու մարմաջով կը տառապի: Կամ՝ մէկը իր ունեցածը կորսնցնելու վտագին տակ է, կամ ալ հիւանդ է, կամ իր տան մէջ հիւանդ եւ հիւանդներ ունի եւ կամ մօտիկ կամ հեռու սիրելի մը անժամանակ կորսնցուցած է:
Ահա պատճառները, որոնց համար կը կարծեմ, որ ընդհանրապէս բոլորով տխուր ենք:
Բայց ըսէ՛ք խնդրեմ, ո՞վ պէտք է ժպտի, բժիշկը հիւանդին, թէ ոչ հիւանդը բժիշկին, աշակերտը՝ թէ ոչ ուսուցիչը, աղքատը՝ թէ ոչ հարուստը, զաւակը ծնողքին կամ ծնողքը զաւկին:
Ինչպէ՞ս տխրութեան այս մշուշը կարելի է մարդոց վրայէն կամ անոնց հոգիներէն դուրս բերել: Ինչպէ՞ս ըսէք, եւ ո՞վ:
Դարը արագավազ է, կ’ըսենք ու ամէն վայրկեան այս յանկերգը կը կրկնենք ու կը փորձենք մենք զմեզ համոզել ու արդարանալ: Այս օրերուն, կ’երեւի ամէն տեղ այս է իրականութիւնը: Այս է նաեւ մեր դարու չգրուած օրէնքն ու կարգը:
Իսկապէս կարիքը ունինք արժէքներու, որոնք մեզի կեանքի դրական կողմերուն ոչ միայն ծանօ-թացնեն, այլեւ առաջնորդեն: Դիմագիծ եւ ինքնութիւն տան մեր օրերուն եւ ժամերուն: Մէկ խօսքով նոր հաւատքի փնտռտուք: Երազի ու գեղեցկութեան փնտռտուք:
Ե՞րբ պիտի կարողանանք ազգովին ջերմութեամբ ժպտալ: Դէպքերը թուելը անիմաստ է: Ալ յոգնեցանք կրկնելէ: Բոլորս ալ լաւատեղեակ ու քաջածանօթ ենք այդ բոլորին:
Կարեւոըը դեղատոմսն է:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*