ԻՐԱՒԱԿԱՆՕՐԷՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԱԾ ՍԱՀՄԱՆԻՆ ԵՒ …ՎԵՐԸՆՁԻՒՂՄԱՆ ԱՌԹԻՒ

0 0
Read Time:3 Minute, 27 Second

Անց­եալ դա­րաշր­ջա­նի առա­ջին եւ վեր­ջին տաս­նամ­եակ­նե­րուն, Օգոս­տո­սի ամառ­նա­յին շոգ օրե­րուն, յի­շա­տա­կե­լի եր­կու պատ­մա­կան դէպ­քեր պա­տա­հած են, բո­լո­րո­վին տար­բեր պայ­ման­նե­րու տակ, մնա­լով հան­դերձ քա­ղա­քա­կան բնա­գա­ւա­ռէն ներս կա­րե­ւոր իրա­դար­ձու­թիւն­ներ:

Առա­ջին հեր­թին, Օգոստոս 10, 1920-ին է որ ստո­րագր­ուած է… Օրին, Ա.Մ.Ն. նա­խա­գահ Վուտ­րօ Ուիլ­սը­նի Իրա­ւա­րար վճռի հա­մա­ձայն, Սեւ­րի դաշ­նա­գի­րը: Իսկ Օգոստոս 8, 1990-ին Հ. Յ.Դ. Բիւ­րոն, յա­տուկ կոչ-հա­ղոր­դագ­րու­թեամբ մը, պաշ­տօ­նա­պէս կը յայ­տա­րա­րէ, Հա­յաս­տա­նի մէջ ներ­կա­յու­թեան եւ գոր­ծու­նէ­ու­թեան մա­սին իր վե­րըն­ձիւղ­ման գոր­ծըն­թա­ցը:

Օգոստոս 10, 1920-ին դեռ գո­յու­թիւն ու­նէր, քա­նի մը տար­ուայ կեանք ու­նե­ցող Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թիւնը, եւ այդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նի ըն­թաց­քին, պատ­մու­թեան էջե­րուն մէջ, մուտք գոր­ծած դաշ­նա­գիր­նե­րուն մէջ, Սեւ­րը մի­ակն է, որուն ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նին գո­յու­թիւն ու­նե­ցած է հայ­կա­կան պե­տու­թիւն: Դժբախ­տա­բար, թէ՛ թրքա­կան եւ թէ՛ պոլ­շե­ւիկ­եան ներ­խու­ժու­մը, Նո­յեմբեր 1920-ին ընդ­հա­տեց Հայաստանի առա­ջին Հան­րա­պե­տու­թեան կեան­քը եւ սահ­մա­նագծ­ման բնա­կան գոր­ծըն­թա­ցը:

1991-ին ծնունդ առած ՀՀ, այդ առա­ջին Հան­րա­պե­տու­թեան (1918-1920) օրի­նա­կան-իրա­ւա­կան յա­ջորդն է եւ բնա­կա­նա­բար ներ­կայ ղե­կա­վա­րու­թեան պար­տա­կա­նու­թիւնն է շա­րու­նակ պայ­քա­րիլ յա­նուն Ուիլ­սըն­եան ծրագ­րի իրա­կա­նաց­ման: Իսկ, բնա­կա­նա­բար երկ­րէն ներս գոր­ծող խմբա­ւո­րում­ներ, շար­ժում­ներ եւ կու­սակ­ցու­թիւն­ներ, որոնց կար­գին վե­րան­կախ­ման առա­ջին օրե­րէն իսկ, գոր­ծի լծուած Հ.Յ.Դաշ­նակ­ցու­թիւնը, իրենց կար­գին նոյն­քան եռան­դով եւ առաջ­նա­հեր­թու­թեամբ, պար­տա­կա­նու­թիւն ու­նին յայտ­նե­լու թէ Հա­յաս­տա­նի եւ Թուրք­իոյ Հան­րա­պե­տու­թիւն­նե­րուն մի­ջեւ օրի­նա­կան “տը ժիւ­րէ“ սահ­մա­նը պէտք է որ ընդգր­կէ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան արեւմտ­եան բռնագ­րաւ­ուած տա­րածք­նե­րը, որոնք իրա­ւա­կա­նօ­րէն կը պատ­կա­նին Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան եւ որոնք ամէ­նայն ար­դա­րու­թեամբ առա­ջարկ­ուե­ցան Մի­աց­եալ Նա­հանգ­նե­րու 28-րդ նա­խա­գահ Վուտ­րօ Ուիլ­սը­նի (նա­խա­գա­հած` 1913-1921) կող­մէ, անոր իրա­ւա­րար վճի­ռով (Նո­յեմ­բեր 22, 1920թ.) եւ ճանչց­ուած` բազ­մա­թիւ պե­տու­թիւն­նե­րու (Մի­աց­եալ Նա­հանգ­ներ,Մեծն Բրի­տան­իա, Իտալ­իա, Ֆրան­սա, Ճա­փոն եւ այլք), որոնց կար­գին նա­եւ Թուրք­իո­յ կող­մէ, ստո­րագ­րե­լով այդ դաշ­նա­գի­րը: Երկու պետութիւններու միջեւ, “տը ֆաքթօ“ ներկայ սահմանը, միայն նախկին Խորհրդային Միութեան եւ Թուրքիոյ միջեւ սահմանի մէկ մասն է, որ այլեւս օրինական չէ եւ այս գծով, Հ.ՅԴ. Բիւրոյի Օգոսռոս 8, 1990-ի թուակիր նամակը կը յայտնէ թէ …“զինուած` ազգային ազատագրական պայքարի մեր հարիւրամեայ փորձառութեամբ, առաջնորդուելով ազգային պահանջատիրական պայքարի միասնութեան հրամայականով, Հ.Յ. Դաշնակցութիւնը իր բոլոր ուժերն ու կարողականութիւնը այսուհետեւ եւս ի սպաս կը դնէ Հայ ժողովուրդի ազգային եւ մարդկային իրաւունքներու ձեռքբերման եւ հայրենիքի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական, գիտաթեքնիքական եւ մշակութային հզօրացման: Հայաստանի ինքնիշխան իրավիճակի իրագործումէն մինչեւ միացեալ, ազատ եւ անկախ Հայաստանի կերտումը, մեր պայքարը երկարաշունչ է եւ դժուարին: Պէտք է տոկա՛լ, պէտք է պայքարի՛լ եւ հանգրուանային նուաճումներով հասնիլ մեր ազգային տեսլականի իրագործման“:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post Հ.Յ.Դ. ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒ ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ 11-ՐԴ ԲԱՆԱԿՈՒՄ
Next post ՀԱՅԵՐՈՒ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹԻՒՆԸ` ՄՆՁՈՒՐԻԻ ՓԱՌԱՏՕՆԻՆ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles