ԿԱՆԱՆՑ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐՈՒԱՆ ՆՇՈՒՄ

0 0
Read Time:7 Minute, 44 Second

Հայաստանի մէջ, մեծ խանդավառութեամբ կը նշուի կանանց միջազգային օրը, որ փաստօրէն Մարտ 8էն մինչեւ Ապրիլ 7-ը տեւող տօնական Փառատօն մըն է: 

Այսպէս, Հայաստանի Ազգային Ժողովի որոշումով, պետական տօներու շարքին աւելցուած է Մարտ 8-ը, որպէս Կանանց միջազգային օր` պահպանելով նաեւ նախապէս հաստատուած Ապրիլ 7-ի տօնը, որպէս մայրութեան եւ գեղեցկութեան օր: Տիկնայք Փափկասունքին նուիրուած, յառաջիկայ քանի մը շաբաթները, յիշատակելի առիթ մըն է նշելու թէ առհասառակ որքա՜ն կը գիտակցինք հայ կնոջ առաքինութեան եւ սրբազնագոյն առաքելութեան: 

Այ­րեր թէ կի­ներ յար­գան­քի տուրք կը մա­տու­ցա­նեն բո­լոր անոնց, որոնք պայ­քա­րե­ցան անց­եա­լին, բայց եւ անոնց, որոնք կը շա­րու­նա­կեն պայ­քա­րիլ ու աշ­խա­տիլ, յատ­կա­պէս իգա­կան սե­ռի կեան­քի պայ­ման­նե­րը բա­րե­լա­ւե­լու հա­մար տե­ղա­կան թէ մի­ջազ­գա­յին իմաս­տով: 

Այս օրը առիթ մըն է անդ­րա­դառ­նա­լու նա­եւ մի­աս­նա­կա­նու­թեան իմաս­տին ու հե­տե­ւո­ղա­կան աշ­խա­տան­քի կա­րե­ւո­րու­թեան, որ կ՛առաջ­նոր­դէ իմաս­տա­լից փո­փո­խու­թիւն­ներ յա­ռա­ջաց­նե­լով, ըն­կե­րու­թիւն­նե­րէն ներս: 

Կա­նանց Մի­ջազ­գա­յին տօ­նին ար­թիւ, լոյս կ’ըն­ծա­յենք Սրբու­հի Տիւ­սա­բին մա­սին գրու­թիւն մը, Սի­պի­լի (Զա­պէլ Ասա­տուր­եան) կող­մէ.-

ՍՐԲՈՒՀԻ ՏԻՒՍԱԲ

 Կի­րա­կի օր մըն էր. եր­բեք չպի­տի մոռ­նամ: Ծա­ղիկ հա­սա­կի բո­լոր արիւնս վե­րած­նած կը զգա­յի իմ մէջս, եւ ման­կու­թեան երկ­չո­տու­թիւն­նե­րով կը բա­բա­խէր սիրտս, երբ զար­կի իր տան դու­ռը:

Առան­ձին էի. կը յու­սա­յի առան­ձին գտնել զին­քը: Շատ խօս­քեր ու­նէի իրեն, ինչ­պէս հին մտե­րի­մի մը, որ տա­րի­նե­րով օր­օ­րած էր սիրտս իր տա­քուկ զգա­ցում­նե­րով եւ անուշ, շատ անուշ պատ­կեր­նե­րով:

Յուզ­ուած ելայ սան­դու­խէն վեր եւ նա­խա­սեն­եա­կէ մը անց­նե­լով, ինք­զինքս գտայ փոք­րիկ սրա­հի մը մէջ բազ­մու­թեամբ լե­ցուն, ուր­կէ բա­ցա­կայ էր տան տի­րու­հին: Տիւ­սաբ փա­շան ըն­դու­նեց զիս, եւ ծա­նու­ցա­նել տուաւ այ­ցե­լու­թիւնս Տի­կի­նին: Հա­զիւ ներ­կա­յաց­ման ձե­ւա­կեր­պու­թիւն­նե­րը աւար­տեր էին, երբ Տի­կին Տիւ­սաբ ներս մտաւ սրա­հէն, եւ իր առա­ջին ժպի­տով բո­լոր երկ­չո­տու­թիւնս փա­րա­տեց: Սե­ւեր հա­գած էր, գլու­խը սեւ ժան­եա­կով քօ­ղարկ­ուած, որուն տա­կէն գորշ մա­զեր խոր­հո­ղի աղուոր ճա­կա­տը կը շրջա­նա­կէ­ին կի­սո­վին: Դէմ­քին անայ­լայլ տժգու­նու­թեան վրայ տրտմու­թիւնը յոգ­նած բան մը կը դնէր. իր ձայ­նը դաշն, եր­կայն գու­սա­ներ­գու­թե­նէ մը ետ­քը` բե­կած շեշ­տե­րով կը հատ­նէր կար­ծես: Ու քա­նի կը խօ­սէր, կը կեր­պա­րա­նա­փոխ­ուէր, իր աչ­քե­րուն մէջ կը վա­ռէր հուր­քը հան­ճա­րին, ձայ­նին ելե­ւէջ­նե­րը ան­սո­վոր թրթռում­նե­րով կը հնչէ­ին ջինջ, իր շար­ժու­ձե­ւե­րը, աշ­խուժ, փութ­կոտ ու վա­յե­լուչ, զին­քը կ՛երի­տա­սար­դաց­նէ­ին: Ճակ­տին հազ­ուա­գիւտ կնճիռ­նե­րը կը պարզ­ուէ­ին ու հի­մա թանձր սրա­հակ­նե­րու մթնշա­ղին մէջ` դե­ռա­հաս կին մը կ՛երե­ւար ին­ծի ան­դի­մադ­րե­լի հրա­պոյր­նե­րով, հեգ­նոտ շրթուն­քով, իր վի­ճա­բա­նո­ղի անստ­գիւտ յատ­կու­թեամ­բը, որ բո­լոր սրա­հին կը տի­րա­պե­տէր: Գլու­խը վեր բռնած, հա­սա­կը մեծ­ցեր էր եւ դէմ­քը կը ճա­ռա­գայ­թէր:

Ու հի­ա­ցու­մէ հի­ա­ցում, զար­ման­քէ զար­մանք կ՛անց­նէի, տես­նե­լով թէ ինչ­պէս կը յա­ջո­ղէր ամ­բողջ հիւ­րե­րը գո­հաց­նել, բո­լոր բազ­մու­թիւնը զբա­ղեց­նել:

Նիւ­թէ նիւթ կը թռչտէր շնոր­հա­լի  ոս­տում­նե­րով, մինչ եկաւ հա­սաւ իր հո­գին գրա­ւող բուն նիւ­թին ու խօ­սե­լով  իր վա­ղա­մե­ռիկ աղջ­կա­նը վրայ, սկսաւ բա­ցատ­րել ին­ծի, թէ կը սի­րէր առան­ձին ապ­րիլ իր յի­շա­տակ­նե­րուն հետ, թէ տա­նը մէջ իր Տո­րի­նին նուիր­ուած տա­ճար մը ու­նէր, ուր կ՛եր­թար աղօթել անոր պատ­կե­րին առ­ջեւ ժա­մե­րով, օրե­րով ան­դա­դար: Եւ այս նիւ­թին հետ կը փոխ­ուէր նո­րէն իր աչ­քե­րուն, այ­տե­րուն, ձայ­նին ար­տա­յայ­տու­թիւնը, այ­լա­պէս գե­ղե­ցիկ, սրտի մոր­մոք­նե­րու ցո­լա­ցու­մո­վը գե­ղե­ցիկ, առանց ձե­ւա­կեր­պու­թեան:

Որ­քա՜ն կը զմայ­լէի իր վրայ, այն­պէս պարզ, բնա­կան տես­նե­լով զին­քը իր ներշն­չում­նե­րուն մէջ, եւ այն­քան ազ­նիւ: Այդ տա­ղան­դա­ւոր կի­նը, առանց ար­դու­զար­դի ար­ուես­տա­կա­նու­թեան, գի­տէր գե­րա­զան­ցօ­րէն վա­յե­լուչ ըլ­լալ իր հո­ղին ու մտքին ու­ժո­վը միայն:

Հի­մակ կը հասկ­նա­յի կնոջ դե­րին, կնոջ պաշ­տօ­նին, կնոջ բարձր կոչ­ման վրայ իր ըմբռ­նում­նե­րը: Այդ­պէս պէտք էր ըլ­լալ երբ իր վրայ կը դա­տէր ու­րիշ­ներ: Իրեն հա­մար կեան­քը` պար­տա­կա­նու­թեան, սի­րոյ եւ մտա­յին բարձ­րա­գոյն հա­ղոր­դակ­ցու­թեանց հան­դի­սա­վար մըն էր, ուր ապ­րե­ցաւ իր գա­ղա­փար­նե­րուն, իր զգաց­մանց եւ իր վիշ­տե­րուն հա­մար. ու իր հո­գին այդ երր­եակ հրայրք­նե­րուն մէջ դա­լար­ուե­լով, այ­րե­լով ալ աւե­լի ազն­ուա­ցաւ: Իր միտ­քը հա­սա­րակ միտ­քը չէ, ո՛չ կեան­քը հա­սա­րակ կեանք: Ին­քը հա­ցի կամ փառ­քի հա­մար գրող մը չէր եւ իր կնո­ջա­կան ար­ժա­նա­պա­տուու­թիւնը պա­հեց միշտ: Իր հո­գին գթու­թեամբ լե­ցուն էր իր սե­ռին նկատ­մամբ, գրեց անոր հա­մար, խօ­սե­ցաւ անոր հա­մար, գոր­ծեց անոր հա­մար, Դպրո­ցա­սէր Տիկ­նանց գլու­խը անց­նե­լով: Կնոջ տխուր վի­ճա­կը իր մտքի զրկանքն էր: Կը տա­ռա­պէր տես­նե­լով աղ­քատ կի­նը, լքեալ կի­նը, խաբ­ուած կի­նը, ին­կած կի­նը: Բո­լոր յան­ցանք­նե­րը անոր կը տան­ջէ­ին զին­քը իր բա­րո­յա­կան բարձ­րու­թեան մէջ, ուր չէ­ին կրնար հաս­նիլ մո­լու­թեան տուայ­տանք­նե­րը: Կը յի­շեմ Հօպս անգլ­ի­ա­ցի իմաս­տա­սէ­րին սա տե­սակ մէկ գա­ղա­փա­րը, թէ »Գթու­թիւնը մեր ան­ձին նկատ­մամբ աղէտ­քի վախն է` ու­րիշ­նե­րուն դժբախ­տու­թե­նէն առաջ եկած«: Թե­րեւս ճշմար­տու­թիւն մը ըլ­լայ ասի­կա, եւ այս պատ­ճա­ռաւ է որ գե­րա­զան­ցա­պէս սքան­չե­լի կը գտնեմ Տի­կին Տիւ­սա­բը իր ան­շա­հախն­դիր կա­րեկ­ցու­թեան մէջ: Մի­ակ զգա­ցում մը, միակ հրայրք մը, միակ վիշտ մը կրցաւ յաղ­թել այդ հզօր զգաց­ման.- մայ­րու­թիւնը: Իր մէջ մայ­րը կնոջ­մէն եւ գրա­գէ­տէն աւե­լի զօ­րա­ւոր եղաւ: Սի­րեց իր աղ­ջի­կը ամէն բա­նէ վեր, զո­հեց անոր ինչոր ու­նէր իր մէջ բարձր ու գե­ղե­ցիկ, եւ երբ ամէն բան ամ­փո­փեց անոր վրայ, իր հոգի­ին բո­լոր ազ­նուու­թիւն­նե­րը, իր ար­ուես­տին բո­լոր դիւ­թու­թիւնը, իր մտքին բո­լոր գե­ղեց­կու­թիւնը եւ իր սի­րոյն բո­լոր հրա­շա­լի­քը, մա­հը եկաւ իր գրկէն առաւ տա­րաւ իր Տո­րի­նը, եւ Տո­րինն ալ իր հետ տա­րաւ ամէն ինչ որ մայ­րը տուած էր իրեն:

Իր տպուած եւ ան­տիպ եր­կե­րուն մէջ, ի՜նչ յուզ­եալ շեշ­տե­րով, ի՜նչ գո­րո­վոտ  երա­նու­թեամբ կը խօսի հէք մայ­րը այդ մեծ սի­րոյն վրայ: Ի՜նչ ստա­ռուչ գուր­գու­րան­քով, ի՜նչ ան­ճառ պաշ­տու­մով կը պա­րու­րէ իր աղ­ջի­կը այդ ջեր­միկ աղա­պա­տան­քին մէջ: Իր գո­րո­վին բո­լոր բա­նաս­տեղ­ծու­թիւնը դրած է ֆրան­սե­րէն օրօ­րի մը մէջ, որուն ինչ­պէս ին­քը կ՛ըսէ, եղա­նակ մը յօ­րի­նախ կ՛եր­գէ եղեր աղջ­կա­նը օրօ­րո­ցին քով, եւ զոր եր­գեց մին­չեւ մահ աւա՜ղ, անոր նուիր­ուած տա­ճա­րին մէջ` իր խարտ­եաշ »Տո­րի­նին յա­ւի­տե­նա­կան քու­նը օրօ­րե­լու հա­մար«:

 ԶԱՊԷԼ ԱՍԱՏՈՒՐ   (ՍԻՊԻԼ)

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ՆԻՒ ԵՈՐՔԻ ՄԷՋ.- ԽԱՉԻԿ ԴԱՇՏԵՆՑԻ ԾՆՆԴԵԱՆ ՏԱՐԵԴԱՐՁԸ ՄԵԾ ՇՈՒՔՈՎ ՆՇՈՒԵՑԱՒ
Next post Ա.Մ.Ն. ԱՐԵՒԵԼԵԱՆ ՇՐՋԱՆԻ Հ.Օ.Մ.-Ի ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ՄԻՕՐԵԱՅ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles