ԽՈՀԵՐ ԵՒ ԽՈՐՀՐԴԱԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ` ԼՈՅՍ Ի ԼՈՒՍՈՅ…

0 0
Read Time:11 Minute, 3 Second

ԳԱ­ՐԵ­ԳԻՆ ՔԱ­ՀԱ­ՆԱՅ ՊԵ­ՏՈՒՐ­ԵԱՆ

Հայ եկե­ղեց­ւոյ ոս­կե­տառ շա­րակ­նո­ցը, ինք­նին գանձ մըն է մեր հո­գե­ւոր ու մշա­կու­թա­յին գրա­կա­նու­թեան մէջ ու իր մէջ կը պա­րու­նա­կէ այն­հա­ւատ­քը ամ­րապն­դող, ցո­լաց­նող ու ներ­բո­ղող գրու­թիւն­ներ:

Հայ ժո­ղո­վուր­դը իր բազ­մե­րանգ շնորհ­նե­րով, դա­րեր շա­րու­նակ ար­տա­յայ­տած է իր կրօ­նա­կան թէ ազ­գա­յին զգա­ցում­նե­րը, հաս­տա­տում­նե­րը եւ կեց­ուածք­նե­րը զա­նա­զան մի­ջոց­նե­րով, անոնք ըլ­լան գրու­թիւն­նե­րով, ար­ուես­տով, եր­գով, խօս­քով ու այլ մի­ջոց­նե­րով, որոնք լա­ւա­գոյնս թարգ­մա­նած են մեր ինք­նու­թիւնը:

Մեր քրիս­տո­նէ­ա­կան հա­ւատ­քը ան­կաս­կած ու­նի իր Առա­քե­լա­կան ու Ընդ­հան­րա­կան հաս­տա­տում­նե­րը, յստակ Աստ­ուա­ծա­բա­նու­թիւնը, հա­ւատ­քի կեց­ուած­քը, զոր կը մնայ ան­ձեռնմ­խե­լի եւ պատ­մա­կան մեծ ար­ժէք ու­նե­ցող հարս­տու­թիւն:

Հայ եկե­ղեց­ւոյ շա­րակ­նո­ցը, որուն մա­սին կա­րե­լի է հա­տոր­ներ լեց­նել, բա­ւա­րա­րե­լու հա­մար իր ար­ժէ­քը, կու գայ հան­դի­սա­նա­լու մեր քրիս­տո­նէ­ա­կան հա­ւատ­քի լա­ւա­գոյն աղ­բիւր­նե­րէն մէ­կը, իր ճո­խու­թեամբ, Աստ­ուա­ծա­բա­նա­կան հաս­տա­տում­նե­րով, հա­րուստ բո­վան­դա­կու­թեամբ, հո­գե­կան մեծ բա­ւա­րա­րու­թիւն ըն­ծա­յե­լով ու մեր հա­ւատ­քը գե­ղե­ցիկ ձե­ւով եր­գե­լով:

Լոյս ի Լու­սոյ… մէ­կը այն շա­րա­կան­նե­րէն, զոր առանց յա­ւել­եալ բա­ցատ­րու­թեան եւ յա­ւել­եալ աղ­բիւր­նե­րու, ահա­ւա­սիկ մեզ կը փո­խադ­րէ քրիս­տո­նէ­ա­կան կրօն­քի ակուն­քը, սիր­տը եւ հոն, ուր­կէ սկիզբ առաւ մեր սքան­չե­լի հա­ւատ­քը. Լոյ­սը… Լոյ­սէն:

Այն Լոյ­սը, որ մի­ակ Լոյ­սէն ծնունդ առաւ, մեծ լոյ­սը աշ­խարհ բե­րաւ, այն Լոյ­սը որ իր ու­նե­ցած լոյ­սով աշ­խար­հը լու­սա­ւո­րեց ու հա­նեց զայն խա­ւա­րա­յին վի­ճա­կէն:

Յի­սուս Քրիս­տո­սի մկրտու­թեան առ­թիւ ներ­բո­ղա­կան այս գո­վեր­գը, իր բո­վան­դա­կու­թեան մէջ լի­ո­վին օրհ­ներ­գու­թիւն մըն է Քրիս­տո­սի լոյս բնու­թեան մա­սին, որուն մէջ մաս­նիկ մը իսկ խա­ւար գո­յու­թիւն չու­նի: Քրիս­տոս Լոյս ըլ­լա­լով եկաւ աշ­խարհ ու Լոյ­սին մա­սին վկա­յեց ու Լոյ­սին մա­սին խօ­սե­ցաւ: Յով­հան­նու Աւե­տա­րա­նին մէջ յստա­կօ­րէն գրուած է. “Ես որ­պէս լոյս եկայ աշ­խարհ, որ­պէս­զի ով որ ին­ծի հա­ւա­տայ` խա­ւա­րի մէջ չմնայ” (Յվ 12.46):

Լո՜յս… Տի­ե­զեր­քին մէջ տարր մը, առանց որուն կեան­քը գո­յու­թիւն չու­նի, աշ­խարհ իր իմաս­տը կը կորսնց­նէ եւ ստեղ­ծա­գոր­ծու­թիւն թե­րի է: Առա­ւօտ երբ լոյ­սը կը տես­նենք, ինք­նա­բե­րա­բար նոր օր­ուան մը մէջ կը մտնենք, նոր առօր­եա­յի մը մէջ, զոր կա­րե­լի կը դառ­նայ միայն լոյ­սով: Երբ գի­շեր ըլ­լայ, կը գոր­ծա­ծենք գի­տա­կան որո­նում­նե­րու ար­դիւնք եղող լոյ­սը, ար­ուես­տա­կան լոյ­սը, զոր առիթ մը կ՛ըլ­լայ մին­չեւ ուշ ժա­մա­նակ վա­յե­լե­լու լոյ­սին գո­յու­թիւնն ու օգ­տա­գոր­ծու­թիւնը:

Սա­կայն այս մէ­կը նիւ­թա­կան լոյսն է, այն լոյ­սը որ արե­ւին ծա­գե­լով յա­ռաջ կու գայ եւ գի­տա­կան ստեղ­ծա­գոր­ծու­թեամբ. արե­գա­կը Աս­տու­ծոյ ստեղ­ծած մէկ տարրն է եւ լոյս ջամ­բող մի­ջոց, խա­ւա­րա­յին աշ­խար­հը լոյ­սով օժ­տե­լու: Աստ­ուած լոյ­սը ստեղ­ծեց, տի­ե­զեր­քը լու­սա­ւո­րեց:

Մարդ արա­րա­ծը ըլ­լա­լով էակ մը, որ կազ­մա­ւոր­ուած է մար­մի­նէ ու հոգիէ, մարմ­նա­ւոր աչ­քե­րուն հա­մար ու­նե­ցաւ արե­գա­կը, իր մարմ­նա­ւոր կեան­քի ըն­թաց­քը շա­րու­նա­կե­լու հա­մար: Մարդ արա­րա­ծի հոգիի աչ­քե­րուն լոյս տա­լու հա­մար, ան­նիւ­թա­կան լոյ­սը, հոգիի լոյ­սը, հո­գե­ւոր աշ­խար­հը լու­սա­ւո­րե­լու եւ լոյ­սի մէջ պա­հե­լու հա­մար, ահա­ւա­սիկ Հօր­մէն ղրկուած Աստ­ուա­ծա­յին Լոյ­սը մար­մին զգե­ցաւ եւ մար­դոց մէջ բնա­կու­թիւն հաս­տա­տեց, որ­պէս­զի մար­դիկ միշտ իրենց հետ ու իրենց մէջ ու­նե­նան յա­ւի­տե­նա­կան Լոյ­սը, Լոյ­սե­րու լոյ­սը, մշտա­վառ լոյ­սը` Յի­սուս Քրիս­տոս, մարմ­նաց­եալ Աստ­ուա­ծը:

Հոգիի աչ­քե­րուն լոյս ջամ­բե­լու հա­մար Աստ­ուած այլ տե­սակ լոյս մը չս­տեղ­ծեց, այլ տե­սակ տար­րի մը գո­յու­թիւն չտուաւ, այլ Ինք իջաւ ու մար­դուն սիրտն ու հո­գին լու­սա­ւո­րեց Իր մշտնջե­նա­ւոր Լոյ­սով:

Ահա­ւա­սիկ խոր­հուր­դը քրիս­տո­նէ­ու­թեան: Աստ­ուած որ­պէս լոյս Ինք­զինք յայտ­նեց մարդ­կու­թեան, առանց որուն, մար­դը խա­ւա­րի ու մթու­թեան ճա­նա­պարհ­նե­րուն մէջ մնա­լով, պի­տի ան­հե­տա­նար խա­ւա­րի տի­ե­զեր­քին մէջ, ոչն­չա­նա­լով խա­ւա­րի կրա­կին մէջ: Նախ­քան Քրիս­տո­սի մարմ­նա­ցու­մը, Աս­տու­ծոյ օրէն­քը լու­սա­ւո­րեց Իր հան­դէպ հա­ւատք ու­նե­ցող­նե­րու կեան­քե­րը: Այդ օրէն­քը չգոր­ծադր­ուե­ցաւ լի­ո­վին, ու­րեմն մնաց թե­րի:

Օրէն­քը չկրցաւ լու­սա­ւո­րել մար­դու հո­գին, ուս­տի Աստ­ուած երկ­նա­յին օրէն­քը փո­խա­րի­նեց երկ­նա­ռաք Իր Լոյ­սով, Իր լոյ­սի օրէն­քը հաս­տա­տե­լով մարդ­կու­թեան մէջ, մի­ակ օրէն­քը, որն է Քրիս­տոս ու Իր Սուրբ Աւե­տա­րա­նը:

Քրիս­տոս, որուն դի­մաց կը խո­նար­հին բո­լոր երկ­նա­ւոր ու երկ­րա­ւոր արա­րած­նե­րը, եկաւ Ինք դառ­նա­լու մեր մարմ­նի ու հոգիի եւ ողջ էու­թեան Լոյ­սը, առաջ­նորդ լոյ­սը, փառ­քի, օրհ­նու­թեան եւ յաղ­թա­նա­կի լոյ­սը:

Որ­քան գո­վեր­գենք լոյ­սը, կը մնանք տա­կա­ւին թե­րա­ցած, որ­քան եր­գենք լոյ­սին մա­սին, կը մնանք տա­կա­ւին լոյ­սը ու­նե­նա­լու բաղ­ձան­քով, որ­քան որ  ու­նե­նանք լոյս, այն­քան կը մնանք ծա­րա­ւո­վը լոյ­սին: Յա­ւի­տե­նա­կան Լոյ­սին կը հաս­նինք, միայն այն ատեն, երբ ու­նե­նանք մեր ներ­սի­դին յա­ւեր­ժա­կան Լոյ­սը` Քրիս­տոս:

Յով­հան­նէս Մկրտի­չի տուած վկա­յու­թիւնը Քրիս­տո­սի մա­սին, հաս­տա­տում մը եղաւ Քրիս­տո­սի Լոյս բնու­թեան: Փաս­տօ­րէն Քրիս­տո­սի կե­նա­րար մկրտու­թեան ժա­մա­նակ կա­տար­ուած Աստ­ուա­ծա­յին վկա­յու­թիւնը, կ՛անդ­րանց­նի ամէն տե­սակ բնա­կան ու գերբ­նա­կան տրա­մա­բա­նու­թիւն, որով­հե­տեւ Աստ­ուած Ինք, Իր բնու­թեան լիու­թեամբ ու վե­հու­թեամբ, ի վե­րուստ վկա­յեց ըսե­լով. “Դո՛ւն ես իմ սի­րե­լի Որ­դիս. քե­զի՛ հա­ճե­ցայ” (Ղկ 3.22բ):

Վկա­յու­թիւն մը, որ իր վա­ւե­րա­կա­նու­թիւնը կը ստա­նայ ամե­նա­կալ Աս­տուծ­մէն, ինք­նին օրհ­նու­թիւն մըն է տի­ե­զեր­քին հա­մար, որ մարմ­նա­ւոր­ուե­ցաւ Քրիս­տո­սի ներ­կա­յու­թեամբ, բո­լոր տի­ե­զեր­քին հա­մար: Այդ վկա­յու­թիւնը ան­թե­րի է ու երաշ­խիք մեր Քրիս­տո­նէ­ա­կան կրօն­քի ճշմար­տու­թեան եւ կա­տա­րե­լու­թեան:

Յուն­ուար ամի­սը կ՛իմաս­տա­ւոր­ուի Քրիս­տո­սի Սուրբ Ծննդեամբ եւ Աստ­ուա­ծա­յայտ­նու­թեամբ` Մկրտու­թեամբ: Քրիս­տո­սի ծնուն­դը այ­լա­փո­խեց, վե­րա­փո­խեց ու վերս­տեղ­ծեց ստեղ­ծա­գոր­ծու­թիւնը, անոր տա­լով նոր աւիշ եւ նոր ըն­թացք, Հո­գին ըն­կա­լե­լու, Հոգի­ով ապ­րե­լու եւ Լոյ­սը ու­նե­նա­լու: Քրիս­տո­սի սրբա­րար մկրտու­թեան իրո­ղու­թիւնը, քրիս­տոն­եա­ներս հրա­ւի­րեց վերս­տին մկրտու­թեան, ջու­րէն ու Հոգի­էն մկրտուե­լու:

Մարմ­նի մաք­րու­թիւնն ու լուա­ցու­մը չէ միայն, որ մարդ արա­րա­ծի ինք­նու­թիւնն ու կո­չու­մը կը ճշդեն, այլ մարմ­նին չափ ու աւե­լի հոգիի մկրտու­թեան եւ հո­գե­ւոր մկրտու­թեան ար­ժա­նա­նալն է պէտք:

Այ­սօր աշ­խարհ անհ­րա­ժեշտ կա­րի­քը ու­նի մաք­րա­մա­քուր հո­գի ու­նե­ցող մար­դոց, որով­հե­տեւ ամէն երե­ւոյթ եւ արարք, ար­դիւնք են մարդ­կա­յին հո­գե­կա­նին ու հոգիի աշ­խար­հին: Եթէ բա­րիք տե­ղի կ՛ու­նե­նայ այս աշ­խար­հին մէջ, ար­դիւնքն է բա­րի հոգիի գո­յու­թեան, անոր ներ­կա­յու­թեան, լոյ­սի գո­յու­թեան եւ լու­սա­ւո­րու­թեան: Իսկ բո­լոր այն չա­րիք­նե­րը, որոնց ակա­նա­տես եւ ական­ջա­լուր կը դառ­նանք շատ յա­ճախ, ար­դիւնք են ան­հո­գի ու խա­ւա­րա­յին իրա­ւի­ճակ­նե­րու, որոնց մարդ արա­րած կա­մո­վին են­թա­կայ կը դառ­նայ: Բա­րի հո­գին, միայն Քրիս­տո­սի Սուրբ Հո­գին ու անոր ներ­կա­յու­թիւնն է մեր մէջ: Յա­ւի­տե­նա­կան Լոյ­սը կու գայ միայն յա­ւիտ­եան­նե­րուն մէջ գո­յու­թիւն ու­նե­ցող Լոյ­սէն` Աստ­ուա­ծա­յին Լոյ­սէն:

Մենք կոչ­ուած ենք Լոյ­սի Որ­դի­ներ ըլ­լա­լու, Աստ­ուած մե­զի շնորհ­քը տուաւ լոյ­սի որ­դի­ներ կոչ­ման, ուս­տի ըն­դու­նինք Լոյ­սը մեր մէջ, լու­սա­ւո­րե­լու հա­մար մեր շրջա­պա­տը: Առաք­եա­լը հե­տեւ­եալ պատ­գա­մը կը փո­խան­ցէ իւ­րա­քան­չիւ­րիս ըսե­լով. “Անոնց մէջ եղէք աստ­ղե­րու պէս` որոնք կը փայ­լին երկ­նա­կա­մա­րին վրայ” (Փլպ 2. 15բ):

Յուն­ուար ամս­ուան մէջ նա­եւ կը յի­շա­տա­կենք Յով­հան­նէս Նա­խա­կա­րա­պետ Մկրտի­չին ծննդեան տօ­նը, այն Յով­հան­նէ­սին, որուն հա­մար Եսա­յի մար­գա­րէ խօ­սեր էր, ըսե­լով. “Անա­պա­տին մէջ աղա­ղա­կո­ղին ձայ­նը կ՛ըսէ.- Տի­րոջ ճամ­բան պատ­րաս­տե­ցէք, հար­թե­ցէ՛ք անոր շա­ւիղ­նե­րը” (Ես 40.3):

Ասի­կա այն Յով­հան­նէսն էր, որ ինք­զինք ար­ժա­նի չգտաւ նոյ­նիսկ Յի­սու­սի կօ­շիկ­նե­րուն կա­պե­րը կա­պե­լու, այն ան­ձը, որ քա­ջա­բար քա­րո­զեց Քրիս­տո­սի գալստ­եան մա­սին, կոչ­ուե­լով Նա­խա­կա­րա­պետ, հան­դի­մա­նե­լով անօ­րէն­նե­րը, զա­նոնք հրա­ւի­րե­լով ապաշ­խա­րու­թեան: Ան եղաւ այն հո­ղե­ղէն ան­ձը, որուն Աստ­ուած ար­ժա­նի նկա­տեց ու շնորհ­քը տուաւ մկրտե­լու մեր Տէ­րը, որ­պէս­զի ամ­բող­ջա­նար մար­գա­րէ­ու­թեան մէջ կա­տար­ուած Աստ­ուա­ծա­յին հաս­տա­տումն ու խոս­տու­մը: Յով­հան­նէս մկրտի­չի կեան­քը վերջ գտաւ գլխա­տու­մով, յա­նուն ճշմարտւ­թեան ու ար­դա­րու­թեան հա­մար իր վկա­յու­թեան:

Հայ ժո­ղո­վուր­դը թող վա­յե­լէ ու ար­ժա­նի դառ­նայ Սուրբ Յով­հան­նէս Մկրտի­չի բա­րե­խօ­սու­թեան եւ անոր շնորհ­քին:

Թող Քրիս­տո­սի Լոյ­սը միշտ ծա­գի ու լու­սա­ւո­րէ մեր բո­լո­րին կեան­քե­րը, դառ­նա­լով Լոյ­սի ու Ար­դա­րու­թեան որ­դի­ներ:

“Լոյս ի լու­սոյ, ի Հօ­րէ առա­քե­ցար եւ մարմ­նա­ցար ի Սուրբ Կու­սէն, զի վերս­տին նո­րո­գես­ցես զա­պա­կան­եալն Ադամ”

“Հօր­մէն ղրկուե­ցար, Դուն լոյ­սէ լոյս, եւ մարմ­նա­ցար Սուրբ Կոյ­սէն, որ­պէս­զի դարձ­եալ նո­րո­գես ապա­կա­նած մար­դը (Ադա­մը)”

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ԹՈՒՐՔ ՊԱՏՄԱԲԱՆ ԹԱՆԵՐ ԱՔՉԱՄ` ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԱՐԱՆԻՆ ՄԷՋ
Next post ՆՈՐ ԳԻՐՔԵՐՈՒ ՀԵՏ.- ԲԱԼՈՒԻ (ԵՒ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԻ) ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ ԱԶԳԱԳՐԱԿԱՆ ՀԱՒԱՔԱԾՈՅ (ՀԵՂԻՆԱԿ` ՊԵՏՐՈՍ ԱԼԱՀԱՅՏՈՅԵԱՆ)

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles