ԲԱՐԻ ՎԵՐԱՄՈՒՏ

                                                                                                                                                                ԳԷ­ՈՐԳ ՊԵ­ՏԻԿ­ԵԱՆ

P10 SCHOOL Վե­րա­մուտ է դարձ­եալ: Ամ­րան քա­նի մը ամիս­նե­րու վրայ համր­ուած ար­ձա­կուր­դէն ետք, հայ թէ օտար բո­լոր վար­ժա­րան­նե­րը կրկին ան­գամ կը բա­նան իրենց դռնե­րը: Ծնողք, աշա­կերտ, ու­սու­ցիչ ար­դէն իսկ սկսած են մտնել ու­սում­նա­կան նոր տա­րեշր­ջա­նի մը հու­նին մէջ:

Վե­րա­մուտ է: Կը զգանք զայն եւ կը տես­նենք:  Ու մեզ­մէ իւ­րա­քան­չիւ­րին կեան­քին մէջ, ըլ­լանք աշա­կերտ, ու­սա­նող կամ ծնողք, ան­կաս­կած, որ այս մէ­կը ժա­մա­նա­կաշր­ջան մըն է իր բազ­մա­տե­սակ հո­գե­րով եւ մտա­տան­չում­նե­րով,  որոնք շրջա­նակ­ուած են ներ­կայ մեր ապ­րած կեան­քի իրա­վի­ճա­կէն եւ յատ­կա­պէս գոր­ծի ու մա­նա­ւանդ ապ­րուս­տի սղու­թե­նէն ծնունդ առած զա­նա­զան դժուա­րու­թիւն­նե­րով:

Այլ խօս­քով, բո­լո­րիս հա­մար բա­ցա­յայտ է, թէ կþապ­րինք խառն ժա­մա­նակ­նե­րու մէջ, որոնց բա­ւա­կա­նին ծանր եւ բա­ցա­սա­կան անդ­րա­դարձ­նե­րէն բո­լորս ալ ան­մասն չենք կրնար մնալ:

Ու մենք մե­զի կը փոր­ձենք մտա­ծել, թէ այս օրե­րուն, իբ­րեւ Սփիւռ­քա­հայ կամ անոր մէկ բա­ժի­նը, ինչ­պէ՞ս առանց հայ դպրո­ցի պի­տի կա­րե­նա­յինք կամ աւե­լի ճիշդ պի­տի կա­րե­նանք մեր ազ­գա­յին ու մշա­կու­թա­յին դա­րա­ւոր ինք­նու­թիւնը պա­հե­լով՝ գո­յա­տե­ւել:

Կարգ մը այլ ան­խու­սա­փե­լի հար­ցե­րու կող­քին այս մէկն ալ նոյն է իր գոյ­նով եւ տես­քով, որով­հե­տեւ իր իսկ էու­թեամբ հա­յե­ցի բազ­մա­կող­մա­նի եւ բազ­մա­շերտ մեր ըմբռ­նում­նե­րը լուրջ քննար­կու­մի կÿեն­թար­կէ:

Նախ պար­զենք, որ իբ­րեւ հայ եր­բեք կաս­կած չու­նինք, որ մեր ինք­նու­թիւնը կը սկսի հայ վար­ժա­րան­նե­րէն: Եւ աւե­լին՝ մե­զի հա­մար հայ դպրո­ցը իմաս­տա­ւո­րո­ղը ին­քը, հայ ու­սու­ցիչն է, մե­զի շատ քա­ջա­ծա­նօթ հայ կրթա­կան հա­մեստ մշա­կը: Ան է, որ մեր բո­լո­րին մօտ ան ու­նի իր իւ­րա­յա­տուկ յանձ­նա­ռու­թիւնը, յար­գանքն ու սէ­րը, տե­ղը, դիրքն ու առա­քե­լու­թիւնը եւ որ չի սահ­մա­նա­փակ­ուիր պարզ կամ սոսկ հա­յե­ցի դաստ­ի­ա­րա­կու­թեան սահ­ման­նե­րուն մէջ:

Ուս­տի, երբ ամէն ան­գամ հայ դպրո­ցի մա­սին է մեր խօս­քը, ան­մի­ջա­պէս մեր աչ­քին առ­ջեւ կը մարմ­նա­ւոր­ուի հայ ու­սու­ցի­չը՝ մէկ խօս­քով մեր ազ­գի նոր սե­րուն­դը առաջ­նոր­դող պա­տաս­խա­նա­տու ան­ձը: Ոչ մէկ կաս­կած՝ իր այս սրբա­զան առա­քե­լու­թեան:

Հայ դպրոց եւ հայ ու­սու­ցիչ իրա­րու հետ ան­զու­գա­կա­նօ­րէն ագուց­ուած են սրբազան կա­պե­րով: Այս տար­բեր հարց է:

Միւս կող­մէ սա­կայն ակա­նա­տես ենք, որ ար­դէն ժա­մա­նակ­նե­րը փոխ­ուած են:

Այս օրե­րուն փոխ­ուած են նա­եւ մեր նոր սե­րուն­դի մտայ­նու­թիւն­նե­րը« հե­տաքրք­րու­թիւն­ներն ու ճա­շակ­նե­րը: Այ­սօր հա­յե­ցի դաստ­ի­ա­րա­կու­թիւն ըս­ուած հաս­կա­ցո­ղու­թիւնը այն չէ, ինչ որ էր աս­կէ տա­սը, քսան, երե­սուն կամ աւե­լի տա­րի­ներ առաջ:

Նոյ­նիսկ կարգ մը գա­ղութ­նե­րու պա­րա­գա­յին, տե­սա­նե­լի է օտար լեզ­ուին ներ­կայու­թիւնը մեր կրթա­կան եւ մշա­կու­թա­յին կեան­քէն ներս: Ու առանց վա­ռա­նե­լու կրնանք ըսել նա­եւ որ մեր առօր­եա­յէն ներս ալ յա­ճախ պատ­կե­րը տխուր է իր ոչ փայ­լուն ըլ­լա­լուն պատ­ճա­ռով: Այս բո­լո­րը հաս­տատ իրո­ղու­թիւն­ներ են, որոնք կը փոր­ձենք կրկին ան­գամ լոյ­սին եւ ճշմար­տու­թեան բե­րել:

Պէտք է ըն­դու­նիլ նա­եւ, որ շնոր­հիւ մեր ծնող­նե­րու գե­րա­գոյն զո­հո­ղու­թեան եւ մա­նա­ւանդ իր ազ­գի ապա­գա­յին նկատ­մամբ ու­նե­ցած մեծ բծախնդ­րու­թեան, հայ վար­ժա­րան­նե­րէն ներս հայ աշա­կերտ­նե­րու ներ­կա­յու­թիւնը մե­զի կը պար­գե­ւէ ե°ւ սրտի հպար­տու­թիւն, ե°ւ գո­հու­նա­կու­թիւն, ե°ւ մեծ ու­րա­խու­թիւն:

Բայց նա­եւ տխուր իրա­կա­նու­թիւն է տես­նել, թէ այ­սօր բազ­մա­հա­զար հայ աշա­կերտ­ներ հայ­կա­կան վար­ժա­րան­նե­րու մէջ չեն, կա­մայ թէ ակա­մայ: Պատ­ճառ­նե­րը բա­ցա­յայտ են եւ յստակ: Անոնք բո­լորն ալ զրկուած են հայ դպրո­ցին հա­րա­զատ ջեր­մու­թե­նէն, գուր­գու­րան­քէն ու շուն­չէն եւ կը խար­խա­փեն օտար ու անա­պա­հով ու­ղի­նե­րու վրայ:

Հայ եւ օտար վար­ժա­րան յա­ճա­խող աշա­կերտ­նե­րու պա­րա­գա­նե­րը եր­կու հա­կա­դիր  յստակ իրա­կա­նու­թիւն­ներ են, որոնց­մէ վեր­ջի­նը մեզ կը տագ­նա­պեց­նէ:Եւ յա­նուն մեր գո­յա­տեւ­ման պէտք է, որ տագ­նա­պինք, որով­հե­տեւ այ­սօր ամէն բա­նէ աւե­լի էա­կան է, որ օտար կամ ոչ հայ­կա­կան վար­ժա­րան յա­ճա­խող հայ աշա­կեր­տը չու­նե­նայ այն տպա­ւո­րութիւնը, թէ իր յա­ճա­խած օտար վար­ժա­րա­նէն ներս հա­յե­ցի դաստ­ի­ա­րա­կու­թեան բա­ցա­կայու­թիւնը, զինք պի­տի հե­

ռաց­նէ մեզ­մէ, մեր մի­ջա­վայ­րէն, իր հա­յու պատ­կա­նե­լիու­թե­նէն:

Ան­տէր չձգենք զի­րենք:

Զա­նոնք ներգ­րա­ւե­լու ան­մի­ջա­կան մի­ջոց­ներ որո­նենք: Կը կար­ծեմ, որ այս օրե­րուն ու­րիշ շատ մը բա­նե­րու կա­ռու­ցում­նե­րէն առաջ, նոր հայ­կա­կան վար­ժա­րան­ներ կա­ռու­ցե­լու մա­սին պէտք է որ մտա­ծենք: Ապա՝ ներ­կայ հայ վար­ժա­րան­նե­րուն նիւ­թա­պէս առա­ւել զօ­րա­վիգ պէտք է որ կանգ­նինք, որ­պէս­զի անոնք դառ­նան անխ­տիր բո­լոր հայ աշա­կերտ­նե­րուն սի­րե­լի եւ հա­րա­զատ տու­նը:

Այլ խօս­քով՝ այ­լեւս պարզ հան­դի­սա­տե­սի մեր իրա­վի­ճա­կէն դուրս պէտք է ել­լենք: Խօս­քէն գոր­ծի անց­նե­լու ժա­մա­նա­կը հա­սած եւ նոյ­նիսկ շատ մը տե­ղեր ան­ցած ալ է:

Պէտք է …այ­լա­պէս՝ պար­տու­թեան կը մատն­ուինք ու ձու­լու­մը կը յաղ­թա­նա­կէ:

Այս մտա­հո­գու­թիւնը պարզ մար­տահ­րա­ւէր մը ըլ­լա­լէ աւե­լի առաջ­նա­կարգ  պարտա­կա­նու­թիւն ու պա­տաս­խա­նա­տուու­թիւն պէտք է նկա­տենք, որոնք ան­կաս­կած մեր ներ­կայ կեան­քի իրա­կա­նու­թիւն­նե­րուն հետ ամ­րօ­րէն շա­ղախ­ուած են:

Բայց՝ ան­կախ այս բո­լո­րէն…:

Վե­րա­մուտ է:

Ու­րախ ենք, որ հայ աշա­կեր­տը կրկին ան­գամ կը վե­րա­դառ­նայ իր սի­րե­լի ե°ւ երկ­րորդ, ե°ւ հա­րա­զատ տու­նը, հայ վար­ժա­րա­նը՝ վե­րա­նո­րոգ խան­դա­վա­ռու­թեամբ:

Անոր հա­մար, նախ եւ առաջ՝ բա­րի դարձ եւ բա­րի երթ:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*