ՏԻԳՐԱՆԱԿԵՐՏՑԻ ԱՐՏՈՒՇԸ ՀԱՄԱՑԱՆՑՈՎ ՀԱՅԵՐԷՆ ԹԵՐԹ ԿԸ ԿԱՐԴԱՅ ԲԱՅՑ ՉԻ ՀԱՍԿՆԱՐ  

0 0
Read Time:1 Minute, 52 Second

            Տիգրանակերտցի Արտուշ գրասէր է, հայերէն գիրքերու գրադարան ալ ունի տունը: Սարկաւագ է: Հիմա յառաջդիմած է, համակարգիչ ունի, Հայաստանի եւ սփիւռքի թերթերը կը կարդայ: Ինչպէս ինք կ’ըսէ, տուն զգալու եւ հոսանքին մէջ ըլլալու համար: Եթէ թերթ չկարդացող սփիւռքի ղեկավարները Արտուշին չափ հայ կեանքին հետեւէին, լաւատեղեակ կ’ըլլային եւ օգտակար գործ կ’ընէին: Թէեւ թաղի ազգին խելք բաժնող «ծագումով հայերը» Արտուշը փախուկ կը համարեն:

            Հայերով բնակուած արուարձան քաղաքի հայ նպարավաճառի խանութը գացեր էի ձաւար գնելու: Եթէ թրքերէն չգիտնայի առանց գնում ընելու տուն պիտի վերադառնայի: Ձաւարը հոն էր, բայց լատինատառ գրուած էր boulgour: Վաճառողէն խնդրեցի, որ մէկ քիլօ ձաւար տայ: Ան ինծի նայեցաւ, չհասկնալով թէ ի՞նչ կ’ուզէի: Ձեռքով ցոյց տուի խոշոր սպիտակ լաթէ տոպրակի մէջ բազմած ձաւարը: Վաճառողը քիչ մը զայրացած, ըսաւ. «Ամէն մարդու պէս պուլկուր ըսէ, որ հասկնանք»: Պահ մը տատամսեցայ, պատասխանե՞մ, թէ՞ ոչ: Բայց պարտուած չըլլալու համար, ըսի. «Հայու վաճառատուն է, դուն ալ հայ ես, ես ալ հայ եմ, ասոր անունը ձաւար է»:

            Երբ գնումս ըրած դուրս կու գայի վաճառատունէն, Արտուշ միացաւ ինծի: Քալելով զրուցինք: Աւելի ճիշդ, Արտուշ խօսեցաւ մինչեւ հանրակառքի կայանը:

            – Պարո՛ն Մակար, դուք նեղանալու իրաւունք ունիք, բայց Թուրքիայէն եկած հիները եւ նորերը երբ պոլկուր կ’ըսեն, պէտք չէ զարմանալ: Ի՞նչ պէտք է ըսել Հայաստանի մէջ գործածուող հազարաւոր օտար բառերուն համար, որոնց շարքին մեծ թիւով թրքերէններ ալ կան, բայց նաեւ ասդիէն անդիէն որպէս բանգիտութիւն գործածուող օտար բառեր: Հայաստանով մտահոգ, ամէն օր համացանցով այնտեղի թերթերը կը կարդամ, յաճախ կը յուսահատիմ, չեմ հասկնար: Այսօր կարդացի խորագիր մը, բան չհասկցայ: Գրուած էր. Հերթական օպտիմալացման պոտենցիալ զոհերը: Հերթականը եւ զոհերը հասկցայ, բայց ի՞նչ է սա օպտիմալացման պոտենցիալը: Թերթը պէտք է, որ գրուած էջին տակ, բառարան մը դնէ, որ մենք ալ հասկնանք: Հոս եթէ պուլկուր կ’ըսեն, կարելի է արդարացում գտնել, բայց Հայաստանը հայրենիք է, անոր պաշտօնական-պետական լեզուն հայերէնն է: Խնդրեմ, ըսէ՛ք, ո՞ր հայերէն բառարանին մէջ պէտք է գտնել օպտիմալացման պոտենցիալը:

            Հանրակառքը եկաւ եւ բաժնուեցանք:

            Հանրակառքի թաւալումին հետ միտքերս ալ կը թաւալէին:

            Որոշեցի յաջորդ անգամ երբ գնումի երթամ, վաճառողէն ներողութիւն պիտի խնդրեմ: Ան երբ կ’ըսէ պուլկուր թուրքի տիրապետութեան հետեւանք է, յանցանք չէ:

            Բայց յանցանք է օպտիմալացման պոտենցիալը, որ հայուն լեզուն կ’այլասերէ իր հայրենիքին մէջ, կը զոհէ:

            Որո՞ւ եւ ո՞ւր բողոքել:

            Բողոք լսո՞ղ կը գտնուի՞:

            Կը խնդրուի հասցէ ղրկել:

 

Մակար ի Գաղիա, 1 Յունիս 2022

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
100 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles