ՏԵ­ՍԱ­ԿԷՏ.- ՐԱՖ­ՖԻՆ ԿԸ ՏԱ­ՆԻ՞, ԹԷ ՆՐԱՆ ԿԸ ՏԱ­ՆԵՆ

0 0
Read Time:9 Minute, 27 Second

election raffi_19-2-13  ԳԷ­ՈՐԳ ԱՂԱ­ՊԱՊ­ԵԱՆ

“Եր­կիր“

Փետր­ուար 19, 2013 

Այն, որ Կեդ­րո­նա­կան Ընտ­րա­կան Յանձ­նա­ժո­ղո­վը քու­է­ա­թեր­թիկ­նե­րի հաշ­ուար­կից յե­տոյ հան­րա­պե­տու­թեան ընտր­ուած 6րդ նա­խա­գահ էր հռչա­կե­լու գոր­ծող նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­եա­նին, չէ­ին կաս­կա­ծում ան­գամ ման­կա­պար­տէ­զի մսու­րա­յին խմբե­րի մա­նուկ­նե­րը: Ինտ­րի­գը (գաղտ­նիք) միայն այն էր, թէ ձայ­նե­րի ինչ­պի­սի՛ յա­րա­բե­րակ­ցու­թեամբ է դա ար­ձա­նագր­ուե­լու: Երբ հրա­պա­րակ­ուե­ցին նախ­նա­կան ար­դիւնք­նե­րը, ամէն ինչ իր տեղն ըն­կաւ. Սերժ Սարգս­եա­նի ան­ուան դի­մաց 60 տո­կո­սից աւե­լին չի գրուե­լու: Եւ չնա­յած սա եւս բա­ւա­րար էր իշ­խա­նու­թեա­նը` առա­ջին փու­լով պրո­ցեսն աւար­տե­լու հա­մար, սա­կայն ինք­նին նման ցածր ցու­ցա­նի­շը ոչ միայն զար­մա­նա­լի էր ու եր­կա­րա­ժամ­կէտ կտրուած­քով‘ յու­սադ­րող, այ­լեւ բա­ցա­յայ­տում է որոշ նոր, էա­կան իրո­ղու­թիւն­ներ:

58.6 տո­կո­սը ներ­հա­յաս­տան­եան քա­ղա­քա­կան հա­մա­տեքս­տում իրա­կա­նում այն­քան էլ հա­մո­զիչ յաղ­թա­նակ չէ Սերժ Սարգս­եա­նի հա­մար, եթէ նկա­տի ու­նե­նանք 2008թ. ընտ­րու­թիւն­նե­րից յե­տոյ սե­փա­կան ներ­քին լե­գի­տի­մու­թեան (օրի­նա­կա­նու­թեան) ճգնա­ժա­մը յաղ­թա­հա­րե­լու նրա ձգտում­նե­րը: Փաս­տա­ցի, նա չի ստա­ցել ընդ­հա­նուր ընտ­րող­նե­րի նոյ­նիսկ 35 տո­կո­սի վստա­հու­թիւնը: Սա­կայն միւս կող­մից` ար­ձա­նագր­ուել է քու­է­ար­կու­թեան այն­պի­սի պատ­կեր, որն օրի­նա­չափ է ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան երկր­նե­րում անց­կա­ցուող ընտ­րու­թիւն­նե­րին: Ողջ հարցն այն է, թէ յատ­կա­պէս ո՞ր տե­սան­կիւ­նից է գոր­ծող նա­խա­գա­հը գնա­հա­տում նախ­նա­կան այս ար­դիւնք­նե­րը. եթէ ներ­հա­յաս­տան­եան քա­ղա­քա­կան աւան­դոյթ­նե­րի` ապա նրա հե­ղի­նա­կու­թիւնը շա­րու­նա­կում է մնալ խիստ երե­րուն, եւ նա շա­րու­նա­կում է կախ­ուած մնալ այն շրջա­նակ­նե­րից, որոնք իր ընտ­րու­թիւնն ապա­հո­վե­լու հա­մար ներդ­րել են ողջ վար­չա­կան, օլի­գար­խիկ (սա­կա­ւա­պե­տա­կան) ու ֆի­նան­սա­կան ռե­սուրս­նե­րը (նիւ­թա­կան կա­րե­լիու­թիւն­նե­րը): Եթէ մի­ջազ­գա­յին չա­փա­նիշ­նե­րի ու մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թեան ակն­կա­լիք­նե­րի` ապա նա մի­ան­շա­նակ շա­հել է, որով­հե­տեւ դրսում ձեռք է բե­րում յետ­խորհր­դա­յին այս երկ­րում քիչ թէ շատ ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ընտ­րու­թիւն­ներ անց­կաց­նե­լու կամք հան­դէս բե­րած նա­խա­գա­հի իմիջ (պատ­կեր) եւ ըն­կա­լում:

Չա­փա­ւոր այս յաղ­թա­նա­կը, սա­կայն, լա­ւա­գոյն տար­բե­րակն էր Սերժ Սարգս­եա­նի հա­մար` հաշ­ուի առ­նե­լով Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եա­նին` թե­րեւս ան­գամ նրա հա­մար անակն­կալ տրուած վստա­հու­թեան պատ­կա­ռե­լի քուէն: Իշ­խա­նու­թիւնն, ի հար­կէ, պլա­նա­ւո­րել (ծրագ­րած) էր երկ­րորդ հո­րի­զո­նա­կա­նում “Ժա­ռան­գու­թեան“ լի­դե­րին (ղե­կա­վար) տես­նե­լը: Ընտ­րար­շա­ւի ըն­թաց­քում այս խնդի­րը լու­ծե­լու նպա­տա­կով, Յով­հան­նէս­եա­նի հա­մար ստեղծ­ուել էին առանձ­նա­յա­տուկ պայ­ման­ներ, իսկ վեր­ջին օրը Սերժ Սարգս­եա­նը նոյ­նիսկ ան­ձամբ էր քա­րոզ­չու­թիւն իրա­կա­նաց­նում նրա օգ­տին: Սա­կայն ան­գամ իշ­խա­նու­թիւն­նե­րը չէ­ին կա­րող պատ­կե­րաց­նել, որ Յով­հան­նէս­եանն այն­քա՛ն քուէ կա­րող է ստա­նալ, որը կի­սով չափ գե­րա­զան­ցում է նոյ­նիսկ 2008թ. Լե­ւոն Տէր Պետ­րոս­եա­նի պաշ­տօ­նա­պէս տրուած ձայ­նե­րի թիւը, որ ուղ­ղա­կի ջախ­ջա­խիչ յաղ­թա­նակ­ներ կա­րող է տա­նել Շի­րա­կի, Ար­մա­ւի­րի, Տա­ւու­շի մար­զե­րի ու Երե­ւա­նի բազ­մա­թիւ ընտ­րա­տե­ղա­մա­սե­րում: Անակն­կալն այն­քա՛ն մեծ էր, որ քու­է­ա­թեր­թիկ­նե­րի հաշ­ուար­կի վեր­ջին ժա­մե­րին ար­դէն նկա­տե­լի էր ԿԸ­Յի` “Ժա­ռան­գու­թեան“ ղե­կա­վա­րի յաղ­թա­նակն ինչ որ կերպ կա­սեց­նե­լու ձգտու­մը:

Այս իմաս­տով, յատ­կան­շա­կան է մի փոք­րիկ դրուագ. “Գե­լափ“ն “exit poll“ի (նախ­նա­կան) ար­դիւնք­նե­րով, ուղ­ղա­կի ոս­կեր­չա­կան ճշգրտու­թեամբ “գու­շա­կել“ էր Սերժ Սարգս­եա­նին տրուող ձայ­նե­րի թիւը: Մինչ­դեռ մնա­ցած­նե­րի դէպ­քում` “թոյլ էր տուել“ էա­կան, ան­թոյ­լատ­րե­լի չա­փի շե­ղում­ներ. Պա­րոյր Հայ­րիկ­եա­նը, Հրանտ Բագ­րատ­եա­նը եւ Անդ­րէ­աս Ղու­կաս­եա­նը, ԿԸՅ տու­եալ­նե­րով` ստա­ցել էին ճիշդ այն­քա­նով պա­կաս ընտ­րա­ձայ­ներ, որ­քա­նով, “exit poll“ի տու­եալ­նե­րի հա­մե­մատ` աւե­լա­ցել էր Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եա­նի քուէ­նե­րի թիւը: Այլ կերպ ասած` այն­պէս էր ար­ուել, որ Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եա­նի քուէ­նե­րի տո­կոսն աճի ոչ թէ գոր­ծող նա­խա­գա­հի, այլ միւս թեկ­նա­ծու­նե­րի հաշ­ուին:
Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եանն այ­սօր Ազա­տու­թեան հրա­պա­րա­կում հան­րա­հա­ւաք է անց­կաց­նե­լու: Իրա­ւամբ դա լի­նե­լու է այս ընտ­րու­թիւն­նե­րի ամե­նա­կա­րե­ւոր պա­հը, նոյ­նիսկ` աւե­լի կա­րե­ւոր, քան բուն հրա­պա­րակ­ուած ար­դիւնք­նե­րը: Յով­հան­նէս­եանն ըն­դա­մէ­նը եր­կու հար­ցի պէտք է պա­տաս­խա­նի` ըն­դու­նո՞ւմ է ԿԸ­Յի հրա­պա­րա­կած նախ­նա­կան ար­դիւնք­նե­րը, թէ ոչ: Եթէ ո՛չ` ապա ի՞նչ է պատ­րաստ­ւում անել “ար­դա­րու­թիւնը“ վե­րա­կանգ­նե­լու եւ իր “տը ֆաք­թօ“ յաղ­թա­նա­կը “տը Եու­րէ“ի վե­րա­ծե­լու հա­մար: Սրանք այն­քան էլ հեշտ պա­տաս­խան­ներ չեն են­թադ­րում, որով­հե­տեւ կախ­ուած են ոչ այն­քան ան­ձամբ Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եա­նից, որ­քան Ազա­տու­թեան հրա­պա­րա­կում հա­ւաք­ուե­լիք զանգ­ուա­ծի որա­կից ու մե­ծու­թիւ­նից:

Խնդիրն այն է, որ Յով­հան­նէս­եա­նի ընտ­րող­նե­րի մե­ծա­մաս­նու­թիւնը նրա ձայն է տուել ոչ այն­քան որով­հե­տեւ հէնց նրան է ցան­կա­նում տես­նել Հա­յաս­տա­նի նոր նա­խա­գահ, այլ որով­հե­տեւ նրան կողմ քու­է­ար­կե­լով` դէմ է ար­տա­յայտ­ուել գոր­ծող հա­մա­կար­գին: Յով­հան­նէս­եա­նը հան­գա­մանք­նե­րի բե­րու­մով յայտն­ուել է այս, ինչ­պէս պարզ­ուեց, որո­շիչ “հո­սան­քի վրայ“: Իբ­րեւ լի­դեր` ոչ թէ նա է ղե­կա­վա­րում այդ հո­սան­քը, այլ ստիպ­ուած է ին­քը յար­մար­ուել նրա տրա­մադ­րու­թիւն­նե­րին: Եւ ամէն ինչ կախ­ուած է լի­նե­լու նրա­նից, թէ ին­չի՛ն նա­խա­պա­տուու­թիւն կը տայ այդ զանգ­ուա­ծը` յա­նուն քուէի պաշտ­պա­նու­թեան եւ ար­դա­րու­թեան վե­րա­կանգն­ման` առն­ուազն ընտ­րու­թիւն­նե­րի երկ­րորդ փու­լի անց­կա­ցում պա­հան­ջե­լո՞ւն, Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եա­նի նա­խա­գահ դառ­նա­լուն եւ նրա ծրագ­րե­րի իրա­կա­նաց­մա՞­նը, թէ կող­քից պրո­ցես­նե­րին անվս­տահ հե­տե­ւե­լուն` հաշ­ուի առ­նե­լով Յով­հան­նէս­եան քա­ղա­քա­կան գործ­չի եւ պո­տենց­ի­ալ նա­խա­գա­հի նկատ­մամբ ու­նե­ցած ոչ մի­ան­շա­նակ վե­րա­բեր­մուն­քը: Ըստ այդմ էլ` յե­տընտ­րա­կան այս առա­ջին հան­րա­հա­ւա­քը կը դնի քա­ղա­քա­կան հե­տա­գայ պրո­ցես­նե­րի հու­նը:

Չի բա­ցառ­ւում, որ իրա­կա­նում այդ հան­րա­հա­ւաքն ուղղ­ուած է լի­նե­լու ըն­դա­մէ­նը Րաֆ­ֆի Յով­հան­նէս­եա­նի գլխա­ւո­րու­թեամբ հա­յաս­տան­եան նոր, բնա­կան կ՛ամ ար­հես­տա­կան ընդ­դի­մու­թեան սաղմ­նա­ւոր­մա­նը` ի հե­ճուկս ընտ­րա­կան գոր­ծըն­թա­ցից իրենց դուրս դրած Հ.Ա.­Կ.ի, Հ.Յ.Դ.ի եւ ինչ որ իմաս­տով‘ ԲՀԿի: Սա­կայն կա­յա­ցած ընտ­րու­թիւն­նե­րի ամե­նա­կա­րե­ւոր, յու­սադ­րող պահն այն է, որ փաս­տա­ցի հա­սա­րա­կու­թիւնն այս ան­գամ չընտ­րեց` ընտ­րա­կա­շառ­քի գե­րին դառ­նա­լով: Հա­սա­րա­կու­թիւնն իշ­խա­նու­թիւն­նե­րին առա­ւել քան պարզ հաս­կաց­րեց, որ սա այ­լեւս չաշ­խա­տող տեխ­նո­լոգ­իա է: Սա քա­ղա­քաց­ի­ա­կան գի­տակ­ցու­թեան վե­րարթ­նաց­ման, սե­փա­կան ու­ժե­րի եւ սե­փա­կան ձայ­նի զօ­րու­թեան նկատ­մամբ հա­ւա­տի վե­րա­կանգն­ման մի իւ­րօ­րի­նակ շե­փո­րա­հա­րում էր իշ­խա­նու­թեան ականջ­նե­րի տակ, որը շրջան­ցել, թե­րեւս, հնա­րա­ւոր չլի­նի այ­լեւս: Ու սա աւե­լի կա­րե­ւոր ար­դիւնք է, քան Սերժ Սարգս­եա­նի կամ Րաֆ­ֆի Յով­հան­նիս­եա­նի յաղ­թա­նա­կը:

Սա նա­եւ անուղ­ղա­կի ու­ղերձ է բազ­մա­հա­զար այն ընտ­րող­նե­րին, որոնք, իբ­րեւ բո­ղո­քի ար­տա­յայտ­ման լա­ւա­գոյն մի­ջոց` ընտ­րել էին ընտ­րու­թիւն­նե­րը բոյ­կո­տե­լու, ու տան բազ­մո­ցին նստած‘ մնա­ցած­նե­րի քու­է­ար­կու­թեան ար­դիւնք­նե­րին քմծի­ծա­ղով հե­տե­ւե­լու տար­բե­րա­կը: Իրա­կա­նում այս ան­գամ իշ­խա­նու­թեան վե­րար­տադ­րու­թիւնն իրենց ան­տար­բե­րու­թեամբ կան­խո­րո­շե­ցին հէնց այս կա­տե­գոր­իա­յի (դա­սա­կարգ) քա­ղա­քա­ցի­նե­րը:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles