ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆԻ ԵՐԿՈՒ ԳԻՐՔ՝ ՄԷԿ ՇՆՈՐՀԱՀԱՆԴԷՍՈՎ

0 0
Read Time:3 Minute, 28 Second

p14-15tekeyan4  ՅԱԿՈԲ ՎԱՐԴԻՎԱՌԵԱՆ

Տիթրոյթէն, Թորոնթոյէն, Լոս Անճելըսէն ու Ֆրէզնոյէն ետք, Թէքէեան Մշակութային Միութիւնը Նիւ Եորքի մէջ արձագանգեց վերջերս լոյս տեսած Վահան Թէքէեանի գրականութեան նուիրուած զոյգ հատորներու` “Վահան Թէքէեան – Հատընտիր քերթուածներ“ անգլերէն լեզուի թարգմանութեամբ` փարիզաբնակ Ժիրայր Բաբազեանի ու իր հօրեղբօր` Ճոն Բաբազեանի եւ “Վահան Թէքէեան – Բանաստեղծութիւններու հատընտիր“ խմբագրութեամբ` Երուանդ Ազատեանի։

Շնորհահանդէսը տեղի ունեցաւ Հոկտեմբեր 31-ին, Նիւ Ճըրզիի Թ.Մ.Մ. Կեդրոնին մէջ, ուր Թէքէեան բանաստեղծն ու հասարակական գործիչը սիրող ու գնահատող հասարակութիւնը ամբողջութեամբ լեցուցած էր սրահը։  Հրամցուեցաւ բարձրորակ յայտագիր մը` նոյնքաԲն որակեալ գրասէր հասարակութեան համապատասխան։  Այս առթիւ, յատկապէս Փարիզէն եկած էր ծանօթ բեմադրիչ-դերասան ու թարգմանիչ Ժիրայր Բաբազեանը եւ Տիթրոյթէն` գրականագէտ Երուանդ Ազատեանն ու արուեստագիտուհի Նորա Իփէքեան-Ազատեան։

Միութեան Նիւ Եորքի վարչութեան ատենապետին բարի գալուստի խօսքէն ետք, յայտագրին գեղարուեստական բաժինը սկսաւ դասական երաժշտութեան լաւագոյն մեկնաբաններէն Անահիտ Զաքարեանի երգով ու դաշնակի ընկերակցութեամբ` երգահան Համբարձում Պէրպէրեանի երաժշտութեամբ եւ Թէքէեանի բառերով` “Կ՚անձրեւէ տղաս“ եւ “Սէր մը գաղտնի“։

Օրուան հանդիսավարութիւնը կատարեց կրթական մշակ ու գրող Զարմինէ Պօղոսեան, որ վերջերս պարգեւատրուեցաւ Մայր Աթոռէն , հեզասահօրէն ընթացք տուաւ յայտագրին եւ Թէքէեանի վայել լրջութեամբ ներկայացուց յայտագրին մէջ բաժին վերցնող արուեստագէտները աւուր պատշաճի։

Հանդիսութիւնը թէեւ նախաձեռնուած ու կազմակերպուած էր Թէքէեան Մշակութային Միութեան կողմէ, սակայն Համազգային Հայ Կրթական ու Մշակութային Միութիւնն ու Էսաեան-Կեդրոնական Սանուց Միութիւնը եւս մաս կազմեցին այս միջոցառման որպէս համախոհ մշակութայինօրէն  կազմակերպութիւններ։  Վահան Թէքէեան ըլլալով ուսանող եւ ապա տնօրէն Կ. Պոլսոյ Ազգային Կեդրոնական Վարժարանին, նպատակայարմար էր որ Սանուցի ատենապետ Արթօ Խրիմեան տար իր սրտի խօսքը եւ գնահատանքը այս առթիւ։

Հատընտիր քերթուածներու թարգմանական գիրքը անգլերէն լեզուով ներկայացուց հանրայայտ մտաւորական ու թարգմանիչ Դոկտ. Հրանդ Մարգարեան։  Տեսաերիզի վրայ բարձր մակարդակով ան վերլուծեց Բաբազեաններու տարիներու ընթացքին կատարած լուրջ աշխատանքը, որ շատ ուշ եւ բախտով ի յայտ կու գար Ճոն Բաբազեանի Հռոմի բնակարանէն, երբ արդէն ան մահացած էր Գահիրէի մէջ 1989ին։  Այս սկզբնական գործը շարունակած է Ժիրայրը։  Գիրքը հրատարակուած է Գալիֆորնիոյ Նահանգային Համալսարանի կողմէ, Ֆրէզնօ եւ վերախմբագրուած` Երուանդ Ազատեանի կողմէ։  Կողքի շապիկին նկարը` Վահան Թէքէեանի դիմագիծը ներկայացնող ստեղծագործութիւնն է Նորա Ազատեանի, որ անձամբ ճանչցած էր զինք, Գահիրէ իր բնակութեան օրերուն:

Բանաստեղծուհի Վեհանուշ Թէքեան հայերէն լեզուով ներկայացուց յաջորդ գիրքը, որ հրատարակութիւնն է Հայաստանի Թէքէեան Մշակութային Միութեան, հրատարակուած` Երեւան 2012ին։  Յառաջաբանը գրած է ու գիրքը կազմած ու խմբագրած` Երուանդ Ազատեան։  Գիրքը կը պարփակէ Թէքէեանի քերթուածներէն փունջ մը առանձնացած գլուխներու մէջ` “Ինքներգութիւն“, “Սեռ եւ սէրեր անկարելի“, “Հայերգութիւն“, “Ահաւոր բան մը այնտեղ“ եւ “Կեանքէն ու մահէն անդին“, որոնք կու տան իրա՜ւ ճաշակը մեծ բանաստեղծին։  Թէքեան գիրքը ներկայացնելէ աւելի տուաւ Թէքէեանի կեանքն ու գործը, որ խղճմտօրէն ան պատրաստած էր եւ որ կարելի էր առանձին գրական հաւաքի մը ընթացքին ներկայացնել զայն։

Ժիրայր Բաբազեան նախ շնորհակալութիւն յայտնեց ԹՄՄի վարչութեան այս երեկոյին կազմակերպումին համար ու անդրադարձաւ այս հատորին թարգմանական աշխատանքին շուրջ։ Երկունքով ծնունդ առած աշխատանք մը, որ տաս երկար տարիներու ընդմիջումներէ ետք էր որ միայն կը յանձնուէր հրատարակութեան։

Այնուհետեւ, շնորհալի արուեստագիտուհի Նորա Արմանի եւ Ժիրայր կարդացին անգլերէն լեզուի թարգմանուած վեց բանաստեծութիւններ Թէքէեանի գործերէն, արժանանալով ներկաներուն գնահատանքին։

Բազմատաղանդ արուեստագիտուհի Նորա Ազատեան, հակառակ իր յառաջացեալ տարիքին, խոր ապրումով արտասանեց բանաստեղծին ծանօթ երկու քերթուածները` “Պիտի ըսենք Աստուծոյ“ եւ “Պիտի իյնաս“, որոնք Ցեղասպանութեան դարադարձի նուիրուած յիշատակումի նախօրէին կու տային Թէքէեանի ցասումը նոյնիսկ Աստուծոյ հանդէպ երբ կը քերթէր ան գրելով.

 

Ու երբ որ Ան` երկրային մեր մեծ ցաւին փոխարէն,

Ուզէ ըզմեզ ըսփոփել, վարձահատո~յց մեզ ըլլալ …,

Իր այդ շընորհն ապաժամ մենք մերժելով ուժգնօրէն`

 

Պիտի ըսենք. – “Մեզ դըժոխք, դժո~խք ղրկէ անգամ մ՚ալ.

Չէ՞ որ զայն լաւ ճանչցանք, զայն ճանչցուցիր մե~զ շատ լաւ,

Եւ Թուրքերուն յատկացո՛ւր արքայութիւնըդ անբաւ …“։

 

Ներկաները յոտնկայս եւ երկա~ր ծափահարութիւններով եւ յուզումնախառն զգացումներով գնահատեցին Նորա Ազատեանի մեկնաբանութիւնը։

Հուսկ, խօսք առաւ Երուանդ Ազատեան, որ շնորհակալութեան խօսքով գնահատեց կազմակերպիչ յանձնախումբը, յայտագրին մէջ բաժին վերցուցած իւրաքանչիւր արուեստագէտին տալով իր յարգալիր արտայայտութիւնը։  Ինք որ մեր ապրող մտաւորականութեան մէջ Թէքէեանի գործն ու կեանքը ճանչցող այն քիչ մտաւորականներէն է, որ կը փոխանցէ սփիւռքահայ թէ հայրենի գրասէր նոր սերունդին Թէքէեանի ազգային կեանքին վաստակը եւ հայ գրականութեան տուած տաղանդը։  Ազատեան ունի զանազան երկասիրութիւններ նուիրուած Վահան Թէքէեանին ու այլ գրողներու` ցրուած մեր մամուլի էջերուն վրայ եւ զանոնք հաւաքելու եւ քանի մը հատորներու մէջ դնելու աշխատանքին է լծուած վերջերս։

Ժամանակակից երգարուեստի տաղանդներէն Պերճ Թիւրապեան Թէքէեանի բառերով ու իր յօրինողութեամբ ներկաներուն հրամցուց երեք երգեր։  Ան լաւագոյն մեկնաբաններէն է որքա՜ն Թէքէեանի, նոյնքա՜ն` Ազնաւուրի։  Ունի Թէքէեանի երգերով խտասալիկ մը։

 

Յայտագրի աւարտին ներկաները գիրքերէն օրինակներ յանձնեցին հեղինակներուն զանոնք մակագրելու համար ու երկար պահեր անցուցին միասին ըմբոշխնուած օրուան խորհուրդէն։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles