ՍԵ­ԴԱ ՄԽԻ­ԹԱՐ­ԵԱՆ ԹԷՐԶ­ԵԱՆԻ ՎԷՊԸ` “Two Girls from Heliopolis“

0 0
Read Time:5 Minute, 59 Second

p12  Գրեց` ՀԵՆ­ՐԻԿ ԲՈՒ­ԴԱՂ­ԵԱՆ

 

2006 թուի տա­րեշր­ջա­նին Նիւ Եոր­քի Հա­մազ­գա­յին Հայ Մշա­կու­թա­յին եւ Կրթա­կան Ըն­կե­րակ­ցու­թիւնը կազ­մա­կեր­պեց դա­սա­խօ­սու­թիւն­նե­րի մի շարք նուիր­ուած Սփիւռ­քի հայ գա­ղութ­նե­րի, պատ­մա­կան կազ­մա­ւոր­ման եւ մշա­կու­թա­յին ու գրա­կան հունձ­քին, յետ Եղեռն­եան տա­րի­նե­րին:

Եգիպ­տա­հայ գա­ղու­թի մշա­կու­թա­յին եւ գրա­կան կեան­քի մա­սին դա­սա­խօ­սե­լու պատիւը տրուեց ինձ եւ որին ես անդ­րա­դար­ձայ ման­րա­մասն տե­ղե­կա­տուու­թեամբ իսկ գա­ղու­թի պատ­մա­կան կազ­մու­թեան մա­սին խօ­սեց պրն. Օն­նիկ Մա­րաշլ­եա­նը:

p12 setaԻ դէպ` ընդ­հա­նուր նե­րա­ծա­կա­նէ մը վերջ Եգիպ­տո­սի ազ­գա­յին կեն­սու­նակ կեան­քով տո­գոր­ուած հայ գա­ղու­թի մա­սին, ես անդ­րա­դար­ձայ առանձ­նա­պէս եկե­ղե­ցա­կան, հա­սա­րա­կա­կան մշա­կու­թա­յին, թա­տե­րա­կան, երաժշ­տա­կան, նկար­չա­կան, կրթա­կան, շի­նա­րա­րա­կան, քա­ղա­քա­կան, մա­մու­լի եւ կու­սակ­ցու­թեանց գոր­ծու­նէ­ու­թեանց ու մա­նա­ւանդ մտա­ւո­րա­կան դա­սին` գրող­ներ, բա­նաս­տեղծ­ներ, խմբա­գիր­ներ, գրա­կան քննա­դատ­ներ եւայլն, եւայլն…

Սա­կայն իմ յօդ­ուա­ծի մէջ մտա­ւո­րա­կանն­նե­րի անուն­նե­րու ցանկն բա­ցա­կայ է մէկ հին բայց եւ նոր յայտ­նուող անուն ծնուած Գա­հի­րէ եւ իր ման­կա­պա­տա­նե­կան ու վաղ երի­տա­սար­դա­կան տա­րի­նե­րը Գա­հի­րէ ապ­րած, յայտ­նի գրա­կան քննա­դատ հան­գուց­եալ Գուր­գէն Մխի­թար­եա­նի դուստ­րը` Սե­դա Թէրզ­եա­նը, որ իր յա­ռա­ջա­ցած տա­րի­քում, շատ ու­շա­ցած, անակն­կա­լօ­րէն յայտն­ուեց 2012 թուին Պոս­թը­նի գրա­կան մի­ջա­վայ­րում իր “Two Girls from Heliopolis“ 350 էջա­նոց անգ­լե­րէն վէ­պով:

Հելի­ո­պո­լիս, որ յունա­րէն նշա­նա­կում է “Արե­ւի քա­ղաք“ Գա­հի­րէի ըն­դար­ձա­կուող նոր մէկ քա­ղա­քա­մասն էր այդ օրե­րին, մա­քուր եւ գե­ղե­ցիկ քա­րա­շէն բնա­կա­րան­նե­րով եւ վիլ­լա­նե­րով, ուր եւ շատ հա­յեր էին բնա­կում եւ քա­ղա­քա­կան կեան­քին եւ թրծուել սոյն հո­գա­տա­րու­թեամբ, հայ­րե­նա­սի­րու­թեամբ եւ մտա­յին սնուն­դով: Մի մի­ջա­վայր ուր գտնւում էին նա­եւ հայ ժո­ղո­վուր­դի այդ օրե­րի յայտ­նի դէմ­քեր ու անձ­նա­ւո­րու­թիւն­ներ` ինչ­պէս, թուե­լու հա­մար միայն մի քա­նին, դոկտ. Հա­մօ եւ Ռու­բի­նա Օհան­ջան­եան­նե­րը 1918ից 1920 Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան 3րդ վար­չա­պետ եւ Սուլ­թան Ապ­տիւլ Հա­մի­տի դէմ մա­հա­փորձ կա­տա­րող իր կի­նը­ Ռու­բի­նան, նոյն թուա­կան­նե­րին Պեր­լի­նի Հա­յաս­տա­նի դես­պան Լի­պա­րիտ Նա­զար­եան­ցը, խմբա­գիր, հռե­տոր Վա­հան Նա­ւա­սարդ­եա­նը, հան­րա­յայտ Ռու­բէն Փա­շան, խմբա­գիր, հա­յա­գէտ Բեն­ի­ա­մին Թաշճ­եա­նը, գրա­կան քննա­դատ Գուր­գէն Մխի­թար­եա­նը (Սե­դա­յի հայ­րը), դոկտ. Եր­ուանդ Խա­թա­նաս­եա­նը եւ հի­ա­նա­լի մտա­ւո­րա­կա­նու­թիւն մը:

1957 թուին ես գաղ­թե­ցի Նիւ Եորք հա­ւա­նա­բար նոյն թուա­կան­նե­րին Սե­դան եւս գաղ­թել է Պոս­թըն, ուր 45 տա­րի նա նուիր­ուել է հայ ազ­գա­յին կեան­քին:

Ինձ հա­մար անս­պա­սե­լի անակն­կալ էր ստա­նալ Սե­դա Թէրզ­եա­նի գիր­քը, որի հետ­քը կորց­րել էի 45և50 տա­րի­նե­րից ի վեր եւ միայն հազ­ուա­գիւ­տօ­րէն լսել իր մա­սին:

Այս եր­կու աղ­ջիկ­նե­րի` ամէն մէ­կի կեան­քի պատ­մու­թիւնը մա­քա­ռում­նե­րի, յու­սա­խա­բու­թիւն­նե­րի եւ քա­ղա­քա­կան վե­րի­վայ­րում­նե­րի եւ յա­ջո­ղու­թեան ձգտում­նե­րի շա­րու­նա­կա­կան ըն­թացք մը եղած է ուր սա­կայն ամե­նա­է­ա­կա­նը մնա­ցել է իրենց տա­ղան­դա­ւոր գրող­նե­րի ան­ուա­նա­ցան­կին, 2006 թուին իմ գրած յօդ­ուա­ծի մէջ, քա­նի որ դեռ չէր հրա­տա­րակ­ուած վէ­պը “Two Girls from Heliopolis“ սա մի վէպ է կեն­սագ­րա­կան տուեա­լ­նե­րով, ուր ի յայտ է գա­լիս Սե­դա Թէրզ­եա­նի անժխ­տե­լի վի­պա­գի­րի բե­ղուն տա­ղան­դը: Թէ­եւ շատ ուշ յայտն­ուեց Սե­դա Թէրզ­եա­նը, սա­կայն իր գոր­ծը պար­տադ­րեց ինք­զին­քը դաս­ուե­լու եգիպ­տա­հայ տասն­եակ մը տա­ղան­դա­ւոր գրող­նե­րի շար­քին, որոնց հո­գեմ­տա­յին գրա­կան ար­ժա­նիք­նե­րը կազմ­ուել են եգիպ­տա­հայ մշա­կու­թա­յին գրա­կան մի­ջա­վայ­րում:

Մարդ­կա­յին հո­գե­բա­նա­կան ապ­րում­նե­րի, հո­լո­վոյթ­նե­րի իր վեր­լու­ծում­նե­րը, բնու­թեան գե­ղեց­կու­թիւն­նե­րի իր նկա­րագ­րու­թիւն­նե­րը, մարդ­կա­յին տի­պար­նե­րի իւ­րա­յատ­կու­թիւն­նե­րը ար­ժա­նիք­ներն ու բա­ցա­սա­կան երե­ւոյթ­նե­րը ներ­կա­յաց­նե­լու, խորհր­դա­ծե­լու եւ վեր­լու­ծե­լու իր բա­ցա­ռիկ կա­րո­ղու­թիւն­նե­րը եւ այլ հատ­կա­նիշ­նե­րը գիրքր ար­ժե­ւո­րում են գրա­կան բարձր որա­կով եւ իր հե­ղի­նա­կը` դաս­ուե­լու տա­ղան­դա­ւոր եգիպ­տա­հայ գրող­նե­րի շար­քին:

Ես հե­տաքրք­րու­թեամբ կար­դա­ցի եւ ըմ­բոշխ­նե­ցի Սե­դա­յի այս վէ­պը իր պարզ գրա­կան ոճը եւ սա­հուն գրի­չը:

Սե­դա­յի հետ մենք եղել ենք գրե­թէ տա­րե­կից ըն­կեր­ներ մեր վառ պա­տա­նե­կան եւ երի­տա­սար­դա­կան օրե­րէն, առա­ւե­լա­բար Գա­հի­րէի “Նա­ւա­սարդ“ ակում­բի յա­րա­տեւ բա­րե­կա­մու­թիւնն ու մտեր­մու­թիւնը եւ փո­խա­դարձ վստա­հու­թիւնը:

Գրքի էու­թիւնը` կեան­քի եր­ջան­կու­թեան բա­նա­լին սի­րոյ եւ ան­կեղծ բա­րե­կա­մու­թեան մէջ է եւ որ հի­ա­նալի­օ­րէն ներ­կա­յաց­րած է Սե­դան իր վէ­պի էջե­րում:

Գիր­քը կա­րե­լի է ստա­նալ.և Amazan.com-kindle

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles