«Սասնայ Ծռեր»ի Բացայայտումները

0 0
Read Time:4 Minute, 10 Second

p4-5

Գէորգ Դարբինեան
(յապաւումով)

Պ.Պ.Ծ. գնդի տարածքը լքելու` «Սասնայ Ծռեր» զինուած խմբի անդամների որոշումն ամենախոհեմն էր: Չնայած խումբը դեռ ունէր դիմադրութեան կարողութիւն, սակայն դրա հետեւանքները չափազանց ծանր էին լինելու ինչպէս իրենց, այնպէս էլ ուժայինների համար եւ մարդկային կորուստներից խուսափել հնարաւոր չէր լինելու:
Խաղաղ զէնքը ցած դնելու որոշմանը նպաստեց նաեւ իշխանութիւնը` չնայած իրավիճակի լարուածութեանը, չնայած երկու ոստիկանի մահուանը, կտրուկ ռազմական գործողութեան չդիմելու, մինչեւ վերջ զսպուածութիւն ցուցաբերելու առումով: Խմբի անդամներին վիրաւորելու միջոցով վնասազերծելու` ընտրուած մարտավարութիւնը «Սասնայ Ծռեր»ի տղաներին համոզեց, որ իրենց ոչնչացնելու նպատակ չկայ: Այս իմաստով յաղթեց արիւն չյեղելու երկկողմանի գիտակցումը:
Պակաս առանցքային դերակատարում չունեցաւ նաեւ Արցախի Ազգային Ժողովի պատգամաւոր, Արցախի հերոս Վիտալի Բալասանեանը, ում շնորհիւ վերականգնուեց բանակցութիւնը իշխանութեան եւ խմբի միջեւ, եւ ով կարողացաւ տղաների անվտանգութեան ապահովման երաշխիքներ ստանալով, համոզել «Սասնայ Ծռեր»ին` ցած դնել զէնքերը: Ընդ որում` դա տեղի ունեցաւ խմբի անդամների, ինչպէս նաեւ նրանց քաղաքական թեւը հանդիսացող «Հիմնադիր Խորհրդարան»ի կողմից Բալասանեանի նկատմամբ անվստահութիւն յայտնելուց, նրա միջնորդութիւնից հրաժարուելուց յետոյ: Այն փաստը, որ մի կողմ դնելով վիրաւորուածութիւնը, այնուամենայնիւ, Բալասանեանը կարողացաւ իր հեղինակութիւնն օգտագործել խմբի տրամադրութիւնների վրայ ազդելու համար, աւելորդ անգամ ընդգծում է վերջինիս բարձր մարդկային յատկանիշները:
Ամէն դէպքում «Սասնայ Ծռեր»ի այս որոշումը նախադրեալներ ստեղծեց գործընթացը այսպէս կոչուած քրէա-քաղաքական հարթութիւնից քաղաքական դաշտ` այսինքն միակ ռացիոնալ դաշտ տեղափոխելու համար: Զէնքը վայր դնելուն նախորդել էր «Վարդաշէն» քրէակատարողական հիմնարկից «Հիմնադիր Խորհրդարան»ի ղեկավար Ժիրայր Սեֆիլեանի կողմից իշխանութեանը ներկայացուած եւ որպէս բանակցութիւնների թեմա հանդիսացող պահանջների հրապարակումը: Որեւէ կասկած չկայ, որ նրանք, ովքեր փորձելու են զարգացնել շարժումը, հէնց այդ պահանջներն են դարձնելու քաղաքական օրակարգը: Գրագէտ ռազմավարութիւն իրականացնելու դէպքում դա կարող է դառնալ ոչ միայն այդ շարժման, այլեւ իրականում ընդհանրապէս քաղաքական ողջ դաշտի օրակարգը: «Հիմնադիր Խորհդրարան»ը տղաների յանձնուելուց յետոյ յայտարարել է, թէ իր անունից միայն ինքը կարող է հանդէս գալ` խոստանալով առաջիկայում յայտարարութիւն անել: Սա նշանակում է, որ չնայած այս ուժի լիդէրներից շատերի ձերբակալմանը, կամ ընդյատակում գտնուելու իրողութեանը` «Հիմնադիր Խորհդրարան»ն է իր վրայ վերցնելու քաղաքական հարթութիւնում այդ պահանջների բաւարարմանն ուղղուած շարժման կազմակերպման առաքելութիւնը:
Այսուամենայնիւ, կարելի է նկատել, որ ի սկզբանէ թէ Ժիրայր Սեֆիլեանը եւ թէ «Սասնայ Ծռեր»ի հիմնական բանախօսի դերն ստանձնած Վարուժան Աւետիսեանը խմբի կողմից զէնքը վայր դնելը եւ իրաւապահներին յանձնուելն օգտագործեցին քաղաքական առաջադրուող օրակարգը հակառուսականութեան հիմքի դնելուն: Սեֆիլեանը դա արեց` իր յայտարարութեամբ ներկայացուած պահանջներում շեշտելով ռուսական ռազմաբազան հանելու, հայ-թուրքական սահմանների պաշտպանութիւնը բացառապէս հայկական զինուած ուժերին վերապահելու անհրաժետշութիւնը, իսկ Վարուժան Աւետիսեանը յայտարարեց, թէ իրենց դէմ գործողութիւնները թելադրւում են Ռուսաստանից, եւ ամէն ինչ պէտք է անել Հայաստանը ռուսական «գուբերնիաէ դարձնելու գործընթացը կանխելու համար: Դժուար է հերքել, թէ Հայաստանի հիմնական խնդիրները կապ չունեն Հայաստանի նկատմամբ Ռուսաստանի վարած քաղաքականութեան հետ, բայց հակառուսականութեան նման թիրախաւորումը կարող է տպաւորութիւն ստեղծել, որ շարժումն ուղղորդւում է Արեւմուտքից եւ երկրում այսպէս կոչուած մայդանային տրամադրութիւնների հասունացման միջավայր է ստեղծւում: Առաւել եւս հետցնցումային այս իրավիճակում, երբ վերջին երկու շաբաթներին Երեւանում ծաւալուած իրադարձութիւնների պատճառով հասարակութիւնը լուրջ պառակտում ապրեց, ներքին ատելութեան եւ թշնամանքի մթնոլորտ ձեւաւորուեց, ակնյայտ դարձաւ որ մարդիկ հեշտօրէն են տրւում տեղեկատուական մանիպուլեացիաներին, հասարակութիւնը չափազանց խոցելի է դառնում արտաքին ազդակների առջեւ: Այս իմաստով Սեֆիլեանի եւ «Սասնայ Ծռեր»ի առաջադրած հակառուսականութեան ուղեգիծը կարող է մի կողմից անառողջ գործընթացների պատճառ դառնալ, իսկ միւս կողմից նոր բաժանարարներ առաջացնել քաղաքական օրակարգի շուրջ:
Անկախ այս ամէնից` «Սասնայ Ծռեր»ի գործողութիւնը լրջագոյն հետք թողեց հայոց պետականութեան պատմութեան վրայ եւ ակնյայտօրէն դառնալու է առաջիկայ տարիների վրայ ազդող ամենալուրջ գործօնը: Փաստացի Հոկտեմբերի 27, 1999-ի պետական ահաբեկչութիւնից, 2008-ի Մարտիմէկեան ողբերգական բախումներից յետոյ սա երրորդ լրջագոյն ցնցումն էր, որ ապրեց Հայաստանը` բացայայտելով հասարակական-քաղաքական ու պետական կառավարման հետ կապուած խորքային հիւանդութիւններ: «Սասնայ Ծռեր»ը բացայայտեց ուղեգծային, գաղափարական եւ առաջնորդութեան հետ կապուած աղէտալի, անապատային իրավիճակը Հայաստանում: Իշխանութեան լռութեան, քաղաքական ուժերի ինքնամեկուսացման պայմաններում փողոցում իրադրութեան տէրը զանգուածային մտածողութիւնն էր` հիմնուած միայն զգացմունքների վրայ, մերժելով բանականութիւնը:
«Սասնայ Ծռեր»ը խորհդրարանական ընտրութիւններից մէկ տարի առաջ ջրի երես հանեցին քաղաքական համակարգի օտարուածութիւնը հասարակութիւնից: Եւ հիմա դժուար է ասել` ինչպէս են հիմնական քաղաքական ուժերը վերականգնելու իրենց վստահութիւնն այս կարճ ժամանակահատուածում: Սա կարող է նոր թափ հաղորդել որակապէս նոր ուժերի` քաղաքական արենայ մտնելուն եւ լուրջ մրցակցութիւն պարտադրել գործող կուսակցութիւններին:
«Սասնայ Ծռեր»ը բացայայտեցին, որ ներքին անվտանգութեան համակարգը մեղմ ասած խոցելի է: Եթէ հնարաւոր դարձաւ Երեւանի կեդրոնում նման յանդուգն ձեռնարկը, ապա ո՞րն է երաշխիքը, որ ընդհանրապէս ապահովագրուած ենք ապազգային եւ հակապետական տարրերի կողմից պետութեան հանդէպ լրջագոյն ահաբեկչական ակտերից: Սա առաջադրում է ընդհանրապէս անվտանգութեան համակարգի վերանայման հրատապ խնդիր:
«Սասնայ Ծռեր»ը բացայայտեցին նաեւ ճգնաժամային իրավիճակներում գործելու ոստիկանութեան անպատրաստութիւնը: Խնդիրը միայն այն չէ, որ խմբին յաջողուել էր գրաւել հէնց ոստիկանութեան զօրամասը: Այն անհամաչափ բիրտ ուժը, որը գործադրուեց ոստիկանութեան կողմից երթի մասնակիցների, լրագրողների նկատմամբ յուլիսի 29-ին, այն ահաբեկումը, որը Սարի թաղում իրականացուեց ցոյցերի հետ որեւէ անչութիւն չունեցող քաղաքացիների նկատմամբ նրանց իսկ բնակարաններում, յանգեցրեց ոստիկանութեան հանդէպ հասարակութեան տոտալ անվստահութեան, ընդհուպ ատելութեան: Ընդամէնը երկու շաբաթը բաւարար եղաւ` ցոյց տալու համար, որ իրականում անցած տարիներին ոչ թէ ոստիկանութեան բարեփոխում էր տեղի ունենում, ինչպէս փորձ էր արւում ներկայացնել, այլ ընդամէնը բարեփոխման ընտօրնակութիւն:
Եւ հիմա ողջ խնդիրն այն է` թէ ի՞նչ հետեւութիւններ են արուելու այս ամէնից կամ` արուելու՞ են ընդհանրապէս նման հետեւութիւններ, թե՞ ոչ: Եթէ իշխանութիւնն առաջնորդուի յաղթողի հոգեբանութեամբ, ապա ամենայաղթութեան այդ ախտանշաններու համընթացութիւնը հէնց իշխանութեան, գուցէ նաեւ պետութեան համար կը վերածուի ամենաչար կատակի: Հիմա փոփոխութիւնների գնալու ճիշտ պահն է, քանի որ այլեւս չկայ մտավախութիւն, թէ փոփոխութիւնները կ՚ընկալուեն որպէս զինեալներին արուող զիջումներ:

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

One thought on “«Սասնայ Ծռեր»ի Բացայայտումները

  1. Ողբալի վիճակ, ցաւ ի սիրտ մինչեւ օրս տակաւին Հայաստանի մէջ կը տիրէ համայնավարական փճացած ՈՃԸ։ Ոչ ոք թող զարմանայ ՍԱՍՆԱ ԾՌԵՐԻ կատարածին, պատճառները բազմազան են.– Արցախի հողային հարցը, ժողովուրդը ՍՈՎԱԾ է, արդար իրաւունքները անտեսուած են, անգործ են, աղքատ եւ շատ ու շատ հարցեր, մինչեւ երբ? Բոլորն ալ թերացան իրենց պարտականութիւններուն հանդէպ ըլլան քաղաքական կամ եկեղեցական, Օլիգարխներու գոյութեան եւ ներկայութեան պատճառաւ, բացառութիւնները յարգելի են։ Ղեկավարներ, եթէ փափաք ունիք Հայրենիք կերտելու Նժդեհին ուզածին պէս ուրեմն սկսեցէք ձեր սխալները սրբագրել ի շահ Հայ ժողովուրդի գոյատեւման։

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles