ՆԻՒ ԵՈՐՔ.- ԴԱ­ՍԱ­ԽՕ­ՍԱ­ԿԱՆ ԵՐԵ­ԿՈՅ Ս. ԼՈՒ­ՍԱ­ՒՈ­ՐԻՉ ՄԱՅՐ ԵԿԵ­ՂԵՑ­ՒՈՅ ՄԷՋ

0 0
Read Time:8 Minute, 43 Second

 ԳՐԻ­ԳՈՐ Ա. ԳՐԻ­ԳՈՐ­ԵԱՆ

Կազ­մա­կեր­պու­թեամբ Ս. Լու­սա­ւո­րիչ Մայր եկե­ղե­ցու Հո­գա­բար­ձու­թեան, Չո­րեք­շաբ­թի Յու­նիս 20ի երե­կոյ­եան ժա­մը 7ին եկե­ղե­ցու Ճան Փա­շալ­եան սրա­հում տե­ղի ու­նե­ցաւ, շա­հե­կան դա­սա­խօ­սու­թիւն “Հա­մա­ժո­ղովր­դա­յին Զար­գա­ցում եւ Ներ­կայ Մար­տահ­րա­ւէր­ներ եւ Պա­տե­հութ­թիւն­ներ Հա­յաս­տա­նում“ նիւ­թի շուրջ:

Դա­սա­խօ­սա­կան երե­կո­յի բա­ցու­մը կա­տա­րեց եկե­ղեց­ւոյ հո­գե­ւոր հո­վիւ ար­ժա­նա­պա­տիւ Տէր Մես­րոպ քհնյ. Լա­գիս­եա­նը, որը բեմ հրա­ւի­րեց Սօ­սէ Էսա­ճան­եա­նին, ներ­կա­յաց­նե­լու դա­սա­խօս` Ար­թուր Մար­տի­րոս­եա­նին: Ար­թուր Մար­տի­րոս­եա­նը (Հա­յաս­տա­նից) հան­րա­յին զար­գաց­ման եւ մա­նուկ­նե­րի պաշտ­պա­նու­թեան մաս­նա­գէտ է:

Հա­յաս­տա­նում ստա­ցել է “PHD“ գի­տա­կան աս­տի­ճան “քա­ղա­քա­կան գի­տու­թիւն­նե­րի բնա­գա­ւա­ռում“:

2001 թուից, Հա­յաս­տա­նում զբաղ­ուել է ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան գծով, տա­րուող հան­րա­յին զար­գաց­ման եւ տա­րած­ման, գործ­նա­կան եւ դա­սա­խօ­սա­կան գոր­ծու­նէ­ու­թեամբ: 2005և2010 թուե­րին, դա­սա­խօ­սա­կան ելոյթ­ներ է ու­նե­ցել Երե­ւա­նի Պե­տա­կան Հա­մալ­սա­րա­նում: Ներ­կա­յիս Ամե­րի­կա­յում ազատ խորհր­դա­տու է, վե­րո­յիշ­եալ բնա­գա­ւառ­նե­րում:

Բեմ հրա­ւիր­ուեց դոկտ. Ար­թուր Մար­տի­րոս­եա­նը:

Դա­սա­խօ­սը իր նիւ­թը պատ­րա­ստել էր, 29 գլուխ­նե­րի եւ են­թագ­լուխ­նե­րու տակ, անգ­լե­րէ­նով, որը ցու­ցադ­րում էր պաս­տա­ռի վրայ հա­մա­պա­տաս­խան բա­ցատ­րու­թիւն­նե­րով եւ վեր­լու­ծու­թիւն­նե­րով:

Այն հար­ցու­մին, թէ ուն­կըն­դիր­նե­րը ի՞նչ լե­զուով կ՛ու­զեն լսել դա­սա­խօ­սու­թիւնը, ներ­կա­նե­րը մի­ա­ձայ­նու­թեամբ ցան­կա­ցան ուն­կընդ­րել մայ­րե­նի` հա­յե­րէն լե­զուով:

Դա­սա­խօ­սու­թիւնը­կազմ­ուած էր մաս­նա­գի­տա­կան թե­քու­մով, հե­տե­ւա­բար յա­ճախ բա­ցատ­րու­թիւն­նե­րի դա­սա­խօ­սի կող­մից:

Ի նկա­տի ու­նե­նա­լով նիւ­թի բազ­մա­զա­նու­թիւնը եւ ծա­ւա­լը, բնա­կա­նա­բար, հնա­րա­ւոր չէ, ամ­բող­ջու­թեամբ ներ­կա­յաց­նել այն: Պի­տի աշ­խա­տիմ փո­խան­ցել միայն որոշ հատ­ուած­ներ:

Նիւ­թը վեր­նագր­ուած էր անգ­լե­րէ­նով` “Community Development in Armenia: Current challenges and opportunities“:

Ինչ­պէս նշե­ցինք դա­սա­խօ­սու­թիւնը մաս­նա­գի­տա­կան բնոյթ ու­նէր եւ դա­սա­խօ­սը ի բաց առ­եալ իր մօ­տե­ցում­նե­րից, օրի­նակ­ներ եւ տե­սա­կէտ­ներ էր փո­խան­ցում նա­եւ մի­ջազ­գա­յին ճա­նա­չում ու­նե­ցող ըն­կե­րա­բանևգիտ­նա­կան­նե­րից ինչ­պէս` Robert Chambers, John Friedman, Jayakumar Christian-ից, որոնք լայ­նօ­րէն խօ­սել են մի­ջազ­գա­յին աղ­քա­տու­թեան, անգ­րա­գի­տու­թեան, հո­գե­ւոր աղ­քա­տու­թեան, հիւան­դա­գին յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րի, քա­ղա­քա­կան եւ տնտե­սա­կան թնջուք­նե­րի, ժո­ղովր­դա­վա­րու­թեան եւ այլ խնդիր­նե­րի շուրջ, որոնք առ­կայ են աշ­խար­հի հա­մար­եայ թէ բո­լոր երկր­նե­րում եւ բնա­կա­նա­բար Հա­յաս­տա­նը նոյն­պէս չէր կա­րող ամ­բող­ջա­պէս զերծ մնալ մի­ջազ­գա­յնօ­րէն տա­րած­ուած այս երե­ւոյթ­նե­րից:

Պրն. Մար­տի­րոս­եա­նը, այն տե­սա­կէտն էր պաշտ­պա­նում, որ Հա­յաս­տա­նը ու­ժե­ղաց­նե­լու գործ­նա­կան ճա­նա­պար­հը կախ­ուած է հա­մայնք­նե­րի ու­ժե­ղաց­ման հետ: Ու­ժեղ եւ կազ­մա­կերպ­ուած հա­մայնքն է, որ ստեղ­ծում է ամուր եւ կազ­մա­կերպ­ուած պե­տա­կա­նու­թիւն:

Հա­յաս­տա­նում դեռ եւս գո­յու­թիւն ու­նի “ախ­պէ­րատ­նա­յին“ հո­գե­բա­նու­թիւն:

Ըստ դա­սա­խօ­սի, երկ­րի զար­գա­ցու­մը պէտք է սկսի գիւ­ղից:Այս կա­պակ­ցու­թեամբ, բե­րեց մի քա­նի հե­տաքրք­րա­կան օրի­նակ­ներ, որ Հա­յաս­տա­նում եղած ժա­մա­նակ, գոր­ծի բե­րու­մով ակա­նա­տես է եղել:

Ու­սում­նա­կան գի­տա­կան խմբով այ­ցե­լում են մի գիւղ: Գիւ­ղա­ցի­նե­րը մեծ պար­ծան­քով, գո­վում են իրենց դպրո­ցի ու­սուց­չա­կան կազ­մի ջա­նա­սէր գոր­ծու­նէ­ու­թիւնը, բայց քննիչ­նե­րը նկա­տում են, որ վեր­ջին 5 տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քին, այդ գիւ­ղից ոչ մի աշա­կերտ չի յա­ջո­ղել ըն­դուն­ուել որե­ւի­ցէ հա­մալ­սա­րա­նում:

Եզ­րա­կաց­նում են որ կրթա­կան մա­կար­դա­կը շատ ցած է եղել: Երբ այդ դրու­թիւնը գիւ­ղա­ցի­նե­րի ու­շադ­րու­թեան են յանձ­նում, գիւ­ղա­ցի­նե­րը պա­տաս­խա­նում են.և “Մենք շատ գոհ ենք, որով­հե­տեւ երե­խա­նե­րը չա­րու­թիւն չեն անում եւ մենք էլ հան­գիստ ենք“: Այս երե­ւոյ­թը փաս­տում է, ընդ­հա­նուր առ­մամբ գիւ­ղա­ցի­նե­րի դա­տո­ղու­թեան մա­կար­դա­կը:

Մտնում ենք մի գիւղ, գիւ­ղա­պե­տը մի հա­մակ­րե­լի երի­տա­սարդ է, ոչ շատ տեղ­եակ մէ­կը, հա­զիւ միջ­նա­կարգ կրթու­թեամբ: Գիւ­ղա­պե­տի ընտ­րու­թեան ժա­մա­նակ միւս թեկ­նա­ծուն, հա­մալ­սարա­նա­ւարտ, աւե­լի զար­գա­ցած եւ տեղ­եակ ան­հատ մըն է, որը պէտք եղած քուէն չէ ստա­ցել:

Գիւ­ղա­ցի­նե­րից ընտ­րու­թեան ար­դիւն­քի պատ­ճա­ռը հարց­նում ենք, պա­տաս­խա­նում են, ընտր­ուած գիւ­ղա­պե­տը, մեր աչ­քի առաջ մեծ­ցած տղայ է, առաւել շատ մեծ գեր­դաս­տա­նից է, ու­րեմն Հա­յաս­տա­նում դե­ռեւս Խ.Ծ.Բ.ի (խնա­մի, ծա­նօթ, բա­րե­կա­մի) աւան­դա­կան սո­վո­րու­թիւնը իշ­խում է:

Դա­սա­խօ­սը իր խօս­քե­րի մէջ, անդ­րա­դար­ձաւ նա­եւ եսա­կենտ­րոն մտա­ծե­լա­կեր­պի մա­սին:

Ան­հատ­ներ կան, որ մե­ծա­ծախս բնա­կա­րան­ներ են կա­ռու­ցում, թան­կար­ժէք կա­հա­ւո­րու­թեամբ, բայց աղբն ու շի­նա­րա­րա­կան նիւ­թե­րը թա­փում են փո­ղո­ցում: Իրենց միայն սե­փա­կան գեղե­ցիկ տունն է հե­տաքրք­րում: Յա­ճախ մարդ մտա­ծում է, այ ան­հա­մե­մա­տե­լի գոր­ծե­լա­կեր­պի եւ մտա­ծե­լա­կեր­պի մա­սին: Նա­րե­կա­ցու մշա­կոյթ ու­նե­ցող մի ժո­ղո­վուրդ, աղ­բը թա­փում է փո­ղո­ցում եւ իր հա­րե­ւա­նի մուտ­քի առաջ: Աղ­քա­տու­թեան մա­սին խօ­սե­լիս դա­սա­խօ­սը անդ­րա­դար­ձաւ նա­եւ այն խնդրին, որով աղ­քա­տու­թիւնը չպէտք է վե­րագ­րել միայն, դրա­մի պա­կա­սի, այլ նա­եւ մտա­ծե­լա­կեր­պի, խնդիր­նե­րը ըմբռ­նե­լու եւ դա­տե­լու, ան­կա­րո­ղու­թեան եւ դժուա­րու­թիւն­նե­րը հար­թե­լու եւ ան­տեղ­եա­կու­թեան մէջ:

Նա­խա­պա­շա­րում­նե­րը, մաս­նա­ւո­րա­պէս գիւ­ղե­րում դեռ եւս գո­յու­թիւն ու­նի: Հա­յաս­տա­նում բազ­մա­թիւ հաս­տա­տու­թիւն­ներ կան, որոնք հնա­րա­ւո­րու­թիւն ու­նեն, գիւ­ղա­ցի­նե­րի որոշ դժուա­րու­թիւն­ներ վե­րաց­նել կամ մեղ­մաց­նել:

Եթէ մի ըն­տա­նի­քում հաշ­ման­դամ երե­խայ կայ, ծնող­նե­րը յա­ճախ տեղ­եակ չեն, որ­տե­ղից կա­րող են օգ­նու­թիւն ստա­նալ, հիւանդ զաւ­կի վի­ճա­կը բա­րե­լա­ւե­լու հա­մար: Հաշ­ման­դա­մու­թիւնը Աս­տու­ծոյ պա­տիժն են հա­մա­րում, իսկ իրենց աղ­քա­տու­թիւնը, Աս­տու­ծոյ կող­մից իրենց մեղ­քե­րի հա­մար պատ­ժա­մի­ջոց:

Աղ­քա­տու­թեան մշա­կոյ­թի մի­ջա­վայ­րում, ան­հա­տը կորց­նում է նա­եւ հո­գե­ւոր ար­ժէք­նե­րը:

Դա­սա­խօ­սը ան­հա­տա­կան օգ­նու­թիւն­նե­րի կի­րա­ռու­մը, ճիշդ չէ հա­մա­րում: Օգ­նու­թիւն­նե­րը պե­տա­կան խո­ղո­վակ­նե­րով եւ հա­մայն­քա­յին օգ­նու­թեան բնոյթ պէտք է ու­նե­նան:

Անդ­րա­դար­ձաւ Հա­յաս­տանևՍփիւռք հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թեան կա­րե­ւո­րու­թեան մա­սին, նշե­լով փոխևշա­հե­րի կի­րառ­ման սկզբուն­քը: Ներ­կա­նե­րից ոմանք անդ­րա­դար­ձան, մեր նո­րան­կախ հայ­րե­նի­քի ան­կա­խու­թիւ­նից յե­տոյ դի­մագ­րա­ւած բազ­մա­թիւ դժուա­րու­թիւն­նե­րի շուրջ: Պա­տե­րազմ, երկ­րա­շարժ, շրջա­փա­կում եւայլն:

Հի­աց­մուն­քով խօ­սե­ցին հայ ժո­ղովր­դի տո­կու­նու­թեան, հայ­րե­նա­սի­րու­թեան եւ դժուա­րու­թիւն­նե­րը յաղ­թա­հա­րե­լու ու­նա­կու­թեան մա­սին:

Այս­տեղ կ՛ու­զէի նշել, որ պրն. Մար­տի­րոս­եա­նի մօ­տե­ցում­նե­րը առար­կա­յա­կան էին, իսկ պա­կա­սու­թիւն­նե­րի եւ բաց­թո­ղում­նե­րի առն­չու­թեամբ եղած ակ­նար­կու­թիւն­նե­րը, ներ­կա­յաց­ւում էր սրտցա­ւօ­րէն եւ շի­նա­րար ոգով:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles