ՄՈԼՈՐԱԿԻ ԲՆԱԿՉՈՒԹԵԱՆ ԱՃԸ ԵՒ ԱՆՈՐՈՇ ՎԱՂՈՐԴԱՅՆՆԵՐ՝ ՆԱԵՒ ՀԱՅՈՒՆ ՀԱՄԱՐ

0 0
Read Time:5 Minute, 6 Second

Յ. Պալեան

Ամենամեծ ղեկավարը անպայման ան չէ որ մեծ գործեր կ’ընէ,

այլ ան՝ որ մարդոց կարելիութիւն կը ստեղծէ մեծ գործեր ընելու:

Ռոնալտ Ռիկըն, Ամերիկայի նախագահ

 

            Առօրեայի ճնշումէն երբեմն պէտք է հեռանալ, եւ մտածել գալիքի եւ յաջորդ սերունդներու մասին:

            Հակառակ աղէտներու, երաշտի, սովի հրդեհներու, երկրաշարժի, պատերազմներու, կարգ մը երկիրներու մէջ ծնելիութեան պակասի, մասնաւորաբար հիւսիսի երկիրներուն մէջ, մոլորակի բնակչութիւնը 2100ին, 1900ի բաղդատած, տասնապատկուած պիտի ըլլայ:

            1900-ին 1,6 միլիառ էր աշխարհի բնակչութիւնը, 2000-ին՝ 6,  2022-ին՝ 8 միլիառի պիտի հասնի, 2050ին՝ 9,7-ի, 2080 10,4 միլիառի: Այս տեղեկութիւնը հաղորդած է Մ․Ա․Կ․-ի Բնակչութեան ուսումնասիրութեան գրասենեակը:

            Տեղեկութիւնը կը նշէ նաեւ, որ վերջին երկու դարերուն կեանքի միջինը աննախընթաց կերպով բարելաւուած է, քսան տարի յաւելումով, չկան անցեալի մեծ սովերը: Նշուած է, որ այս աճը կրնայ կասիլ եւ նուազիլ, ինչպէս նաեւ՝ բարեկեցութիւնը, պաշարները եւ արտադրութիւնը կրնան չբաւարարել բնակչութեան պահանջը:

            Սահարայի հարաւի Ափրիկէէն դուրս, կիներու ծնելիութեան 1,91 տոկոսը սերնդափոխութեան համար անհրաժեշտէն նուազ է: 2050-էն 2100, Ափրիկէէն դուրս, այդ ծնելիութիւնը պիտի նուազի, մինչ Ափրիկէի բնակչութիւնը 2 միլիառէն պիտի հասնի 4 միլեառի, բազմապատկելով սնունդի եւ ջուրի պահանջը:

            Դարավերջին աշխարհի բնակչութիւնը կրնայ նուազիլ, կլիմայական պատճառներով եւ մեր կենցաղի յառաջացուցած համաճարակներու հետեւանքով. կենցաղային պատճառներով, ինչպէս՝ գիրութիւն, յոգնութիւն-սպառում, թմրեցուցիչներ, վարակներ, առանց անգիտանալու մեր արտադրած աղբը, մթնոլորտը եւ ովկիանոսները ապականող թափօնները:

            Կը նախատեսուի, որ Չինաստանի բնակչութիւնը պիտի նուազի, կենսամարադակի յաւելման պատճառով,  արեւմտեան երկիրներու բնակչութիւնը կրնայ զգալապէս աւելնալ, ոչ թէ ծնելիութեան աճով, այլ հարաւէն հիւսիս զանգուածային գաղթերով:

            Սահարայէն հարաւ բնակչութեան տարերային թափով աճը անխուսափելիօրէն պիտի յառաջացնէ նոյնքան տարերային թափով յառաջացող թշուառութիւն, սպառնալով զարգացած երկիրներու հաւասարակշռութեան եւ հուսկ՝ անհետացման: Ծնելիութեան պակասը անդարմանալի աղէտ է, մինչ ծնելիութեան աճը կարելի է հակակշռել: Պարզ է, որ երբ ծնելիութիւնը նուազի, երիտասարդ չափահասները ստիպուած պիտի ըլլան կրելու տարեցներու եւ հաշմանդամներու բեռը, անոնք անկարող պիտի ըլլան ընտանիք կազմելու եւ սերնդագործելու: Սադայէլի շրջանակ մը, աղէտ:

            Մատներու արանքէն դիտել կացութիւնը, մշակել տեսութիւններ, ըստ որոնց բնակչութիւնները պիտի խառնուին եւ նոր հաւասարակշռութիւններ պիտի ստեղծուին, միտքի մարզանք է: Իրողութիւնը այն է, որ բնակչութիւններու տարերային տեղափոխութիւններ ընթացքի մէջ են եւ պիտի շեշտուին: Մորթի գոյնի, քաղաքակրթութիւններու եւ կրօնական ենթահողի վրայ նոր հաւասարակշռութիւններու ստեղծումը խաղաղ պայմաններու մէջ տեղի պիտի չունենայ, կենցաղային, բարեկեցութեան եւ քաղաքակրթական-մշակութային պատճառներով:

            Ի հարկէ, որպէս մարդ, որպէս մոլորակի բնակիչ, պէտք է հետաքրքրուիլ սպասուող այս բազմաբնոյթ փոփոխութիւններով եւ անոնց հետեւանքներով:

            Բայց որպէս ինքնուրոյն եւ մանաւանդ փոքր ժողովուրդ, կրնա՞նք չմտահոգուիլ նաեւ մենք մեզմով, չնախատեսել ապագան, չխորհիլ նաեւ մեր ժողովուրդին եւ հայրենիքին սպառնացող փոփոխութիւններով, որոնք հեզասահ պիտի չըլլան, մանաւանդ այն պատճառով, որ որպէս համրանք չնչին պիտի ըլլանք աշխարհի տասը միլիառին մէջ: Ինչպէ՞ս իրենց գլուխը պիտի պահեն մեր հայրենիքէն մնացած բեկորը եւ մեր ժողովուրդը:

            Անպատասխանատուութիւն, կրաւորականութիւն եւ անմտութիւն են գալիքը սպասել անտարբերութեամբ:

            Այսօր աւելի քան երբեք, Հանրապետութիւն եւ սփիւռք, պէտք է գիտնանք, թէ ինչպէ՞ս պիտի դիմակայենք գալիք մեծ փոփոխութիւնները, որպէսզի անոնց մակընթացութեան թափին մէջ անհետ չկորսուինք: Այս ընելու համար պիտի ունենա՞նք անհատական եւ հատուածական շահախնդրութիւնները, նախասիրութիւնները եւ եսերը պահ մը փակագիծի մէջ դնելու անանձնական իմաստութիւն եւ մտածել, նախատեսել, կազմակերպուիլ եւ գործել՝ աչքի առաջ ունենալով գալիքը:

            Այս կ’ըլլայ ճշմարիտ եւ ոչ-սիրողական ազգային քաղաքականութիւն:

            Այս ընելու համար Հայաստանի տարածքը պէտք է պահել հայաբնակ,- իւրաքանչիւր թիզ հողը պէտք է բնակուած ըլլայ հողին տէր հարազատ ժողովուրդով:

            Պարզ. արտագաղթի կասեցումը եւ հայրենադարձութիւնը հայրենատիրութեան նախապայման են, զորս ծրագրել եւ իրականացնել պետութեան կազմակերպուած եւ հետեւողական աշխատանքն է: Պէտք է ըլլայ: Այսօր, այս ուղղութեամբ ծրագիր եւ նախաձեռնութիւններ չկան:

            Այս ծրագիըը եւ անոր գործադրութիւնը պէտք է ընդունուին որպէս համազգային եւ վերկուսակցական առաջնահերթութիւն, Հայաստան եւ սփիւռք:

            Հայաստան ենթակայ է վտանգի եւ այդ ենթակայութիւնը աւելի պիտի շեշտուի տարածքի տիրութիւն ընող նօսր եւ նօսրացող բնակչութեան պատճառով: Երեւանը խաբկանք ստեղծող հայրենիքի բնակեցում է: Անոր միլիոնով խիտ բնակչութիւնը հակապատկերն է շրջաններու ցանցառ բնակչութեան: Արդէն ընթացք առած բնակչութիւններու համաշխարհային տեղաշարժը պիտի հասնի նաեւ Հայաստան, շրջակայ կամ հեռաւոր երկիրներէ: Այդ հոսքը, այլ երկիրներու պարագային, այսօր ըրած է այնպէս, որ ինչպէս Բրիտանական կայսրութիւնը շարունակող Հասարակապետութեան բազմամիլիոն ժողովուրդներէն մեծաթիւ մարդիկ եկած եւ հաստատուած են Անգլիա, փոխելով Լոնտոնի դիմագիծը, այդ հոլովոյթը այլեւս ոչ ոքի համար գաղտնիք է Եւրոպայի պարագային: Դեռ, օրինակ, Ֆրանսան, Անգլիան, Գերմանիան կրնան դիմադրել իրենց լեզուամշակութային եւ տնտեսական հզօրութեամբ, Հայաստան պիտի կարենա՞յ այդ ընել, երբ արդէն լեզուն խճողուած է հազարաւոր օտար բառերով եւ հայերէնը բռնուած է ռուսախօսութեան եւ ամերիկախօսութեան աքցանին մէջ: Վաղը անոնց վրայ կրնայ աւելնալ թրքերէնը:

            Այսինքն ինքնուրոյնութեան պատնէշները կը վերանան, գումարուելով ինքնիշխանութեան սպառնացող վտանգներուն վրայ:

            Գիտնականներու եւ մարդկութեան յոյսը բնակելի նոր մոլորակի մը գիւտն է, որ այսօր գիտական վարկած է միայն, երազ, եւ մարդկութիւնը կը գտնուի ծանրաբեռնուող նաւու մը վրայ, որ մոլորակն է:

            Համազգային եւ իր անուան արժանի տոկալու, դիմանալու, չանհետանալու քաղաքականութիւն պիտի կարենա՞նք որդեգրել քաղաքական ինքնիշխանութեան եւ մշակութային ինքնուրոյնութեան պահպանման հարցերով:

            Այս տնային եւ տնավարի մտահոգութիւն չէ:

            Պէտք է մտածել 2050-ի եւ 2100-ի նախատեսութիւններով, միշտ ի մտի ունենալով, որ շրջապատուած ենք անբարիացակամ դրացիներով, եւ իսկական դաշնակիցներ չունինք:

            Կախարդական լուծումներ չկան: Լուծումներ չեն գտնուիր ո՛չ բանաստեղծական խօսքերով եւ ո՛չ ալ բանգիտական ամպագոռգոռ ճառերով:

            Աւելի քան երբեք ՄԻԱՑՈՒՄը, ինքնիշխանութիւնը եւ ինքնուրոյնութիւնը վերհատուածական եւ վերկուսակցական օրակարգ պէտք է ըլլան:

            Իրաւ ղեկավարութիւն մը, մասնակին եւ կոտորակումը յաղթահարելով, պէտք է Առաջնորդի դեր կատարէ, համախմբէ, օգտագործելով բոլոր կարողութիւնները, առանց հրէի եւ հեթանոսի միջեւ տարբերութիւն դնելու, եւ չճապաղելու անցեալի եւ ներկայի ժամանակավրէպ ճիշդի ու սխալի բիւզանդական վէճերու ճահիճին մէջ:

            Այսօր աւելի քան երբեք պագայատես եւ ապագան դիմակայելու իմաստութեամբ պէտք է առաջնորդուիլ, այս արդէն իսկական առաջնորդի դերն է: Ան զանգուածին պէտք է գիտակցութիւն եւ յանձնառութիւն ներշնչէ, որպէսզի ան իր ճակատագրին տէր ըլլայ:

            Հարաւային Ափրիկէի մեծ ղեկավար Նելսըն Մանտելայի միտքը ուսանելի պէտք է ըլլայ մասնաւորաբար այն ժողովուրդներուն համար, որոնք տաշեղի պէս կրնան տարուիլ մեծ մակընթացութիւններու մէջ, ձունամիի մէջ: Եթէ մեր բազմագոյն եւ բազմացող ղեկավարութիւնները զրոյցի նստէին Նելսըն Մանտէլայի հետ, ինչե՜ր կրնային փոխուիլ մեր կեանքին մէջ:

            Նելսըն Մանտէլա ըսած է. «Լաւ ղեկավար մը յանձնառու պէտք է ըլլայ ընդունելու անկեղծ եւ խորքային վիճարկումը, գիտնալով, որ վերջաւորութեան ինք եւ միւս կողմը պէտք է աւելի մօտ ըլլան իրարու, եւ այդպէս պէտք է վիճարկումէն դուրս գալ աւելի զօրացած: Այս միտքը չէք ունենար երբ ամբարտաւան ըլլաք»:

            Ի հարկէ, կենսական վիճարկումը պէտք է սկսիլ առանց գերադասի եւ ստորադասի ճապկումներու, առանց յաւելեալ իրաւունքներ ինքնաշնորհելու: Մանտելա կ’ըսէ՝ «…այս միտքը չէք ունենար երբ ամբարտաւան էք»…

            Նայի՛լ ոչ թէ ցանկապատէն անդին, այլ՝ կանգնիլ հայելիին դիմաց վերացնել եսերու հոգեբարոյական (անբարոյական) ցանկապատները, հաւաքական կամքով գիտնալ, թէ ո՞ւր կ’երթանք, ո՞ւր պիտի տանինք ազգը եւ հայրենիքը եւ … ինչպէ՞ս:

            Այս պէտք գիտնալ այսօ՛ր եւ գործել՝ այսօ՛ր:

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles