ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԻՒՆԸ ՏԱԿԱՒԻՆ ԿԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒԻ

0 0
Read Time:5 Minute, 35 Second

thԱՆԴՐԱՆԻԿ ԳԱՐԱՏՕԼԵԱՆ

Հայ ժողովուրդը իր պատմաշխարհի մէջ, իր երեք հազարամեայ պատմութեան ընթացքին տեսած ու ճաշակած էր Հռոմէացիներու, Պարսիկներու, Արաբներու, Բիւզանդացիներու, Սելճուք Թուրքերու, ԹաթարՄոնկոլներուն, զուլում, բռնութիւն, ջարդեր, ստեղծագործած պատմամշակութային գանձերու քանդում:
Սակայն հազիւ վերադարձած այդ արհաւիրքները, կրկին կրցած է վերանորոգել իր քանդուած տունը ու ամոքել իր անթիւ եւ անհամար վիշտը ու ցաւը, որովհետեւ ան բռնիաբար արմատախիլ չէր եղած իր դարաւոր Հայրենիքէն:
Սակայն 1915ին, Համաշխարհային առաջին պատերազմին Օսմանեան կայսրութեան ժառանգորդ Իթթիհատական երիտասարդ թուրք կառավարութիւնը դաշնակցելով ԳերմանԱւստրիական կայսրութեան հետ, պատերազմի մէջ մտաւ դաշնակից պետութիւններու դէմ, թուրք բարբարոս ցեղը առիթը եւ պատեհութիւնը յարմար նկատելով,ԳերմանԱւստրիոյ կայսրութեան ուղեցոյցով եւ լռելեան մեղսակցութեամբ, քաղաքակիրթ մարդկութեան աչքերուն առջեւ ի գործ դրաւ իր կանխամտածուած, ծրագրուած սադայելական անմարդկային ոճիրները, տեղահանելով ու դէպի արաբական տափաստանները աքսորելով ազգ մը ամբողջ:
1916ին, ֆրանսացի հրապարակախօս Հանրի Պարպի անձամբ շրջելէ ետք Արեւմտեան Հայաստան, սարսուռով գրի առած է իր ականատեսի վկայութիւնները. “Ամայացած անսահման տարածութիւններու վրայ չկայ ո՛չ մի ծառ, ո՛չ մի ժայռ, մամուռի ո՛չ մի ծիլ, որ վկայ եղած չըլլայ մարդկային կոտորածներուն, չկայ ո՛չ մի առու, գետ ու գետակ, որը իր հետ դէպի մոռացութեան տարած չըլլայ հարիւրաւոր, հազարաւոր խեղդուած մարմիններ: Չկայ ո՛չ մէկ անդունդ, ո՛չ մի կիրճ, որ դարձած չըլլայ բացօթեայ գերեզմանոց, քանի որ դահիճները ոչ ժամանակ, եւ ոչ ալ նեղութիւն ունեցած են հաւաքելու եւ թաղելու իրենց զոհերը“:
Կարգ մը թուրք գործիչներ, որոնք դէմ էին տեղահանութեան ծրագրին, դէպի ՏէրԶօրի բռնագաղթի կազմակերպիչ պաշտօնեաներէն մէկը ՆայիմՊէյ իր ականատեսի յուշերուն մէջ կը գրէ. “Իմ կարծիքով՝ Հայերու բռնագաղթի ու կոտորածներու պատմութիւնը… չունի իր նմանը մինչեւ այսօր գրի առնուած բոլոր անմարդկային չարագործութիւններուն մէջ: Հայատեաց թուրք Թալէաթի ու իր ոհմակը յայտարարած էին, թէ այլեւս գոյութիւն չունի Հայկական Հարց, քանի որ այլեւս հայ գոյութիւն չունի“: Սակայն յետոյ պարզուեցաւ թէ, չարաչար սխալած էին: Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի եւ Ղարաքիլիսէի վճռական խոյանքներով հայ ժողովուրդը ապացուցեց, որ կրնայ յաղթել անցեալի յաջողութիւններով:
1919ին, դաշնակիցները գրաւեցին Պոլիսը եւ ծրագրեցին մասնահատել Թուրքիան, սակայն, Անգլիա եւ Ֆրանսա իրենց քաղաքական շահերէն տարուած, Մուսթաֆա Քեմալ (Աթաթուրք)ի գլխաւորութեանբ զինեցին թուրք քայքայուած բանակը, եւ մոռցան երէկուայ իրենց ամենափոքր դաշնակիցը Հայ ժողովուրդը:
Մուսթաֆա Քեմալ իշխանութեան տիրանալէ ետք, ան երբեք չշեղեցաւ Սուլթաններու եւ Երիտթուրքերու որդեգրած հայաջինջ քաղաքականութենէն: Ալ աւելին որդեգրեց մշակոյթին ցեղասպանութիւն մը, Արեւմտեան Հայաստանի զանազան գաւառներուն մէջ տակաւին վերապրող հայ բեկորները բռնիաբար թրքացուց եւ մահմետականացուց, իսկ որբացած կէս միլիոնէ աւելի մանուկները հաւաքեց որբանոցներու մէջ, որոնք թրքացուեցան, եւ կամ ալ բաժնուեցան հարուստ թուրք ընտանիքներու: Առաւել թուրք բանակին թելադրուեցաւ թնդանօթի հարուածներով ոչնչացնել կանգուն մնացած Հայ Մշակոյթի Կոթողները:
Արեւմտեան Հայաստան այցելած հայ ժողովուրդի զաւակներ կը վկայեն թէ հայ գիւղերը, որոնք ներկայիս բնակուած են պալքանեան եւ կեդրոնական Ասիայէն գաղթած թուրքերով, այդ գիւղերուն մէջ արմատախիլ եղած են Հայ Մշակոյթի կոթողները: Քեմալական կառավարութեան հրահանգով կանգուն եւ ամրապատ եկեղեցիները թիրախ դարձան թնդանօթի նշանարութեան, կարգ մը եկեղեցիներ վերածուած են զէնքի պահեստանոցներու, իսկ թուրք երեւելիներու կողմէ գրաւուած եկեղեցիներու մանրանկարչուած սուրբերու նկարները մուրճով եւ կամ զէնքի կապարներով անճանաչելի դարձած են, իսկ ոմանք ալ վերածուած են յարդանոցներու կամ անասուններու ախորներու, իսկ քանդուած եկեղեցիներու եւ գերզմանատուներու խաչքարերը, որպէս շինութեան քար գործածեցին, եւ կամ ամբողջութեամբ փճացուած:
Անցնող երեք տարիներուն Սուրիոյ քաղաքացիական պատերազմին ակնյայտ էր թուրք կառավարութեան ուղղակիանուղղակի դերակատարութիւնը, որ մեզ կը դնէ պահանջատիրութեան քաղաքական ամուր կռուանի մը վրայ, միջազգային ընտանիքին մօտ բացայայտելու Թուրքիոյ դերակատարութիւնը եւ մեղսակցութիւնը Միջին Արեւելքի տարածաշրջանին մէջ զարգացող դէպքերուն: Յատկապէս Հալէպի Նոր Գիւղի Սուրբ Գէորգ, եւ Տէր Զօրի Նահատակած Եկեղեցին ու Թանգարանի կողոպուտը, եւ այրումը:
Հալէպ քաղաքի Նոր Գիւղ արուարձանի հայաբնակ թաղերը մինչեւ օրս թուրք կառավարութեան լռելեան մեղսակցութեամբ եւ քաջալերանքով ռմբակոծութեան կենթարկուի հայկական թաղամասերը հակակառավարական ծայրայեղ մահմետական զանազան կազմակերպութիւններու կողմէ:
Թուրք կառավարութիւնը այսքանով չբաւարարուած 2014 թուականի Ապրիլի ամսուն սկզբնաւորութեան, բացաւ Սուրիոյ հետ իր ունեցած սահմանը, թուրք ցեղախումբեր ազերի, չեչեն, աղուան եւ այլ ծայրայեղ մահմետական զանգուածներու հետ անակնկալօրէն խուժեց Կիլիկիոյ իշխանութենէն պատրիկ մը մնացած Սուրիոյ Քեսապ գիւղաքաղաքը, եւ շրջակայ հայ գիւղերը:
21րդ դարու սկզբնաւորութեան 1909ին, Օսմանեան եւ Իթթիհատական կառավարութեան կողմէ ի գործ դրուած Ատանայի կոտորածներուն, քեսապահայութիւնը, ի գործ դրուած բռնութիւններէն խուսափելու համար, ձգեց իր բնօրրանը ու հեռացաւ իր դարաւոր հայրենիքէն մինչեւ բռնութիւններու եւ կոտորածներուն մեղմացումը: Որմէ ետք վերադարձան իրենց գիւղերը, վերանորոգեցին իրենց քանդուած եւ այրուած տուները, եկեղեցիները ու դպրոցները: 1915ին, երկրորդ անգամ ըլլալով քեսապահայութիւնը բռնիաբար տեղահանուեցան ու աքսորուեցան: 1919ին, դաշնակից ուժերը երբ գրաւեցին Պոլիսը քեսապահայութիւնը կրկին վերադարձան իրենց գիւղերը, կրկին վերաշինեցին իրենց քանդուած ու այրած տուները: 1939ին, թուրքֆրանսական համաձայնութեան օրերուն երրորդ անգամ ըլլալով դատարկեց իրենց բնօրրանը:
2014թ. Ապրիլ ամսուն սկիզբը քաղաքակիրթ պետութիւններու հաւանութեամբ եւ Թուրքիոյ հովանաւորութեամբ չորրորդ անգամ ըլլալով հազարաւոր քեսապահայեր կրկին դարձաւ գաղթական ապաստանելով Լաթաքիա, Պէյրութ, Այնճար, եւ Թուրքիոյ տարածաշրջանին մէջ Կիլիկիոյ պատմական Վաքըֆ գիւղը:
Ապրիլ 24ին, միջազգային քաղաքական գետնի վրայ, Թուրքիոյ վարչապետ Էրտողան, հրապարակաւ ներողութիւն խնդրեց Թուրքիոյ մէջ ապրող հայ քաղաքացիներէն, եւ սփիւռքահայութենէն 1915ին տեղի ունեցած տեղահանութեան պատճառով մահացած հայերու համար, եւ ոչ Հայաստանի Հանրապետութենէն: Արտաքին գործոց նախարար Ահմատ Տաւուտօղլու չուշացաւ նոյն յանկերգը կրկնելու:
Որպէս ամերիկահայ գաղութ ժամանակն է վերատեսութեան ենթարկենք տարիներու հետեւողական մեր քաղաքական ռազմավարութիւնը:
Հայկական առածը կ`ըսէ “փորձուածը կրկին փորձելը ժամավաժառութիւն է“:
Տարիներէ ի վեր մեր քաղաքական նժարը դրինք Միացեալ Նահանգներու իրարայաջորդ նախագահական թեկնածուներու վրայ, որոնք իրենց ընտրարշաւին հրապարակաւ խոստացան երբ նախագահ ընտրուին պետականօրէն պիտի ճանչնան “Հայոց Ցեղասպանութիւն“ը: Դժբախտաբար բոլորն ալ նախագահական աթոռ հասնելէ ետք դրժեցին իրենց խոստումը: Նոյնպէս հանրապետական եւ դեմոկրատ Ծերակուտականներ եւ Տան Ներկայացուցիչները թուրք կառավարութեան նիւթական եւ այլ տեսակի խոստումներուն անսալով մոռցան “Հայոց Ցեղասպանութեան“ ճանաչման իրենց տուած խոստումները: Անշուշտ բացառիկները յարգելի են:
Ժամանակն է, որ Հայաստանի Կառավարութեան եւ Սփիւռքեան կազմակերպութիւններու ղեկավարները լաւ ուսումնասիրեն, ծրագրեն ու համադրեն իրենց յառաջիկայի կատարելիք քաղաքական աշխատանքները, փոխարէն ռազմավարական ժամանակավրէպ դարձած գործելակերպը, որովհետեւ Միացեալ Նահանգներու ծաւալապաշտ արտաքին քաղաքականութեան մէջ ներկայ քաղաքական զարգացումներու ռազմավարութեան մէջ կենսական դերակատարութիւն վստահուած է Թուրքիոյ:
Թէեւ իմ կարողութիւններէս բարձր է քաղաքական մարզը, սակայն, կը հաւատամ, որ մենք կրնանք հասնիլ մեր նպատակին երբ կարենանք հայրենի պետութիւն եւ Սփիւռք համադրուած աշխատանքով Հայաստան վերածել ճարտարարուեստական արժէք ունեցող, եւ տնտեսապէս հզօր պետութիւն մը, եւ աւելին երբ Թուրքիա կորսնցնէ իր առաջնահերթութիւնը Միացեալ Նահանգներու արտաքին ծաւալապաշտ քաղաքականութեան մէջ իր ներկայ կենսական համարուող դերակատարութիւնը:
Համոզուած եմ եւ կը հաւատամ, որ Հայրենի պետութիւն եւ Սփիւռք խօսքի սահմաններէն անցնինք գործնականի, ուսումնասիրենք, ծրագրենք եւ համադրենք մեր քաղաքական աշխատանքները, միջազգային լրատուամիջոցներով, քարոզչական աշխատանքներով մեր դատը ճանչցնել տալ միջազգային մեծ ընտանիքին, եւ մանաւանդ միջազգային դատարաններու մէջ դատ բանանք Թուրքիոյ, եւ յատկապէս ԳերմանԱւստրիոյ կայսրութեան դէմ, որովհետեւ 1915ին համաշխարհային առաջին պատերազմին նոյնպէս իրենք եւս մեղսակից էին Հայոց Ցեղասպանութեան: ԳերմանԱւստրիոյ կառավարութիւնները ուժը եւ կարողութիւնը ունէին սանցելու եւ վերջ տալու թուրք կառավարութեան ի գործ դրած տեղահանութեան եւ հայաջինջ քաղաքականութեան:
Հայոց Ցեղասպանութեան ճշմարտութիւնը, շատ լաւ գիտեն Միջին Արեւելքի Արաբական երկիրներու, Եւրոպայի, Հիւսիսային եւ Հարաւայի Ամերիկաներու, Գանատայի եւ հեռաւոր Աւստրալիա պետութիւնները, ինչպէս նաեւ թուրք կառավարութիւնը, որ տակաւին հրապարակաւ կ`ուռանայ Ցեղասպանութեան իրողութիւնը: Սակայն, կանուխ թէ ուշ պիտի ընդունին զայն: Սակայն, ճանաչումէն աւելի ուրիշ պահանջքներ ունինք: Քաղաքական մարզէն ներս աւելի գործօններու կարիքը ունինք, եւ այդ գործօնները կայացնելու համար անհրաժեշտ է սերտուած քաղաքական ռազմավարութիւն մը մշակենք, անլոյծ հարցեր գոյութիւն ունին, եւ պէտք է այդ հարցերը լուծուին, մէկ ու կէս միլիոն նահատակներու արեան հատուցում, բռնագրաւուած հայրենիքի վերադարձ, Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին թրքացած եւ կրօնափոխ հայերու հաւաք եւ վերադարձ իրենց ինքնութեան, եւ իրականացումը Սեւրի մէջ, մեծ պետութիւններու կողմէ ստորագրուած եւ լիազօրուած հաշտութեան դաշնագրի ամբողջական վաւերացումը, որուն ներքեւ Թուրքիոյ եւ Հայաստանի կառավարութիւններու ներկայացուցիչները ստորագրած էին:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles