ՀԱՅԵՐԸ ՊԱՆԻԱՍԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ

0 0
Read Time:2 Minute, 23 Second

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Յատուկ «Հայրենիք»ին համար պատրաստուած, յօդուածագիր՝ Աւօ Գաթրճեանի այս ուսումնասիրութիւնները կը ներկայացնեն Սուրիահայ զանազան գաղթօճախներ եւ անոնց ետին գտնուող հարուստ պատմական անցեալը:
Նաեւ, շաբաթներու վրայ երկարող «Հայերը Սուրիոյ Պատնութեան Մէջ» յօդուածաշարքը կ՛ընդգրկէ կարգ մը անտիպ նկարներ, որոնք կը պատկանին յօդուածագրին, որ սոյն ուսումնասիրութեան համար օգտագործած է Սուրիոյ տարածքին մեր շրջաքայութեան ընթացքին հետազօտական, ականատեսի եւ ականջալուրի ու մանաւանդ անձնական գրադարանի արխիւներ, նաեւ Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգային Առաջնորդարանի արխիւային նիւթեր եւ այլ հրատարակութիւններ:
Պանիաս (արաբերէն՝ بانياس) քաղաքը կը գտնուի Սուրիոյ հիւսիս-արեւմուտքը՝ Թարթուսի նահանգի մէջ: Փիւնիկիայի տիրապետութեան ներքեւ: Պանիասը եղած է կարեւորագոյն նաւահանգիստ միջեկրականի եզերքը: Յոյներու գերիշխանութեան ժամանակ ան յայտնի էր իբրեւ Պալեմիա: Ուեցած է բազմաթիւ այգիներ: Մեր ժամանակներուն քաղաքը յայտնի է իր նաւթավերամշակման գործարաններով: Բազմաթիւ են հինէն մնացած կիտոնային այգիները:
Քաղաքը կը գտնուի երկրի արեւմտեան մասի մէջ: Տեղակայուած ծովի մակարդակէն ինը մեթր բարձրութեան վրայ, 55 քմ հարաւ երկրի գլխաւոր նաւահանգիստ համարւող Լաթաքիայէն եւ 35 քմ հիւսիս Թարթուս քաղաքէն: Քաղաքի մէջէն կ’անցնի Պանիաս գետը, որ կը թափի Միջերկրական ծով:p7-banias
Հայեր հոս վաղուց բնակութիւն հաստատած են: 1929-ի տուեալներով Պանիասի մէջ գոյութիւն ունեցած է 60 հոգիէ բաղկացած գաղթական հայութիւն, բոլորն ալ արհեստաւոր, պատուաւոր կերպով ճարած են իրենց օրապահիկը: 1927-1928 տարիներուն ձեռնարկներ տեղի ունեցած են պզտիկ վարժարան մը բանալու, սակայն նիւթականի պակասը արգելք եղած է ձեռնարկին:
Պէտք է ըսել, որ 1930ականներուն Լաթաքիոյ քահանան եւ հոգեւոր տեսուչը իրենց այցելութեամբ երբեմն կատարած են համայնքի հոգեւոր պարտականութիւնները:
Տարիներու թաւալումով հոն կը տեսնենք, թէ հայ բնակչութեան թուաքանակի առումով ոչ մէկ փոփոխութիւն արձանագրուած է:
Սակայն Սուրիոյ Պատերազմի նախօրէին Պանիասի մէջ գոյութիւն ունէր բնիկ 7 հայ ընտանիք:
Հետագային Սուրիոյ մէջ սկիզբ առած Սուրիոյ պատերազմին պատճառով Սուրիոյ զանազան շրջաններու մէջ տարածուած հայեր, աւելի ապահով վայրերու մէջ կայք հաստատեցին, անոնցմէ եղաւ նաեւ Պանիասը: Հոն կայք հաստատեցին շուրջ 10 հայ ընտանիք:p7-banias1
p7-banias5
p7-banias2

 

 

 
Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանը, քահանայ հայրերու եւ ազգայիններու ընկերակցութեամբ, այցելութիւն տուած է Պանիաս, ուր փոքրաթիւ տեղացի հայերուն եկան միանալու իրենց բնակարաններն ու գործատեղիները պարտադրաբար լքած «նոր գաղթականներ»` յառաջացնելով նկատառելի թիւով համայնքներ:
Պանիասի մէջ հերթականութեամբ տեղի կ’ունենայ եկեղեցական արարողութիւններ, ժողովրդային հանդիպումներ, վիճակագրական իրավիճակի պատրաստութիւն եւ կարիքներու յստակացում, ինչպէս նաեւ Թարթուսի Շտապ օգնութեան գործադիր մարմնի անմիջական ջանքերով օժանդակութիւններու բաշխում:

ՄԱՇԹԱ ԱԼ-ՀԸԼՈՒ
p7-mechtel-helou2Մաշթա ալ-Հըլու (արաբ.՝ ناحية مشتى الحلو) քաղաքըը կը գտնուի Թարթուսի նահանգին մէջ: Կը հանդիսանայ Պանիասի եօթը շրջաններէն մէկը:
Մաշթա ալ-Հըլուն կը գտնուի ծովի մակերեսէն 600 մեթր բարձրութեան վրայ, շրջապատուած է անտառապատ լեռներով: Քաղաքէն 45 քմ արեւմուտք Թարթուս քաղաքն է, 62 քմ արեւելք՝ Հոմսը: Սուրիական մայրաքաղաքէն Դամասկոսէն հեռու է մօտ 220 քմ:p7-mechtel-helou
Այստեղ շատ մը հայեր ունին իրենց ամառանոցները, իսկ ուրիշներ ալ ամառները օդափոխութեան համար տուներ կը վարձէին:
Սուրիոյ պատերազմին պատճառով հոս եւս քանի մը տասնեակ հայ ընտանիք ապաստան գտան եւ կայք հաստատեցին:
Մաշթա ալ-Հըլուի Յոյն Ուղղափառ եկեղեցւոյ մէջ եւս հայկական ծիսակատարութեամբ եկեղեցական արարողութիւններ տեղի կ’ունենան: Նշենք, թէ այստեղի հայերը եւս յար եւ նման Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ սրբազան հօր եւ Ազգային իշխանութեան ուշադրութեան կեդրոն են: Ինչպէս նաեւ Թարթուսի Շտապ օգնութեան գործադիր մարմինի անմիջական օժանդակութեան:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles