ՀԱՅԵՐԸ ԱԶԱԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ

0 0
Read Time:10 Minute, 55 Second

dsc03751-copy
ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ

Յատուկ «Հայրենիք»ին համար պատրաստուած, յօդուածագիր՝ Աւօ Գաթրճեանի այս ուսումնասիրութիւնները կը ներկայացնեն Սուրիահայ զանազան գաղթօճախներ եւ անոնց ետին գտնուող հարուստ պատմական անցեալը:
Նաեւ, շաբաթներու վրայ երկարող «Հայերը Սուրիոյ Պատնութեան Մէջ» յօդուածաշարքը կ՛ընդգրկէ կարգ մը անտիպ նկարներ, որոնք կը պատկանին յօդուածագրին, որ սոյն ուսումնասիրութեան համար օգտագործած է Սուրիոյ տարածքին մեր շրջաքայութեան ընթացքին հետազօտական, ականատեսի եւ ականջալուրի ու մանաւանդ անձնական գրադարանի արխիւներ, նաեւ Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգային Առաջնորդարանի արխիւային նիւթեր եւ այլ հրատարակութիւններ:
Աազազ կամ Ազազ (արաբ. أعزاز), քաղաքը կը գտնուի Սուրիոյ հիւսիսարեւմտեան մասը, Հալէպի նահանգին մէջ: Հալէպէն 50 քմ արեւմուտք՝ թրքական սահմանէն 7 քմ հեռաւորութեան վրայ: Բարձրութիւնը ծովի մակերեսէն 573 մեթր է:
Շրջանը յայտնի է 1125 Յունիս 11-ին տեղի ունեցած հանրայայտ Ազազի ճակատամարտով, որ տեղի ունեցած է խաչակիրներու եւ սելճուքներու միջեւ:
Ազազի օդն ու ջուրը խիստ առողջարար են, իր բարձր դիրքով, գեղեցիկ բնութեամբ օժտուած ըլլալուն համար շատեր հոս կու գան օդափոխութեան համար:%d5%a1%d5%a6%d5%a7%d5%a6
Ազազ ընդարձակ դաշտերով, այգիներով ու գիւղերով շրջապատուած է: Նշանաւոր է իր պտուղներով՝ ձմերուկ, խաղող, սեխ եւ այլն: Յայտնի են ձիթաստանները տեղ-տեղ աղբիւրները:
Քիլիսի մօտ կառուցուած այս աւանը հողագործական եւ առեւտրական կեդրոն մը ըլլալուն պատճառով ապրուստի մեծ դիւրութիւններ ընծայած է իր բնակիչներուն:
Հայերը Հայոց Ցեղասպանութեան ժամանակահատուածին՝ 1919-ին, երեք հայ ընտանիքներու միջոցաւ եւ Աւետիս աղա Աթթարեանի գլխաւորութեամբ մուտք գործած եւ հաստատուած են Ազազի մէջ: Այնուհետեւ, Քիլիսէն եկած 65 հայ ընտանիքներ հաստատուած են հոս, որոնց գրեթէ բոլորն ալ բարեկեցիկ եղած են, իսկ ոմանք ալ նախանձելի դիրքերու տէր եղած:
Յատկապէս սկզբնական շրջանին, գիւղի բնակչութեան մեծամասնութիւնը եղած են հայեր, արաբներ եւ քիւրտեր: Հոն եղած են նաեւ թուրք ու եզիտիներ, բայց շուկան ու սրճարանը հայերէն եւ թրքերէն կը խօսուէր:
Շրջանը արագօրէն բարգաւաճած է եւ արհեստներու ու առեւտուրի կարեւոր կեդրոն դարձած: Ազազի զարգացման մէջ մեծ դեր ունեցած են հայ արհեստաւոր վարպետները, անոնց շնորհիւ տարածուած են պղնձագործութիւնը, երկաթագործութիւնը եւ ոսկերչութիւնը:
Հետզհետէ հայերու թիւը բազմացած է, Ազազի հայ համայնքը կը բաղկանար մեծաւ մասամբ քիլիսցիներէ, ապա՝ այնթապցիներէ եւ տիգրանակերտցիներէ: Թրքախօսներ ալ կային: Հայեր գլխաւորաբար Ազազի աւերակ բերդին արեւմտեան կողմը գտնուող գօտիին մէջ բնակութիւն հաստատած են, ուր հայկական առանձին թաղամաս մը կազմաւորուած է: Ապրած են համերաշխ իւրաքանչիւրը մասնակցած է համայնքի բարուոքութեան օգտին:
Ազազ հաստատուած հայ ընտանիքներէն շատեր հետագային կալուածներ գնած են եւ սկսած հողագործութեամբ, այգեգործութեամբ ու մեղուաբուծութեամբ զբաղիլ: Շատեր ալ գինիի եւ ձիթաիւղի պատրաստութեան գործարաններ բացած են:
Հայերու մեծամասնութիւնը արհեստաւոր դասակարգ եղած են, ինչպէս նաեւ հողագործներ, խանութպաններ՝ մսավաճառ ու կանաչեղէն, մանր առեւտրականներ՝ հագուստ, կերպաս, կօշիկ ու բժիշկներ եւ այլն:
1926-ին Ազազի հայութեան թիւը եղած է 200 տուն: Ըստ Ազգային Առաջնորդարանի Նոյեմբեր 23-ի համար 123 նամակին, 1938-ին Ազազի հայութեան թիւը եղած է 300 ընտանիք: 1952 Օգոստոս 9-ի տուեալներով 544 հոգի, 113 ընտանիք: 1957-ի տուեալներով 56 ընտանիք, 246 հոգի, որուն 116-ը արական, 130-ը իգական:
Տիար Աւետիս աղա Չափար Յարութիւնեան եղած է թաղապետ (մուխթար), օգնականներ ունենալով՝ Աբրահամ Պեկլեան, Յովհաննէս Թաթարեան եւ Գէորգ Քեահքէճեան:
Ազազի մէջ գոյութիւն ունեցած են հայ երեք յարանուանութիւններ՝ Առաքելական, Կաթողիկէ եւ Աւետարանական:
Ըստ 1934-ի վիճակագրութեան համաձայն, հայ Առաքելականներու թիւը եղած է 1415 հոգի, որուն 777-ը արական, իսկ 638-ը իգական: Իսկ 1944-ին՝ 250 տուն: Իսկ 1949-1950-ի շրջանին 100 հայ Առաքելական ընտանիք, 500 հոգիով: 1952 օգոստոս 9-ի տուեալներով հայ Առաքելական համայնքը 463 հոգի, 98 տուն:
Հայ Առաքելական համայնքը 1925-ին ունեցած է փառաւոր եկեղեցի մը, որ անուանուած է Սուրբ Թագաւոր: Եկեղեցին աղիւսաշէն շինուածքով եղած է գեղեցիկ, մանաւանդ իր կառուցուածքով եւ յարդարանքով:
Ս. Թագաւոր եկեղիցիի օծումը եւ առաջին հովիւ Արժանապատիւ Տէր Սահակ քահանայ Պալեանի ձեռնադրութիւնը տեղի ունեցած է Յուլիս 27, 1930-ին, Վարդավառի կիրակին, ձեռամբ ՆՍՕՏՏ Սահակ Բ. Խապայեան կաթողիկոսի եւ օրուան Արաջնորդ Գերշ. Տ. Արտաւազդ Արք. Սիւրմէեանի:
Եկեղեցւոյ անունը Ս. Թագաւոր անուանուած է, քանի որ Արտաւազդ Սրբազանի օծումը տեղի ունեցած է համանուն եկեղեցւոյ մէջ: Իսկ դպրոցը ի պատիւ Սահակ Վեհափառին անունով, իր փափաքին համաձայն:
Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս ՆՍՕՏՏ Սահակ Բ. Խապայեանի տնօրինութեամբ Տէր Ստեփան Ա. քահանայ Ղազարեան, 1924-1927 այցելու, իսկ 1927-1930 Յունիս 25` հոգեւոր հովիւը եղած է: Ան, խոհեմութեամբ եւ կրօնաւորի մը վայել ձեւով կրցած է հովուել Ազազի հայ համայնքը: Տէր Ստեփանէն ետք, յաջորդաբար Ազազի հայ առաքելական եկեղեցւոյ սպասարկու եղած են տեղացի մնայուն հովիւներ՝ Արժանապատիւ Տ. Սահակ քահանայ Պալեան եւ Տ. Խորէն քահանայ Ներսէսեան՝ Սեպտեմբեր 19, 1943-ին Խորէն քահանայ Ներսէսեան Ազազի հովիւ ձեռնադրուեցաւ ձեռամբ Խադ արքեպիսկոպոս Աջապահեանի: Երկու տէր հայրներն ալ բնիկ քիլիսցի եղած են, ասոնք եւս անձնուիրութեամբ ծառայած են իրենց հօտին:

Արժ. Տ. Սահակ քահանայ Պալեան
Արժ. Տ. Սահակ քահանայ Պալեան

Եկեղեցւոյ մնայուն հովիւներու Հալէպ գաղթով, ժողովուրդը կը զրկուի մնայուն հովիւ մը ունենալէ, հետեւաբար հոգեւոր սնունդի մխիթարութիւնը կը կատարուի այցելու հոգեւոր հովիւ արժանապատիւ Տէր Բարսեղ քահանայ Սահակեանի կողմէ:
Սուրբ Թագաւոր եկեղեցին, Օգոստոս 31, 1958-ին դժբախտ պատահարի մը՝ ելեկտրական զետեղումներէ յառաջացած խզումի մը հետեւանքով հրոյ ճարակ կը դառնայ: Քիլիսի պատմական եկեղեցիին արժէքաւոր սպասներն, անօթներն ու զգեստները, որոնք պահ դրուած են հոն՝ ամբողջովին կը մոխրանան:
1959-ին մանկապարտէզի սրահը վերածուած է մատուռի, որուն օծումը մեծ շուքով կատարած է Բերիոյ Թեմի Առաջնորդ Գերշ. Տ. Ղեւոնդ Սրբազանը:
Ազազի մէջ գործած է նաեւ Կիրակնօրեայ վարժարանը, որ հիմնուած է Հոկտեմբեր 15, 1930-ին: Հիմնադրութենէն ի վեր մեծ դերակատարութիւն ունեցած է ազազահայ պարման-պարմանուհիներուն քրիստոնէական դաստիարակութիւն ջամբել: Ըստ 1948-ի տուեալներուն Կիրակնօրեայ վարժարանը ունէր 185 աշակերտներ, 88 մանչ եւ 97 աղջիկ: 1949-ին` 160 աշակերտներ, 76 մանչ եւ 84 աղջիկ: 1950-ին` 119 աշակերտներ, 46 մանչ եւ 73 աղջիկ:
1922-էն ի վեր իրերայաջորդ թաղականութիւնները ժրաջան աշխատանք ցուցաբերած են շրջանին օգտակար դառնալով բոլոր կարիքաւորներուն ամէն տեսակի օժանդակութեամբ:
Ազազի Ազգ. Սահակեան վարժարանը հիմնուած է 1922-ին: Դպրոցի անունը տրուած է ի պատիւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսներէն ՆՍՕՏՏ Սահակ Բ. Խապայեանի անունով:
Վարժարանը 1922-1923 ուսումնական տարեշրջանին նախ գործած է Բենիամին Ղազելեանի բնակարանին մէջ, 30 աշակերտներով: Ապա՝ 1923-1924-ին՝ Մուրատ Խամլեանի սրճարանը վերածուած է դպրոցի: 1924-1925-ին՝ օրուան նամակատան մերձակայքը գտնուող փոքր բնակարանի մը մէջ, 40 աշակերտութեամբ: Իսկ 1925-1926 ուսումնական տարեշրջանին վարժարանը կ’օժտուի սեփական շէնքով:
Ազգ. Սահակեան վարժարանը ենթակայ եղած է Բերիոյ Թեմին՝ Առաջնորդ Գերշ. Տ. Արտաւազդ Արք. Սիւրմէյեանի օրէն, սակայն հովանաւորուած է Հ.Բ.Ը.Մ.-ի կողմէ:
Օգոստոս 24, 1929-ի թիւ 1723 պետական հրամանագրով վարժարանը Սարգիս Պալեանի (Տէր Սահակ) անունով վաւերացուած է:
1932-ին դպրոցի տնօրէնութիւնը վարած է Կարօ Ադամեան: Իսկ 1932-1933 ուսումնական տարեշրջանին՝ Սահակ Պալեան:
Սկզբնական շրջանին վարժարանը ունեցած է շուրջ 35 երկսեռ աշակերտներ: Ըստ Բերիոյ Թեմի արխիւներուն` 1931-ին վարժարանի աշակերտութեան ընդհանուր թիւը եղած է 220 երկսեռ ուսանողներ, նախակրթարան՝ 110, (70 մանչ, 40 աղջիկ: Մանկապարտէզ՝ 110-ը, 60 մանչ, 50 աղջիկ): 1932-1933 ուսումնական տարեշրջանին 230 աշակերտներ, 143-ը մանչ, 87՝ աղջիկ: 1933-1934-ին՝ դարձեալ 230 աշակերտ, 119-ը նախակրթարան, իսկ 111-ը մանկապարտէզ: 1934-ին՝ ընդհանուր թիւը եղած է` 243, 149 մանչ, 94 աղջիկ: 1936-1937-ին՝ 318 աշակերտ, 172 մանչ, 146 աղջիկ: 1937-1938-ին` 206 աշակերտ, 107 նախակրթարան, 99 մանկապարտէզ: 1940-1941-ին՝ 291 աշակերտ, 164 մանչ, 127 աղջիկ: 1941-1942-ին՝ 307 աշակերտ, 156 նախակրթարան, 151 մանկապարտէզ: 1942-1943-ին` 223 աշակերտ, 106 նախակրթարան, 117 մանկապարտէզ: 1943-1944-ին՝ 230 աշակերտ, 107 նախակրթարան, 123 մանկապարտէզ: 1944-1945-ին՝ 235 աշակերտ, 116 նախակրթարան, 119 մանկապարտէզ: 1945-1946-ին՝ 224 աշակերտ, 100 նախակրթարան, 124 մանկապարտէզ: 1946-1947-ին՝ 165 աշակերտ, 75 նախակրթարան, 90 մանկապարտէզ: 1947-1948-ին՝ 172 աշակերտ, 92 նախակրթարան, 80 մանկապարտէզ: 90 մանչ, 82 աղջիկ: 1948-1949-ին՝ 162 աշակերտ, 87 նախակրթարան, 75 մանկապարտէզ: 83 մանչ, 79 աղջիկ: 1949-1950-ին՝ 169 աշակերտ, 81 նախակրթարան, 88 մանկապարտէզ: 82 մանչ, 87 աղջիկ: 1950-1951-ին՝ 126 աշակերտ, 72 նախակրթարան, 54 մանկապարտէզ: 1951-1952-ին՝ 114 աշակերտ, 52 մանչ, 62 աղջիկ: 1952-1953-ին՝ 109 աշակերտ, 67 նախակրթարան, 42 մանկապարտէզ: 56 մանչ, 53 աղջիկ: 1953-1954-ին՝ 106 աշակերտ, 62 նախակրթարան, 44 մանկապարտէզ: 1954-1955-ին՝ 125 աշակերտ, 50 նախակրթարան, 75 մանկապարտէզ: 1955-1956-ին՝ 90 աշակերտ, 28 նախակրթարան, 62 մանկապարտէզ: 1956-1957-ին՝ 74 աշակերտ, կարգ՝ Զ.: 1957-1958-ին՝ 85 աշակերտ, կարգ՝ Ե.: 1958-1959-ին՝ 66 աշակերտ: 1959-1960-ին՝ 62 աշակերտ, կարգ՝ Դ.: 1960-1962-ին՝ 65 աշակերտ, կարգ՝ Ե.: 1962-1963-ին՝ 30 աշակերտ, կարգ՝ Գ.:

Համբարձում Պէրպէրեան շրջապատուած Կիրակնօրեայի աշակերտներով
Համբարձում Պէրպէրեան շրջապատուած Կիրակնօրեայի աշակերտներով

Տեղին է նշել, որ դպրոցի բացումէն մինչեւ փակուիլը (1932–1963) մեծ նպաստ բերած են քիլիսցի բարերարներ եւ քիլիսցի կազմակերպութիւններ, ինչպէս նաեւ Հայոց Համազգային կազմակերպութիւնը, Հ.Բ.Ը.Մ.-ը, լիովին նպաստած ու հովանաւորած է զայն, աւելցնենք, թէ Հ.Բ.Ը.Մ. 1951-ին վարժարանի բոլոր կահ-կարասիները հոգացած է:
Վարժարանի մանկապարտէզը 1958-ին երբ կը վերածուի մատուռի, յաջորդ տարին Թաղական Խորհուրդի ջանքերով այլ սրահ մը կը շինուի եւ կը տրամադրուի մանկապարտէզին:
Մեթր Համբարձում Պէրպէրեան (բնիկ քիլիսցի) միեւնոյն ատեն թաղականութեան ատենապետ եղած է, ու ձրիօրէն պաշտօնավարած դպրոցին մէջ, ամէն զոհողութիւն յանձն առնելով: Ան, 1930-էն մինչեւ 1963 դպրոցի յառաջդիմութեան մեծապէս նպաստած է: Համբարձում Պէրպէրեանի ջանքերով եւ անսակարկ նուիրումին իբրեւ արդիւնք 1930-ին, բացուած է գիշերային դպրոց մը, որ մեծ նպաստ բերած է համայնքի զաւակներուն:
Հայ կաթողիկէ համայնքը օրին կը հաշուէր 40 անձ, 8 ընտանիք՝ Մակարեաններ 3, Գասպարեաններ 3, Ֆատել Աղա Սերոբեան 1, Հաճի Յովսէփ Գասպարեան 1: Բոլորն ալ նիւթապէս ի վիճակի եղած են եւ գործակցած ազգային բոլոր նախաձեռնութիւններուն, իբրեւ քիլիսցի: 1952 Օգոստոս 9-ի տուեալներով հայ կաթողիկէ համայնքը կը հաշուէր 20 հոգի, 4 տուն:
Աւետարանական համայնքը եւս կը բաղկանար 8 ընտանիքէ, 42 հոգի: Թորոս Էֆէնտի Վարպետեան, Արթին Կիւլկիւլեան, Մարկոս Քիւլահճեան, Յովհաննէս Պետոյեան, Պետրոս Պետոյեան, Աւետիս Սատաքեան, Արմենակ Թօփճեան, Գէորգ Ալէմեան: Նշենք, որ բոլորն ալ քիլիսցիներ էին, բացի Ալէմեանը, որ Այնթապցի եղած է: 1952 Օգոստոս 9-ի տուեալներով հայ Աւետարանական համայնքը կը հաշուէր 61 հոգի, 11 տուն:
Աւետարանականները 1934-էն ետք ունեցած են սեփական ժողովարանն ու դպրոց:
Մանկապարտէզ եւ նախակրթարան բաժիններով երկսեռ վարժարանը 1943-1944 ուսումնական տարեշրջանին ունեցած է 40 աշակերտ: Իսկ 1951-ի տուեալներով՝ 45 երկսեռ աշակերտ, պաշտօնավարած են 4 ուսուցիչներ: 1945-1946 տարեշրջանին՝ 80 (44 մանչ եւ 36 աղջիկ): 1953-1954-ին՝ 40 (27-ը մանկապարտէզ, 13-ը նախակրթարան):
1954-ին պետական հրահանգով եւ աշակերտութեան նուազումի պատճառով վարժարանը փակուած է:
Հ.Բ.Ը.Մ.-ը իր նիւթական եւ բարոյական օժանդակութիւնը բերած է վերոնշեալ վարժարանին, իսկ 1951-ին վարժարանի բոլոր կահ-կարասիները հոգացած է:
Ազազի հայ համայնքը ունեցած է երկու սեփական գերեզմանատուն:
Ազազի մէջ գործած են հետեւեալ միութիւնները.-
– Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան (Հ.Բ.Ը.Մ.) Ազազի մասնաճիւղի հիմնադրութեան թուականը թէեւ անյայտ է, սակայն ակնյայտ է, որ մասնաճիւղը 1922-էն նիւթական օժանդակութիւններ կատարած է տեղւոյն Թաղական Խորհուրդին եւ վարժարանին: Մասնաճիւղի ընդհանուր անդամական ժողով մը տեղի ունեցած է Փետրուար 26, 1931-ին:

1955-ի Սահակեան վարժարանի աշակերտութենէն մաս մը, ուսուցչական կազմին հետ, տնօրէն՝ Յակոբ Աշակերտեան
1955-ի Սահակեան վարժարանի աշակերտութենէն մաս մը, ուսուցչական կազմին հետ, տնօրէն՝ Յակոբ Աշակերտեան

Մասնաճիւղի վարչութեան Յուլիս 22, 1943-ի նիստէն երեւան կու գայ, որ արանց մասնաճիւղի կողքին գործած է նաեւ Օրիորդաց եւ Տիկնանց վարչութիւն մը եւ Հայ Երիտասարդաց Միութիւնը (Հ.Ե.Ը.), որոնց ջանքերուն շնորհիւ կարելի եղած է այրերու թիւը 24-էն 42-ի բարձրացնել: 1944-ին մասնաճիւղի անդամներուն թիւը եղած է 53:
– Ազազի Քիլիսցի Կրթական Երիտասարդաց Միութիւնը սկիզբ առած է 1926-ին: 1927-ին ունեցած է 12 անդամ: 1937-ին, Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութեան (Հ.Ե.Ը.) հիմնադրութեան ընթացքին, միութեան ջախջախիչ մեծամասնութիւնը միացած է Հ.Ե.Ը.-ին, իսկ մնացեալն ալ Հ.Մ.Ը.Մ.-ին: Այսպիսով մասնաճիւղը ինքնաբերաբար կազմալուծուած է: 1932-ին անդամներուն թիւը եղած է 53 հոգի, սակայն 26-ը միայն ներկայ եղած են:
– Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութեան (Հ.Մ.Ը.Մ.) Ազազի մասնաճիւղը հիմնադրուած է 1934-ին: Պատանիներու եւ երիտասարդներու մէջ մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծած է: Սկզբնական շրջանին իբրեւ ակումբ օգտագործած են վարժարանը, ապա ունեցած սեփական քարաշէն ակումբ, կահաւորուած եւ կազմած գրադարան մը: Մասնաճիւղը սկաուտական եւ գայլիկներու կազմով եւ ֆութպոլի խումբով, թէպէտ այս թիւը կը տարուբերի տարուան եղանակներու համեմատ` որոշ յաւելումով կամ նուազումով, բայց եւ այնպէս աչքառու գործունէութիւն ունեցած է համայնքին մէջ:

Ազազի ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի խումբը
Ազազի ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի խումբը
Ազազի ՀԵԸ-ի սկաուտական խումբը
Ազազի ՀԵԸ-ի սկաուտական խումբը

Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Ազազի մասնաճիւղը հերթականօրէն իր մասնակցութիւնը բերած է Հալէպի մէջ Սուրբ Զատկին տեղի ունեցող տարեկան Միջ-մասնաճիւղային մրցումներուն ու տողանցքներուն:
Մասնաճիւղի թիւը ներգաղթէն ետք, թէեւ նօսրացած է, սակայն մնացորդացը շարունակած է իր աշխատանքը: Իսկ աւելի ուշ մասնաճիւղը արդէն կազմալուծուած է եւ ակումբն ալ նախ վարձու տրուած, յետոյ ծախուած:
– Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութիւնը (Հ.Ե.Ը.) հիմնադրուած է 1937-ին: Այդ տարին ունեցած է 50 անդամ: Մասնաճիւղը ունեցած է իր սեփական ակումբը սրահով եւ բեմով օժտուած: Մասնաճիւղը ունեցած է ֆութպոլի շատ լաւ խումբ մը բնականաբար գերազանց ֆութպոլիստներով: Բեղուն գործունէութիւն ունեցած է:
Միւս կողմէ, պատանի ու երիտասարդ տարրին մտային զարգացման եւ յառաջդիմութեան սատար կանգնելու համար նախաձեռնած է գիշերային դասընթացքներ եւ լսարաններ ու այլ ձեռնարկներ: Իրագործած է յատուկ գեղարուեստական յայտագիրներ:
Ներգաղթի պատճառով մասնաճիւղը կը կազմալուծուի:

Ազազ...
Ազազ
...1957-ին
1957-ին…

Արդարեւ, 1946-ին Ազազէն հարիւր ընտանիք Հայաստան ներգաղթած է, որմէ ետք համայնքը տկարացած եւ մնացեալներն ալ աստիճանաբար սկսած են տեղափոխուիլ դէպի Հալէպ եւ Պէյրութ:
Ազազ Հալէպի հայութեան համար օդափոխութեան կեդրոն դարձած է: Շատ մը հալէպահայեր բնակարաններ վարձելով ամրան եղանակը հոն անցուցած են եւ ձմեռուան պաշար պատրաստած:
Ազազի հայ համայնքի կեանքին մէջ երկար տարիներ անխտրականօրէն ծառայած եւ ազգային բեղուն գործունէութիւն ունեցած են. Արժանապատիւ Տէր Սահակ քահանայ Պալեան, մեթր Համբարձում Պէրպէրեան, բժիշկ Միհրան Վարպետեան, Սարգիս Ղազարեան եւ ուրիշներ:
Տէր Սահակ քահանայ Պալեան, ոչ միայն 12 տարի քահանայագործած է Ազազի Ս. Թագաւոր եղեղեցւոյ մէջ, այլեւ շուրջ 12 տարի ալ եղած է Ազազի ինքնակառավարման խորհուրդի (Մեճլէս Իտարա) անդամ:
Ազազի հայ համայնքը 1970ականներէն սկսեալ զանազան պատճառներով աստիճանաբար նօսրացաւ մինչեւ, որ հայաթափուեցաւ:
Անհրաժեշտ կը նկատենք ընդգծել, որ 2011-ին Սուրիոյ պատերազմի պատճառով Ազազի աշխարհաքաղաքական եւ զինուորական կարեւորութիւնը առաւել եւս շեշտուեցաւ, յատկապէս հոն Ազազի թուրքմէններու ներկայութիւնը:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles