ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԵՒ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՆՈՐ ԳՐԱՒԱՐԿՆԵՐԸ

0 0
Read Time:2 Minute, 11 Second

Armenia ՌՈՊԷՐ ԱՅՏԱՊԻՐԵԱՆ

“Ինթէրնէշընըլ Նիւ Եորք Թայմզ“ի 2014 Յուլիս 16ի թիւին առաջին էջը կը գրաւեն Կազայէն հսկայ պատկեր մը եւ թերթին Երուսաղէմի, Պաղտատի եւ Քիեւի թղթակիցներուն երեք յօդուածները։ Անոնց մէջ կը ներկայացուին Պաղեստինի, Իրաքի եւ Ուքրաինայի մէջ ընթացող պատերազմներուն վերջին իրադարձութիւնները։ Նախապէս, “Ֆրանս-Էնթէր“ի աշխարհաքաղաքական հարցերու քրոնիկագիրն ալ հրաժեշտ առած էր իր ունկնդիրներէն, ըսելով որ Օգոստոսի կէսերուն իր վերադարձին, վստահաբար պիտի մեկնաբանէ նշեալ շրջաններուն մէջ տեղի ունեցած սահմանային շարժումները։ Պատերազմական եւ մահաբեր այս իրադրութեան մէջ, Ֆրանսացիներն ալ կը մեկնին արձակուրդի, առանց շատ մտահոգուելու քաղաքացի հազարաւոր զոհերու ճակատագրով, որոնք թիրախ պիտի դառնան ռմբակոծումներու, կոյր ոճրափորձերու եւ կողմնակի այլ արկածներու։ Զէնքի ու զինամթերքի առեւտուրը երբեք այսքան բարգաւաճ չէր եղած։ Ռուսաստան եւ Իսրայէլ անսանձ կերպով կը շարունակեն գերսպառազինել Ատրպայճանը, Սէուտական Արաբիա եւ Քաթար ալ միլիառներու արժողութեամբ զինամթերք կը գնեն։

Ատոր մէկ մասը պիտի անցնի իսլամապաշտ քաղաքազօրքերու ձեռքը, ինչ որ պարագան եղաւ ֆրանսական եւ բրիտանական զինամթերքին՝ Լիպիոյ մէջ, Քատտաֆիի անկումէն ետք։ Նկատի ունենալով Իրաքի եւ Աֆղանիստանի պատերազմներուն կատարեալ ձախողութեամբ պսակումը Անգլեւսաքսոններուն համար, նախագահ Օպամա ընտրեց Ճորճ Պուշէն տարբեր ուղեգիծ մը։ Որոշեց կեդրոնանալ տնտեսական, ֆինանսական եւ արդի արհեստագիտութիւններու ճակատներուն վրայ։ Ատոր համար ան կը կիրարկէ 26 դարեր առաջ չինացի ռազմավար Սուն Ցէի սկզբունքը, որ յիշուած է անոր “Պատերազմի արուեստը“ գործին մէջ. “Պատերազմի արուեստին գագաթնակէտը թշնամին ենթակայ դարձնելը չէ. այդ արուեստին գագաթնակէտը՝ առանց ոչ իսկ կաթիլ մը արիւն թափելու թշնամին ենթակայ դարձնելն է“։ Միջամտութեան սպառնալիքները՝ լծորդուած տնտեսական պատիժներով որոնց ձեռնարկած է, առնուազն թոյլ տուին խուսափիլ զինուորական միջամտութիւն կատարելէ Իրանի, Սուրիոյ եւ Ուքրաինայի մէջ, նաեւ նոր նահատակներ եւ աւերներ գումարելէ, արդէն գոյութիւն ունեցող քաոսային այս պայմաններուն մէջ։ Իրան այսօր բանակցութիւններ կը վարէ հիւլէական հարցին շուրջ, Սուրիա լքեց քիմիական իր զէնքերը, եւ Ռուսաստան իր կիրքերը սահմանափակեց Ղրիմով։ Բրիտանական Խորհրդարանն ալ աւելի զուսպ գտնուեցաւ, քան անցեալին՝ Թոնի Պլէր եւ այսօր՝ ալ Լօռան Ֆապիիւս։

Այս վաղնջական եւ մահաբեր իրադրութեան մէջ, որ պիտի առաջնորդէ Մերձաւոր եւ Միջին Արեւելքի պայթումին, ի՞նչպէս Հայաստանը զերծ պահել եւ օգնել անոր, որպէսզի կարենայ իրեն բաժին հանել տնտեսական ճակատներու եւ ուժերու այս մրցակցութենէն։ Հոս, ես պիտի համարձակիմ կատարել երեք թելադրութիւններ.- Նախ եւ առաջ նուազ հակազդել թուրք դրացիներու ճնշումներուն եւ նուազ զբաղիլ անոնցմով, ինչպէս նաեւ Ասթանայի մէջ Հայաստանի ուղղուած նկատողութիւններով (Եւրասիական Տնտեսական Միութեան Հայաստանի ընդգրկումին մասին՝ առանց Արցախի)։ Ապա, փորձել աւելի կեդրոնական դեր մը խաղալ փոխանակումներու համաշխարհային նոր ցանցին մէջ։ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը եւ իր սփիւռքը արժէքաւոր խաղաքարտեր դարձած են՝ կարենալու համար դուրս ելլել լուսանցքային այն դիրքէն ուր կը փորձեն զայն տեղաւորել, եւ տեղ գրաւելու՝ Հիւսիս-Հարաւ եւ Արեւելք-Արեւմուտք առանցքներուն կեդրոնը (ինչպէս արդէն թելադրեցինք դէպի Իրան բացուելու մասին մեր յօդուածին մէջ)։ Հուսկ, համախմբել հայկական ամբողջ ուժերը որոնք գոյութիւն ունին ընկերային եւ քաղաքական շարժումներուն, քննադատ մտաւորականութեան խորհրդածութիւններուն եւ երիտասարդութեան մէջ։ Հայաստան նոր աշխարհահայեացքի մը որդեգրումով՝ “կեդրոնական“ դեր խաղալով կրնայ բազմապատկել իր ազդեցութիւնը։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles