ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԶԳԱՑԱԿԱՆ ՀԱՅՐԵՆԱՍԷՐԻ ԿԱՄ ԶԲՕՍԱՇՐՋԻԿԻ ՀԻՒՐԱՆՈՑ ՉԷ

0 0
Read Time:3 Minute, 29 Second

p14new

Յ. Պալեան

Մայիս 19, 2015

Սփիւռք(ներ)էն եկած հայը հայրենիք տեսնելու եւ ազգի իրաւ անդամ զգալու ինքնութեան նուաճման խաղին պէտք է տրամադրուի, հեռանալով զբօսաշրջիկի յատուկ կրկնուող մակերեսայնութենէն:
Այդ իրաւ ինքնութիւնը նաեւ յանձնառութիւն է, բարեսէրի եւ հանդիսատեսի վերաբերումէն անդին: Հայը հայրենիքին սոսկ բնակիչը կամ զուարճացող այցելուն չէ, այլ տէրն է, լաւ եւ վատ օրերու, այսինքն պիտի ունենար եւ պէտք է ունենայ յանձնառութիւն, իր նախահայրերու անցած ուղիի եւ ճակատագրին հաւատարմութեամբ եւ շարունակութեան կամքով:
Օտար երկիր այցելողի պէս պէտք չէ դիտել Հայաստանը, այլ սեփականատիրոջ զգացումով: Տէր ըլլալ՝ առանց երբեք հրաժարելու ազգը գոյացնող բոլոր ստորագելիներէն. հող, տնտեսութիւն, լեզու, մշակոյթ: Հայաստան պէտք չէ գալ Քարայիպեան կղզիները նաւապտոյտի մասնակցողի մը ակնկալութեամբ, տեսնելու եւ անցնելու, ինքնամոռացութեան տրուելու երջանկութեան պահեր ապրելով. լուսանկարներ, փարթամ ճաթկերոյթներ եւ երաժշտական աղմկարարութիւն:
Հայաստանը երկիր է, իր պետութեամբ, ժողովուրդով, տնտեսութեամբ, իր բռնագրաւուած տարածքներով: Եթէ իրապէս կը սիրենք հայրենիքը, երգերու եւ խրախճանքներու շաբաթավերջի աղմուկէն եւ այդ ժամերուն աւարտող խանդավառութենէն անդին, հարկ է ընդելուզուիլ անոր կեանքին: Ասդինանդին թափառռղ, յաճախ յղփացած եւ այլեւս իր անունը չըսող գաղթականի թաքնուած բարդոյթէն դուրս գալու հասցէ՞ է հայրենիքը, այդպէ՞ս կը դիմաւորուի հայրենիքը:
Ի՞նչ բովանդակութիւն տալ հայրենիքին, տեսնել անոր մէջ: Շատ պարզ. հեռանալ Երեւանի կեդրոնական թաղամասերէն, պերճ հիւրանոցներ, շարայական ճաշարաններ, ճոխ եւ երեւելիական սրճարաններ: Հրաժարիլ ամէն քայլափոխի իրապէս աժան թաքսիով ասդինանդին երթալէ, տեղափոխուիլ հանրային ծառայութեան մեծ ու պզտիկ փոխադրամիջոցներով, հարիւր դրամ, մէկ հինգերորդ տոլար, նոյնիսկ եթէ երբեմն ոտքի պիտի մնաք եւ խցկուիք:
Հայրենիք զգալ ժողովուրդի պէս եւ հետ:
Կէսօրին, կամ երեկոյեան, կանգ առէք ճաշարանի մը առջեւ, ուր կրնաք մտնել եւ լաւաշի մէջ փաթթուած Կարսի խորոված համտեսել Ապարանի թանով, վճարելով միայն հազար դրամ: Ինչպէս կ’ընեն աշխատաւորները եւ ուսանողները: Անոնք են Հայաստանը, ոչ չնաշխարհիկ նորակառոյց ապարանքները, ոչ աչքի խտիղ պատճառող չտեսի օտարանուն վաճառատուները, վարսայարդարները, որոնք օտարանուն ցուցանակն ալ կը գրեն հայատառ…
Երբեմն ալ ձեր հանդիպած մարդոց հարցուցէք, թէ ինչ աշխատավարձ կը ստանան: Կարսի խորովածի ճաշարանի սպասարկողը օրական կը ստանայ երեք հազար դրամ, շատեր, աշխատաւորներ, այդքան կը ստանան: Խօսեցէ՛ք վարորդին հետ, հասկնալու համար, թէ ինչպէս կը շահի իր օրապահիկը: Նոյն հարցումը ուղղեցէք կիրարական արուեստի վարժարանի մը ուսուցիչին եւ անոր օգնականին. 130.000 եւ 80.000 դրամ:
Երբ զբօսաշրջիկը, հին սփիւռքահայը կամ արտագաղթած հայաստանցին՝ Հայաստան այցելութեան կու գան, կը փռեն իր ունեցած, երբեմն ալ չունեցած, հնարաւորութիւնները, իրենց անկարեւոր կարեւորութիւնը ցոյց տալու համար, կարծէք հրաւէր կ’ուղղեն արտագաղթելու:
Ամէն երեւանցի քաղաքի կեդրոնի սրճարաններու յաճախորդ չէ:
Հին մեծ շէնքերու առջեւ փոքրիկ զբօսավայրեր կան, քանի մը ծառերով, քանի մը սեղաններով, ուր մարդիկ նարտի կը խաղան կամ թերթ կը կարդան (լաւ է, թերթ կարդացողներ կան, քիչ մը ամէն տեղ անհետանալու ճամբուն վրայ գտնուող հայատեսակ մը):
Ինչպէս ամէն երկրի մէջ, հոս ալ մրցակցութիւններ կան, անոնք անպայման բացասական չեն, պայմանաւ որ եսականը այնքան ճնշող չըլլայ, որ վնասէ ազգայինհաւաքական շահերուն, որպէսզի մրցակցութիւնը չդառնայ պառակտում: Իսկ երբ քաղաքական մրցակցութիւնը կը դառնայ շահագործման միջոց, փառատենչութիւն եւ իշխանատենչութիւն, հայրենիքը կ’աւերուի:
Աչք ծակող երեւոյթ է անհաւասարութիւնը, որուն հետ կարծէք հաշտուած են մարդիկ: Խորհրդային քաղաքացիի վիճակէն հազիւ դուրս եկած եկած մարդոց միջեւ ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս զարգացած են անչափելի տարբերութիւնները, հաստատելով վայրագ դրամատիրական համակարգ: Տարրական չափով ուշադիր անձը կը տեսնէ այս տարբերութիւնները, կը հասկնայ նաեւ՝ որ կողոպուտ եւ կաշառակերութիւն կարծէք անբուժելի փտախտ դարձած են, ընկերութեան բոլոր մակարդակներուն:
Սրտցաւ եւ անզօր հանդիսատեսը, ան որ խաղատուներու եւ յղփացնող ճաշարաններու մէջ հաշիշամոլի թմրութեան մէջ չի թաղուիր, հարց կու տայ, թէ հայրենիքին եւ ժողովուրդին ծառայելու կոչուածներ ի՞նչ կ’ընեն, յաւելեալ պարտականութիւն զգալով յաւելեալ արդարութեան համար, որպէսզի ազգային եւ մարդկային որակ նուաճուի: Այդ որակը անցեալին կը չափուէր գիրքերու տպաքանակով եւ սպառումով…
Եւ երբ այդ որակը կը նուազի, կը կորսուի, բնական կերպով կը զարգանայ խորհրդային օրերու կարօտախտը, յուսալքման եւ փախուստի հետեւանքներով:
Չեմ հաւատար, որ հայը, Հայաստան եւ սփիւռքներ, չի տեսներ այս բոլորը: Ի հարկէ կան կամաւոր եւ շահախնդրուած կոյրեր, վասն դիրքի, պատիւի, կողմնակալութեան, զանազան սէրերու: Տեսնողներ ալ իրենք զիրենք անզօր կը զգան դէպքերու ընթացքին վրայ կարենալ ազդելու:
Կրկնութեան գնով պէտք է ըսել, որ ազգովին կը տառապինք ղեկավարումի տագնապէ, որուն պարտականութիւնը պիտի ըլլար օրինակի արժէքի դրսեւորումով, վստահութիւն վերականգնել՝ իշխանաւորին եւ ապագային նկատմամբ: Այդ անտարբերութիւնն ալ կը չափուի քուէի ուժին նկատմամբ անվստահութեամ եւ անկասելի արտահոսքով:
Փակուղիէն դուրս գալու համար, մի՞թէ որոշողներու փակ շրջանակը պէտք չէ բանալ խորք եւ ազգային որակ ունեցող մտածողներու մասնակցութեան, որակը ներմուծելու համար ազգի ներկային եւ ապագային մէջ, ներառեալ բազմազան եւ բազմացող կազմակերպութիւններու:
Այդ ընելու համար, պէտք է հետեւիլ Շաւարշ Նարդունիի յանդգնութեան հրաւէրին, եւ կատուին կատու ըսել…

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles