ՀԱ­ՄԵՍՏ ՈՒ ԱԶ­ՆԻՒ ՄԱՐ­ԴՈՒ` ՅՈՎ­ՀԱՆ­ՆԷՍ ՄԿՐ­ԵԱ­ՆԻ ՔԱ­ՌԱ­ՍՈՒՆ­ՔԻ ԱՌ­ԹԻՒ 1924-2014

0 0
Read Time:9 Minute, 19 Second

p10 ma  Յով­հան­նէս Մկր­եա­նը ծնուել էր Դա­մաս­կոս, Յուն­ուար 1, 1924-ին: Զա­ւակն էր 1915-ի Ցե­ղաս­պա­նու­թիւ­նից վե­րապ­րող Յա­րու­թիւն եւ Երա­նու­հի Մկր­եան­նե­րի: Փոքր տա­րի­քից իր ծնող­նե­րի հետ մեկ­նել է Պէյ­րութ (Լի­բա­նան):

1946-ի ներ­գաղ­թի օրե­րին, 22 տա­րե­կան հա­սա­կում հա­զա­րա­ւոր տա­րա­գիր հա­յե­րի նման, իր ըն­տա­նի­քի հետ, հայր­ենի ու­ղին են բռնում դէ­պի Մայր Հա­յաս­տան: Հա­յաս­տա­նում Յով­հան­նէ­սը զբաղ­ւում է կօշ­կա­կա­րու­թեամբ, ապա աշ­խա­տանք է գտնում Մի­աս­նիկ­եան Կա­հոյ­քի Գոր­ծա­րա­նում մին­չեւ Ամե­րի­կա գա­լը:

Նո­յե­մի Գայ­լաճ­եա­նի ծնող­ներն եւս եղել են Մեծ Ջար­դի վե­րապ­րող­նե­րից նոյն­պէս  ըն­տա­նի­քով Ալեք­սանտ­րէթ-Էս­կու­տա­րից տա­րագր­ւում են Հա­լէպ – մի քա­նի տա­րի անց ներ­գաղ­թում Հա­յաս­տան: Շատ չան­ցած, բախ­տի բեր­մամբ Յով­հան­նէսն ու Նո­յե­մին  ծա­նօ­թա­նում եւ ամուս­նա­նում 1950-ին: Նրանք բախ­տա­ւոր­ւում երեք տղայ եւ մէկ աղ­ջիկ զա­ւակ­նե­րով` Յա­րու­թիւն, Րաֆ­ֆի, Թո­րոս եւ Երան: Ամուս­նա­ցած են եւ ու­նեն զա­ւակ­ներ:

1974թիւն էր, երբ որոշ կեն­ցա­ղա­յին դժուա­րին պայ­ման­նե­րի ազ­դե­ցու­թեան տակ, պար­տա­ւոր­ուած թող­նում են Հա­յաս­տա­նը եւ հաս­տատ­ւում Ամե­րի­կա, Նիւ Եորք` ուր Յով­հան­նէ­սի հօ­րեղ­բօր տղան Ճան Մկրեա­նը, (ծնուած ու մե­ծա­ցած Նիւ Եոր­քի մէջ), ար­դէն եւ իսկ տե­ղում զբաղ­ւում էր գոր­գա­գոր­ծու­թեամբ: Յով­հան­նէ­սի տղաներն եւս հետեւե­լով իրենց հօրեղ­բօր տղա­յի գոր­ծու­նէ­ու­թեան 1976 թուին բա­ցում են իրենց անձ­նա­կան գոր­գի առեւտրա­կան խա­նու­թը Նիւ Եոր­քի յայտ­նի Հինգերորդ Պո­ղո­տա­յի վրայ, ուր նաեւ, մաք­րում ու նո­րո­գում են թան­կար­ժէք գոր­գեր: Յով­հան­նէս Մկրեա­նը յան­ձինս իր ժրա­ջան զա­ւակ­նե­րի այ­սօր  Հա­յաս­տա­նի տա­րած­քում գո­յու­թիւն ու­նի 22 “ՄԿՐԵԱՆ ՐԱԿԶ“ գոր­ծա­րան­ներ ուր աշ­խա­տում են բազ­մա­թիւ հայ­րե­նա­կից­ներ նպաս­տե­լով իրենց ըն­տա­նիք­նե­րի ապ­րուս­տին ու երկ­րին: Ցու­ցա­փեղ­կեր ու­նեն նաեւ մի շարք երկր­նե­րում: (“Մկրեան Գորգ“ տես­նել “Հայ­րե­նիք“ի Մարտ 15, 2013-ի թիւ):

Յով­հան­նէս Մկրեա­նը կար­ճատեւ հիւան­դու­թիւ­նից յե­տոյ վախ­ճան­ուեց Յուն­ուար 16-ի առա­ւօտ­եան ժա­մը եր­կու­սին իր բնա­կա­րա­նում` շրջա­պատ­ուած իր սի­րե­լի ըն­տա­նի­քով տղա­նե­րը` Յա­րու­թը եւ Րաֆ­ֆին ըն­տա­նի­քով եկել էին Հա­յաս­տա­նից շա­բաթ­ներ առաջ. Թո­րո­սը եւ Երա­նը իրենց ըն­տա­նի­քով (Նիւ Եորք), եւ քրոջ աղ­ջի­կը` վար­դու­հին Փա­րի­զից, իսկ Մա­րի Թո­րոս­եա­նը եւ դուստ­րը Անա­հի­տը Լոս Ան­ճե­լը­սից, որ եկել էին օր առաջ թաղ­ման հո­գե­հանգստ­եան պաշ­տօ­նը տե­ղի ու­նե­ցաւ Յուն­ուար 19-ին Սուրբ Սար­գիս Եկե­ղե­ցում պա­տա­րա­գից ան­մի­ջա­պէս ետք: Ներ­կայ էին հան­գուց­եա­լի տի­կի­նը` Նո­յե­մին,  զա­ւակ­նե­րը, թոռ­նե­րը, ըն­տա­նի­քի հա­րա­զատ­նե­րը, եղ­բօր կի­նը` Ան­նի­կը զա­ւակ­նե­րով‘ Ասա­տուր եւ Ար­մէն Սի­նան­եան­նե­րը (Լոս-Ան­ճե­լը­սից), Եղ­բօր տղան Ար­շակն ու Ֆլօ­րան ըն­տան­եօք (Ֆի­լա­տելֆ­իա­յից), եւ եղե­ղե­ցին լե­ցուն ազ­գա­յին­նե­րով ու ծա­նօթ­նե­րով: Հո­գե­հանգստ­եան ար­ա­­րո­ղու­թեան էին մաս­նակ­ցում` եկե­ղեց­ւոյ հո­վիւ Արժ. Տ. Նա­րեկ Թրթռեա­նը, Գե­րաշ­նորհ Տ. Անու­շա­ւան Եպսկ. Դանի­էլ­եա­նը, Աւ. Քհնյ. Արժ. Տ. Մու­շեղ Տէր Գալստ­եա­նը եւ Սբ. Լու­սա­ւո­րիչ Մայր Եկե­ղեց­ւոյ հո­վիւ Արժ. Տ. Մես­րոպ Լա­գիս­եա­նը:

Հո­գե­հանգստ­եան արա­րո­ղու­թիւ­նից յե­տոյ դամ­բա­նա­կան ասաց Արժ. Տ. Նա­րեկ Թրթռեա­նը նշե­լով հան­գուց­եա­լի եր­կար տա­րի­նե­րի ան­դա­մակ­ցու­թիւնը Սբ. Սար­գիս Եկե­ղեց­ւոյն եւ Ֆլա­շին­կի “Հայ Տուն“ ծե­րա­նո­ցին,  ուր յա­ճախ իր տիկ­նոջ Նո­յեմի­ին հետ այ­ցե­լու­թեան էին գնում: Յով­հան­նէ­սը պատ­ւոյ ան­դամ էր նաեւ Հայ Օգ­նու­թեան Միու­թեան “Էրէ­բու­նի“ Մաս­նա­ճիւ­ղին: Նրա հա­ւատ­քը, բա­րու­թիւնը, սէ­րը ան­սահ­ման էր հան­դէպ իր տիկ­նոջ, ըն­տա­նի­քին ու ազ­գին: Սրբա­զան Հայր Անու­շա­ւան Դանի­էլ­եա­նը հա­ղոր­դեց Բարձ. Տ. Օշա­կան Արք. Չօ­լոյ­եա­նի ցա­ւակ­ցու­թիւնն որը բա­ցա­կա­յում էր տե­ղից, ապա հա­մա­ռօտ անդ­րա­դար­ձաւ Յով­հան­նէ­սի  կեն­սագ­րու­թեան: Նրանց գեր­դաս­տա­նի տե­ղա­հա­նու­թեան ու երկ­րից-եր­կիր գաղ­թե­լու դժուա­րու­թիւն­նե­րին: Մինչեւ որ տա­րի­ներ անց յա­ջո­ղե­ցին  վերջ­նա­կա­նօ­րէն հաս­տատ­ուել Նիւ Եոր­քի մէջ: Որ­քան ու­րախ էր նա իր զա­ւակ­նե­րով, ութ թոռ-թոռնիկ­նե­րով, ու­րախ էր տիկ­նոջ` Նո­յեմիի ազ­գա­սի­րու­թիւ­նով, նրա ելոյթ­նե­րով, որը 64 տա­րի մի­ա­սին ապ­րե­ցին ու վա­յե­լե­ցին իրենց ըն­տա­նի­քի եւ հա­մայն­քիս սէրն ու յար­գան­քը: Հայ­րե­նա­սէր  էր ու հա­մեստ. կեան­քի մէջ տաքն ու պա­ղը տե­սած էր ու միշտ օգ­տա­կար եղած իր հա­մայն­քին-ազ­գին: Մի շարք բա­րե­գոր­ծու­թեան կող­քին, նաեւ այ­սօր եր­կար տա­րի­նե­րէ ի վեր որ­դեգ­րած որ­բեր ու­նի Հա­յաս­տա­նի մէջ: Դառ­նա­լով թոռ­նիկ­նե­րին Սրբա­զա­նը ասաց Մեծ հայ­րիկ­նե­րը չեն մեռ­նի քա­նի որ կայ նրա հայ­րե­նա­շունչ հո­գին ձեր հո­գու մէջ: Հայ­րե­նի­քը եւ հայ լե­զուն միք մոռ­նայ:

Յով­հան­նէս Մկր­եա­նի յու­ղար­կա­ւո­րու­թեան եր­կար շար­քը դան­դա­ղօ­րէն մօ­տե­ցաւ Սիտր Կրով Գե­րեզ­մա­նա­տան, ուր հա­ւաք­ուած էր հոծ բազ­մու­թիւն, իր վեր­ջին յար­գան­քի տուր­քը մա­տու­ցե­լու ազ­նիւ ու հա­մեստ մար­դուն: Արժ. Հո­վիւ Տ. Մես­րոպ Լա­գիս­եա­նը դամ­բա­նա­կան կար­դաց դրուա­տե­լով նրա հա­յա­սի­րու­թիւնն  ու հա­յե­րէն խօ­սե­լու կարեւո­րու­թիւնը ազ­գա­պահ­պան­ման խնդրում:

Թաղ­ման արա­րո­ղու­թիւ­նից յե­տոյ յու­ղար­կա­ւոր­նե­րը հրա­ւիր­ուե­ցին “Մի­թօս“ ճա­շա­րա­նը հո­գե­ճա­շի ուր ներ­կայ էր հոծ բազ­մու­թիւն: Վեր­ջա­ւո­րու­թեան Յա­րու­թիւն եւ Րաֆ­ֆի Մկր­եան­նե­րը շնոր­հա­կա­լու­թիւն յայտ­նե­ցին ներ­կա­նե­րին, մօ­տիկ ու հե­ռու ցա­ւակ­ցող­նե­րին եւ մաս­նա­ւո­րա­պէս նրանց ով­քեր հե­ռու քա­ղաք­նե­րից ու երկր­նե­րից էին եկել յար­գե­լու իրենց հօր յի­շա­տա­կը:

Մօ­տի­կից ծա­նօթ լի­նե­լով Մկրեան ըն­տա­նի­քին յա­ճախ եմ վա­յե­լել նրանց  հա­րա­զատ  ըն­դու­նե­լու­թիւնը, Պրն. Յով­հան­նէ­սի պարզ ու վե­հանձն կեց­ուածքն ու նրա մշտա­կան  ժպտե­րես դէմ­քը,  յա­ւերժ կեն­դա­նի պատ­կեր կը մնայ յի­շո­ղու­թեանս մէջ, եւ ընկհ. Նո­յեմիի սի­րա­լիր վե­րա­բեր­մունքն ու գթա­ռա­տու­թեան լուռ կա­տա­րե­լու­թիւնը  ան­խախ­տօ­րէն մարդ­կա­յին ամե­նա­լաւ ու բա­րի յատ­կու­թիւն­ների­ց է կազմ­ուած:

Կող­քին նս­տած, իր թա­խի­ծը թեթեւաց­նե­լու մի­տու­մով, մտեր­մա­բար իր զգա­ցում­նե­րը խնդրե­ցի. Լաւ ամու­սին էր ասաց նա, հա­յե­րէն խօ­սէք եւ օգ­նէք Հայ­րե­նի­քին, ՄԵՐՆ Է, մեր նախ­նի­նե­րը չտե­սան ԱզատԱն­կախ Հայ­րե­նի­քը, մի լքէք: Միշտ իր խօսքն էր,  “Սի­րե­ցէք միմ­եանց, ծա­ռա­յե­ցէք հայ­րե­նի­քին, հա­յե­րէն, հա­յե­րէն խօ­սե­ցէք…“: Միշտ հպարտ էր իր ըն­տա­նի­քով ու զա­ւակ­նե­րի հայ­րե­նա­սի­րու­թիւ­նով: Ու­րախ էր իր ութ սի­րա­սուն թոռ­նե­րով, որոնք մեծ հա­ճոյք էին պատ­ճա­ռում իրեն: Ինն­սուն տա­րի ապ­րեց ու կեան­քից հե­ռա­ցաւ մեծ գո­հու­նա­կու­թեամբ:

Յով­հան­նէս Մկր­եա­նի մահ­ուան քա­ռա­սուն­քի նա­խօր­եա­կին ըն­տա­նի­քի հա­րա­զատ­ներն ու մօ­տիկ ծա­նօթ­ներն այ­ցե­լե­ցին հան­գուց­եա­լի թարմ շի­րի­մը ուր Արժ. Տ. Նա­րեկ Թրթռեան հո­գե­հանգստ­եան արա­րո­ղութիւնը կա­տա­րեց: Որից յե­տոյ ներ­կա­նե­րը հրա­ւիր­ուե­ցին ըն­տա­նի­քի բնա­կա­րա­նը հո­գե­ճա­շի: Իսկ քա­ռա­սուն­քի օր­ուայ առ­թիւ հո­գե­հանգստ­եան յա­տուկ պաշ­տօն կա­տար­ուեց Փետր­ուար 23-ին Սբ. Սար­գիս Եկե­ղե­ցում  եկե­ղեց­ւոյ հո­վիւ Տէր Նա­րեկ Թրթռեա­նի եւ Աւ. Քհնյ. Տ. Մու­շեղ Տէր Գալստ­եա­նի ձե­ռամբ:   Ներ­կայ էին հան­գուց­եա­լի տի­կի­նը, զա­ւակ­ներն, ըն­տա­նի­քի հա­րա­զատ­ներն եւ եկե­ղե­ցին լե­ցուն ազ­գա­յի­ններով: Հո­գե­հանգստ­եան ճաշ­կե­րոյ­թը տե­ղի ու­նե­ցաւ “Մի­թօս“ Յու­նա­կան յայտ­նի ճա­շա­րա­նի մէջ, ուր դարձ­եալ ներ­կայ էր հոծ բազ­մու­թիւն յար­գե­լու եւ պատ­ուե­լու Յով­հան­նէս Մկրեա­նի ան­մո­ռաց յի­շա­տա­կը: Թող հո­ղը թեթեւ գայ վրադ ազ­նիւ հայ, ու թարմ շի­րիմդ վար­դի փնջե­րով զար­դար­ուի: Յար­գանք քո ան­թա­ռամ յի­շա­տա­կին ու քո ապ­րած օրե­րին:

 

ԱՐՄԻՆԷ ՄԻՆԱՍԵԱՆ

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %
Previous post ՆԻՒ ԵՈՐ­ՔԻ ՀԱ­ՄԱԶ­ԳԱ­ՅԻ­ՆԸ ՀԻՒ­ՐԸՆ­ԿԱ­ԼՈՒՄ Է ԺԱ­ՄԱ­ՆԱ­ԿԱ­ԿԻՑ ԳՐՈՂ­ՆԵ­ՐԻՆ
Next post ԱՅՍ ԾԱՆՐ ՎԻՃԱԿ Է ԵՒ ԻՆՉՊԷ՞Ս ՊԷՏՔ Է ԴՈՒՐՍ ԳԱԼ

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles