ԿԵԴՈՆԱԿԱՆՑԻՆ ԿԸ ՓՆՏՌԷ ԿՑՈՒԱԾ «Լ»-ՈՎ ՍԿՍՈՂ ԲԱՌԵՐՈՒ ՀԱՅԵՐԷՆՆԵՐԸ

1 0
Read Time:2 Minute, 8 Second

 

            Յուլիսի աննախընթաց շոգ է Գաղիոյ մայրաքաքին մէջ: Ջերմաստոճանը կանգնած է 40ի վրայ: Համակարգիչը հեռուէն եկող ինքնաշարժի շարժակին պէս տաքցած է: Եթէ կլիմայական խախտումները շարունակուին, հրդեհները տասնեակ հազարաւոր հեքթար տարածքներ այրեն, Ֆրանսան հասարակածի երկիր կը դառնայ:

            Նամակատուփս բացի: Հոն էին Արմենակ եւ իր նամակը:

            Այս շոգին ոչ ոք հիւր երթալու մասին կը մտածէ: Ել-նամակները փոխարինուած են այցելութիւնները: Կեդրոնականցին չի կրնար ապրիլ առանց ազգը խռովող խնդիրներու մասին խօսելու: Հիմա իր բանբերը համակարգիչն է: Միշտ նորութեան պէս կը խօսի հին բայց շարունակուող «ցաւ»երու մասին: Վարժուած ենք: Ակադեմիկոս չէ, ինքնիրեն սահմանած է ոսկեղնիկի պաշտպանի դեր, թէեւ ոսկեղնիկը այլեւս արծաթեղնիկ անգամ չէ: Այս գիւտս պիտի յայտնեմ իրեն:

            Կարդացի եւ կ’արտագրեմ նամակը, որ դեռ հայերէն կարդացողներ իմանան:

            «Սիրելի Մակար,

Նոր եւ խորթ բառեր ամէն օր կը ներխուժեն Մեսրոպի այգին, պահակութիւն ընող եւ խնամող այգեգործ չկայ: Կազմեցի հայերէնի այբուբենի «Լ» տառով սկսող հայատառ բառերու ցանկ մը: Այդ բառերը կը վխտան ժամանակակից խօսուած եւ գրուած արեւլելահայերէնի մէջ: Անոնցմէ շատերուն իմաստը չհասկցայ: Կրկին մտածեցի, որ հայերէնը պաշտպան չունի, սահմանապահ չունի, ներսը ունի բերդը յանձնող բանակ:

Կը խնդրեմ, որ որպէս հայերէն գործածուող կցուած բառերուն հայերէնները գրես եւ ղրկես ինծի: Եթէ չես գիտեր, ծանօթ ընկեր-բարեկամներ ունիս Հայաստանի քաղաքական եւ մտաւորական շրջանակներուն մէջ, որոնք հայրենիքի պաշտպանութիւնը օրակարգ դարձուցած են: Հայերէնը մեր հոգեկան-ոգեկան հայրենիքն է: Անոնցմէ խնդրէ, որ կցուած բառերուն հայերէնները գրեն քեզի, թելադրէ նաեւ, որ եթէ գիտեն, այդ բառերը գործածեն մամուլով եւ հեռատեսիլէն, Ազգային Ժողովին մէջ… օրինակ ըլլան, որպէսի նշնամին չսողսկի հայու հոգիներուն մէջ, խաթարուած հոգիներուն դարման ճարեն:

Ահաւասիկ «Լ» տառով սկսող բառեր, որոնք ո՛չ Արշակունիներէն, ո՛չ Բագրատունիներէն եւ ո՛չ ալ Ռուբինեաններէն ժառանգուած են.

«…լազեյկա, լամինատ, լաուրեատ, լակմուսի թղթի նման, լակոնիկ, լակտացիա, լանդշաֆտ, լապշա, լանչ, լապորաթորիա, լատենտ, լանցետ, լեգալ, լեգենդ, լեգիտիմ, լեգիտամացում, լեթարգիկ, լեկտոր, լեկցիա, լեյկոզ, լեյտենենտ, լեյտմոտիվ, լեշ, լեոպարդ, լեսբի, լեվիաֆան, լեվլ, լեքսիկա, լեքսիկոն, լիբերալ, լիդեր, լիզինգ, լիցենզիա, լիկուիտայնութիւն, լիկվիտացիա, լիմիտ, լինգեր, լինզա, լիպերաստ, լյո, լյուստրացիա, լիրիկայի ու պաթոսի, լիցենզավորում, լիֆտեր, լոբբինկ, լոկալ, լոգիստիկ, լյուքս, լոտ, լոկալիզացնել, լոգիկա, լոգիստիկա, լոգո, լոգոտիպ, լոյալ, լոյալություն, լոմ, լուպա, լոքեյշն, լոքդաուն»…:

Գոնէ փակագիծի մէջ կամ էջ-յատակին գրեն ուրկէ՞ առած են եւ որպէս հայերէն գրած այս բառերը, «կը կուկըլէի», կը հասկնայի, տգէտ չէի մնար:

Կարծես հայերէնի պաշտպանութեան սահմանները կը նմանին Հանրապետութեան սահմաններուն, ելք ու մուտքը ազատ է: Դուռ չկայ:

Կը խոստանամ ի մօտոյ այցելութեան գալ՝ հետդ կիսուելու համար:

Կեդրոնականցի սրտակիցդ՝ Արմենակ»

            Որո՞ւ կրնայի ղրկել Արմենակի նամակը: Եթէ Արեւմտահայ Բենիամին Թաշեան ողջ ըլլար, իրեն կը ղրկէի: Աւելի դիւրին պատասխան կրնայի ակնկալել «Տիրոջ Այգիին մէջ» թափառած մոռցուած Բենիամինէն:

            «Տիրոջ Այգիին մէջ» ման գալ փափաքողը, կրնայ այցելել Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան գրատունը եւ տիրութիւն ընելու համար տուն բերել «Տիրոջ Այգին»:

 

Մակար ի Գաղիա, 20 Յուլիս 2022

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
100 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Social profiles