Կատաղութեան Հիւանդութեան (Rabies) Ժահրը Յայտնաբերող

Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան Համադրեց՝ բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան Մոնրէալ Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան ծնած է 29 Յուլիս 1872-ին, Պոլիս: Երկրորդական ուսումը ստացած է Կոստանդնուպոլսոյ Կեդրոնական վարժարանին մէջ, 1886-91: Պատանեկան տարիներուն, հետաքրքրութիւն ցուցաբերած է գիտութեան հանդէպ եւ երազած է դառնալ գիւտարար եւ անուանի գիտնական: 1892-93 տարիներուն ուսանած է ֆրանսայի Մոնփելիէ քաղաքի բժշկական համալսարանին մէջ: 1893-96 ուսանած է Փարիզի Համալսարանի բժշկական հիմնարկին մէջ եւ ստացած է բժշկական վկայական: 1896-1902 աշխատած է նոյն հաստատութեան հիւսուածաբանութեան բաժնին մէջ, ուր աշխատած է նեարդային համակարգի հիւսուածքներու ուսումնասիրութեամբ: Ան գործած է մեծ փրոֆեսոր Մաթիաս Տիւվալի հովանիին տակ, որ մեծապէս գնահատած է բժիշկ Մանուէլեանի՝ նեարդային հիւսուածաբանութեան ուսումնասիրութիւններն ու յայտնաբերած գիտական նորութիւնները եւ զանոնք յիշատակած է իր պատրաստած՝ հիւսուածաբանութեան դասագիրքին մէջ: Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան 1900-1901 արժանացած է Փարիզի Համալսարանի բժշկական հիմնարկի դափնեկիրի կոչման մրցանակին. 1902-ին եւ 1905-1909, վարած է Փարիզի համալսարանի բժշկական հիմնարկի հիւսուածաբանութեան եւ մանրէաբանութեան դասընթացները: 1909-ին վարած է Փարիզի հիւանդանոցի կազմախօսութեան ամպիոնի գործնական դասընթացը: 24 Ապրիլ 1922-ին, Փարիզի Գիտութեանց Ակադեմիային ներկայացուցած է «Հիւսուածաբանական-մանրէաբանական հետազօտութիւններ. Ընդհանուր անդամալուծութիւն, Թրիփոնիմ մանրէի գոյութիւնը ուղեղային կեղեւի ջղային բջիջներուն խորշանիւթին (cytoplasm) մէջ» ուսուՄնասիրութիւնը: 1923-ին յայտնաբերած է կատաղութեան հիւանդութեան ժահրը, օգտագործելով իր հնարած՝ բջիջները եւ մանրէները գունաւորելու նորագոյն թեքնիքը: 27 Դեկտեմբեր 1926-ին, Փարիզի Գիտութեանց Ակադեմիային ներկայացուցած է «Ախտաբանական անդամալծութիւն. ինչէ՞ն յառաջ կու գայ լորձունքին ժահրոտութիւնը՝ կատաղութենէ բռնուած անասուններուն մօտ» շատ հետաքրքրական ուսումնասիրութիւնը: 25 Ապրիլ 1927-ին, արտասանած է իր կատաղութեան հիւանդութեան ժահրի մասին «Կատաղութեան Միջազգային Համագումար»-ին որ տեղի ունեցած է Փարիզի Փասթէօրեան հիմնարկին մէջ, մեծ գիտնականներու ներկայութեան: Ամբողջ 46 տարի՝ 1902-1948, յարատեւութեամբ աշխատած է Փարիզի Լ. Փասթէօրի անուան հիմնարկին մէջ, իբրեւ ախտաբանական հիւսուածաբանութեան եւ մանրէաբանութեան հիմնարկի վարիչ: Նոյն տարիներուն նոյն հաստատութեան մէջ եղած է գործնական դասընթացի ղեկավարը: Կատաղութեան ժահրի եւ նեարդային համակարգի վրայ աշխատած է 25 տարի Մասնագիտացած է կատաղութեան հիւանդութեան մէջ: Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան Փասթէօրեան հաստատութեան մէջ աշխատած է մայր երակի (aorta) խոցերուն, պրկախտի (tetanus), կատաղութեան (rabies) եւ ջղային բջիջներուն ախտաբանական մասնայատուկ երեւոյթներու վրայ: Ան կատարած է նաեւ մայր երակի տորորումին (aneurism) ախտաբանական անդամազննութիւնը: Ան եղած է անզուգական բժշկական թեքնիկագէտ մը: Յաջողած է բժշկագիտութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով երեւան հանել մարմնի հիւսուածքներուն տրփախտի (syphilis) spirochid մանրէն, օգտագործելով գունաւորելու նորագոյն եւ լաւագոյն թեքնիքը: Հեղինակն է շուրջ 100 գիտական աշխատասիրութիւններու, որոնք կը վերաբերին կեդրոնական նեարդային համակարգի եւ ախտաբանական հիւսուածաբանութեան հետ առնչուող հիւանդութիւններու: Եղած է հմուտ, բազմաբեղուն գիտնական, նաեւ հմուտ կազմակերպիչ եւ մանկավարժ: Ան նշանաւոր է իր բծախնդրութեամբ, ինքնագործութեամբ եւ կատարելագործութեամբ: Ան իր պատանեկան երազը իրականացուցած է, շնորհիւ իր բնածին տաղանդին, անվհատ աշխատանքին եւ ինքնավստահութեան: Ան իր օրերուն դարձած է մեծ հեղինակութիւն վայելող բժիշկ եւ գիտական՝ աշխարհին մէջ: Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան իր գործակիցներուն կողմէ նկարագրուած է հետեւեալ բառերով. անձնուէր, անշահախնդիր, փափկանկատ, բարեկամ, կրակոտ, ուժգին խօսող, պարզ գրող, մեծ գիտնական. հակառակ հայ ըլլալուն, ֆրանսերէն գրած է շատ մաքուր եւ յստակ: Փարիզի «Անահիտ» պարբերաթերթը օրին անդրադարձած է բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի արժէքներուն եւ անոր կատարած գիւտերուն: «Անահիտ»-ին մէջ տեղ գտած են բժիշկ Երուանդ Մանուելեանի մասին ֆրանսացի երեք մեծ բժշկական հեղինակներու` Dr. Pierre Seguin-ի, Dr. Arnold Netter-ի, Dr. A. Brindeau-ի գնահատական յօդուածները: Հոն յիշատակուած է նաեւ բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի ուսումնասիրութիւններուն ցուցակը: Բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան եղած է նաեւ հասարակական գործիչ: Օգնութեան հասած է Թուրքիոյ եւ Փարիզի հայութեան եւ իր միջոցներով անոնց հասցուցած է անհրաժեշտ հումք եւ պիտոյք: Անձամբ պատրաստած է «Ծաղիկ»-ի պատուաստ եւ բուժիչ շիճուկ, որոնք դրած է հայութեան տրամադրութեան տակ: Եղած է Ֆրանսայի մանրէաբաններու միջազգային ընկերակցութեան, ինչպէս նաեւ Փարիզի հայ բժիշկներու ընկերակցութեան անդամ: Զբաղած է նաեւ գրական աշխատանքով եւ ստեղծագործութիւններով: 1948-ին, Փարիզի մէջ լոյս տեսած է բժիշկ Երուանդ Մանուէլեանի «Ստուերներ եւ լոյսեր» բանաստեղծութիւններու ժողովածուն: Ան մահացած է 1948-ին, Փարիզի մէջ: Աղբիւրներ՝ «Անահիտ», հանդէս մտածման եւ արուեստի, բժիշկ Երուանդ Մանուէլեան, Մարտ-Ապրիլ, 1930, Փարիզ: Մինասեան, բժիշկ Յարութիւն, Հայազգի բժիշկ-գործիչներ, Երեւան, 2020:

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է

Կատաղութեան Հիւանդութեան (Rabies) Ժահրը Յայտնաբերող

This story is FREE for you...

Leave a Reply

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

This story is FREE for you...

Leave a Reply

Նմանատիպ Յօդուածներ

Սրբութեան Լուսաւոր Շողը` Ս.Իգնատիոս Մալոյեան

Երկար Ապրի Փաշինեանին «Ժողովրդավարութիւնը». Բանտերը Կը Լեցուին Դիմատետրեան Քննադատներով

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ՝ ՆԻՒ ՊՐԻԹԸՆԻ ՍՈՒՐԲ ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՆՈՐ ՀՈՎԻՒ

Աղքատ… Մեծահարուստը, Կամ Վիթխարի ՄԵԾը՝ «Փեփէ» Մուխիքա

Ցեղասպանութեան Ընկերներ. Գերմանիան Ողջակիզումէն Ոչի՞նչ Սորված է