Լուրեր Նիւ Եորքէն.-  ԵՐԿՈՒ ԴԱՍԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ ՃՈՐՃ ՊՈՒՌՆՈՒԹԵԱՆԻ ԵՒ ՐԻՉԸՐՏ ՅՈՎԱՆՆԷՍԵԱՆԻ ԿՈՂՄԷ

0 0
Read Time:2 Minute, 0 Second

p14-15Richard hovanessian ՅԱԿՈԲ ՎԱՐԴԻՎԱՌԵԱՆ

 

Մէկ շաբթուան ընթացքին իրարայաջորդ երկու դասախօսութիւններ կազմակերպուեցան պատմութեան ծանօթ ամերիկահայ երկու յարգելի դասախօսներու կողմէ, կազմակերպութեամբ` Հ.Բ.Ը.Մ.-ի, Թ.Մ.Մ.-ի, Ազգային Տեղեկատուութեան Ընկերակցութեան (Պոսթըն) եւ Սրբոց Ղեւոնդեանց եկեղեցւոյ կողմէ։

Առաջինը` տեղի ունեցաւ Ռուս-Իրանական յարաբերութիւններու նիւթով, Դոկտ. Ճորճ Ա. Պուռնութեանի կողմէ, Հոկտեմբեր 17-ի երեկոյեան։

Հիւր բանախօսը ներկայացուց Արա Արազ, որ անցնող քանի մը տարիներուն կը կազմակերպէ նման հաւաքոյթներ ի մի բերելով նոյն հեռանկարներն ու ազգային մտահոգութիւնները բաժնող քոյր կազմակերպութիւններ։

Նիւթը ունի իր յատկանշանական կապակցութիւնը ներկայ Հայաստանի կազմաւորման գործընթացին հետ։  Իր վերջերս հեղինակած “Թաւրիզէն մինչեւ Սէյնթ Փեթերզպուրկ – Իրանի ներում խնդրելու առաքելութիւնը, 1829ին“ ունի պատմական գերակշռող ազդեցութիւն որքան 19րդ դարու ռուս-իրանական յարաբերութիւններուն, նոյնքան եւ աւելի այսօր եւս կը մնան ի զօրու եւ կարեւոր։  Ու այդ երկու մեծ ժողովուրդներու խաչմերուկին վրայ կը շարունակէ մնալ մեր Հայաստանը։p14-15bournoutian1

1826-28 երկրորդ Ռուս-Իրանական Պատերազմի վաղորդայնին Ցարական Ռուսաստան Երեւանի եւ Նախիջեւանի շրջանները միացուց իր կայսրութեան կոչելով զայն Հայկական Նահանգ։  Հազարաւոր պարսկահայեր քաջալերուելով երկու պետութիւններու համաձայնութենէն կը գաղթեն դէպի նորակազմ հայկական այս նահանգը` դէպի պատմական Հայաստան. այսպիսով ալ արդէն կը խարսխուէր այսօրուան Հայաստանի Հանրապետութիւնը Արեւելահայաստանի մէկ կարեւոր հողամասին վրայ։

Դասախօսը պատմական տուեալներու վրայ ծանրանալով, անդրադարձաւ նաեւ հայ-իրանական յարաբերութիւններուն վրայ, որոնք մինչեւ այսօր կը շարունակուին շատ աւելի անկեղծ գործակցութեամբ քան հայ-թրքական վերապահութեամբ ստեղծուած կապերը երկու ժողովուրդներու բովանդակ իրենց պատմութեան ընթացքին։

Պուռնութեան աւագ դասախօս է պատմութեան “Այոնա“ համալսարանի մէջ եւ հեղինակ` 28 գիրքերու։

Երկրորդ դասախօսութիւնը` տեղի ունեցաւ Հոկտեմբեր 30-ի երեկոյեան Սրբոց Ղեւոնդեանց Եկեղեցւոյ սրահը. նիւթ ունենալով` “ Ճանապարհորդութիւն դէպի անցեալը“, Րիչըրտ Յովհաննէսեանի կողմէ:  Տեսաերիզներով ներկայացուած այս դասախօսութիւնը կը ծանրանայ Կեսարիոյ հայաբնակ գիւղերու պատմութեան տուեալներուն, յարանուանական, տնտեսական, մշակութային, կրթական եւ քաղաքական անցուդարձերուն հայութեան կեանքէն ներս։  Կեսարիոյ շրջանին մէջ կը գտնուէին շատ մը գիւղեր, ինչպէս` Թալաս, Էվերէք, Ֆենիսէ, Թոմարզա, Չոմախլու, Էֆքերէ եւ Կերմիր, ուրկէ մեծ թիւով մտաւորականներ,  հասարակական գործիչներ ու գրողներ ծնան եւ անոնցմէ շատեր եղան սփիւռքահայ իրականութեան մէջ ծանօթ անուններ։

Յովաննէսեանի այս գիրքին` “Հայեր Կեսարիոյ-Կայսերիի եւ Կապադովկիոյ մէջ“ բովանդակութեան մէջ կը ներփակուի Վարդան Մաթոսեանի եւ Թինա Տէմիրճեանի աշխատասիրութիւնները։

Իսկ երկրորդ գիրքը` “Հայկական համայնքները Փոքր Ասիոյ մէջ“ կը ներկայացնէ հայ կեանքը սկսած` Կոստանդնուպոլիսէն մինչեւ Իզմիթ, Ատապազար, Պարտիզակ … ու դեռ Պուրսա, Էսքի-Շեհիր, Քիւթահիա եւ Աֆիոն-Քարահիսար, ուր եւս մեծաթիւ հայկական համախմբումներ եղած էին իրենց ազգային կրօնական ու կրթական հաստատութիւններով։   Աշխատակցած են տաս գրողներ, որոնք պարփակած են հայութեան կեանքը նախ քան Ցեղասպանութիւնը եւ ներկայացուցած` տարագրութեան տխուր ճանապարհը այս ժողովուրդին։

Ցուցադրուեցաւ նաեւ ժապաւէն մը “Տիգրանակերտի հայութեան վերջին բեկորները“ եւ “Սեւ Ծովու հայախօս համշենահայերը“։

Երկու դասախօսութիւններուն ալ ներկաներու մեծ թիւ մը ապահովուեցաւ։

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles