Լիբանանի Հ. Յ. Դ. Պատանեկան Միութիւններու Երգչախումբին Հանդէսը 1980-ին

0 0
Read Time:3 Minute, 43 Second

 

 

Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան

Մոնրէալ, 19 Յուլիս 2022

Հ. Յ.Դ.-ի 90-ամեակի առթիւ, կուսակցութեան Լիբանանի պատանեկան միութիւններու վարիչ մարմինը 1980-ի սկզբնաւորութեան առաջարկ ներկայացուց լիբանանահայ երաժիշտ, ձեռնադաշնամուրահար եւ խմբավար Ալէքսան Մնակեանին՝ կազմակերպել պատանեկան երգչախումբ մը եւ հանրութեան ներկայացնել ազգային եւ յեղափոխական երգերով երգահանդէս մը: Ալէքսան Մնակեան ուրախութեամբ ընդունեց առաջարկը, որովհետեւ ան  խոր հաւատք ունէր յեղափոխական երգերու կարեւորութեան եւ առաքելութեան: Ան  համոզուած էր, որ յեղափոխական երգերը կը մարմնաւորեն ֆետայական ազատագրական շարժումը, հայ մարտիկի նկարագիրն ու դիմագիծը, կը ծառայեն գաղափարի ու նպատակի սերունդէ սերունդ փոխանցման:

Ալէքսան մեծ խանդավարութեամբ լծուեցաւ գործի եւ կազմեց Լիբանանի պատանեկան միութիւններու երգչախումբը, որ կազմուած էր հետեւեալ անդամներէն. Աբովեան Թամար, Արապեան Սոնա, Բրինձեան Լիզա, Գէորգեան Մանուշակ, Գուլաճեան Մարօ, Գուլաճեան Նորա, Գրիգորեան Սեդա, Եափուճեան Ռիթա, Էթյէմէզեան Թալին, Թէճիրեան Լենա, Թորոյեան Արուս, Իսթիլեան Զեփիւռ, Իսթիլեան Մակի, Լիպարեան Ալին, Խաչատուրեան Սիլվա, Խաչերեան Ցոլեր, Ծատուրեան Թալին, Կարապետեան Սեւան, Կուրկուրեան Մարիա, Հաճի-մանուկեան Նորա, Հէյպէլեան Համեստ, Մահսէրէճեան Մարալ, Մամիկոնեանեան Լարա, Մկրտիչեան Զեփիւռ, Շահինեան Շաղիկ, Պետրոսեան Հուրի, Պօղոսեան Ծովիկ, Պօղոսեան Մարիժան, Ստանպուլեան Թանիա, Վարդանեան Յասմիկ, Վարդանեան Նազիկ, Տաղտէվիրեան Արսինէ, Տիրացուեան Սիրարփի, Քիւրիւմլեան Զեփիւռ, Արապեան Վիգէն, Բարիքեան Կարօ, Գարագալեան Հրաչ, Էթյէմէզեան Րաֆֆի, Էմմիեան Վահրամ, Լիպարեան Ներսեհ, Ծատուրեան Հրաչ, Պոյաճեան Ստեփան եւ Տէր Մարտիրոսեան Անդօ:

Ալէքսան յաջողցաւ, քանի մը ամիսներու վրայ երկարած օրինաւոր, հետեւողական եւ լուրջ փորձերով, պատանիներուն սորվեցնել փունջ մը ազգային եւ յեղափոխական երգեր: Ան իր երաժշտական եւ մանկավարժական հմտութեամբ գրաւեց պատանիներուն հետաքրքրութիւնը՝ հանդէպ ազգային եւ յեղափոխական երգերուն: Ան կարողացաւ պատանի երգիչներուն փոխանցել այն, որ ազգաշունչ, յեղափոխական երգերը պէտք չէ աղաւաղուին աժան երաժշտութեամբ եւ պարեղանակներով, ընդհակառակը՝ պէտք է մեկնաբանուին հայկականութեամբ եւ յեղափոխական ըմբռնումով: Ան խանդավառութեամբ լծուած էր իրագործելու իրեն վստահուած գործը, զոր կը նկատէր  խիստ կարեւոր առաքելութիւն մը: Ան յաջողեցաւ իր առաքելութեան մէջ,  իր կողքին ունենալով հմուտ եւ փորձառու դաշնակահարուհի տիկին Շաքէ Պտղունի-Գազանճեանը:

Ալէքսան Մնակեան

30 Մայիս 1980-ին, Յակոբ Տէր Մելքոնեան թատերասրահին մէջ Լիբանանի պատանեկան միութիւններու երգչախումբը, խմբաւորութեամբ Ալէքսան Մնակեանի,  Լիբանանի հայութեան ներկայացաւ ազգային յեղափոխական երգերու երգահանդէսով մը:

Երգահանդէսին առիթով, պատրաստուած էր քանի մը էջնոց գրքոյկ մը, որուն մէջ Ալէքսան Մնակեան գրած էր հետեւեալը. «Հայ յեղափոխական երգը կ’ընդգրկէ մեր երգարուեստի ժանրերու ամբողջականութիւնը: Անիկա մեր երաժշտութեան հարստութեան եւ ազգային նկարագրին կարեւոր արտայայ-տութիւնը կը յայտնաբերէ: Ժողովուրդի զգայարանքէն ծնունդ առած ու սնած երգերը կը ներկայանան իբրեւ արտայայտութեան առաջնակարգ միջոց, ուր խօսքի եւ եղանակի կը վերածուին հայ մօր նուիրումը ազգային սուրբ գործին, ֆետայական ազատագրական շարժումը եւ հայ մարտիկի նկարագիրն ու դիմագիծը: Հայ յեղափոխական երգերը ֆետայական կեանքը արտայայտող եւ ձեւաւորող սքանչելի պատկերներ են, որոնք ծնունդ առած են մասնայատուկ դէպքերէ եւ մթնոլորտէ: Ներկայացնելով պատմական մօտաւոր անցեալի մը զգայուն եւ նուիրական մէկ երեսը, անոնք կը ներկայանան իբրեւ գաղափարի եւ նպատակի փոխանցման ներշնչման աղբիւր եւ անոնց մոլութեան մէջ կը թրծուի մեր օրերու հայ յեղափոխականը»:

Երգահանդէսի գրքոյկին կողքը

 

Երգչախումբը, դաշնակի ընկերակցութեամբ տիկին Շաքէ Պտղունի-Գազանճեանի, մեկնաբանեց Ալէքսան Մնակեանի կողմէ մշակուած եւ դաշնաւորուած ազգային-յեղափոխական հետեւեալ երգերը. Մշակ բանուոր, Աքսորի երգ, Ձայն տուր ով Ֆետա (մենակատարներ Զեփիւռ Քիւրիւմլեան եւ Թալին Էթյէմէզեան), Պարզիր աղբիւր (մենակատար Ծովիկ Պօղոսեան, Զարթի՛ր, որդեակ-հայ մօր երգը),Սուլուխի կռիւը, Գարեգինը կարնեցի, մենք անկեղծ զինուոր ենք, Գնդակ որոտաց, Մեկնում (մենակատար Ծովիկ Պօղոսեան), Դաշնակցական խումբ (Անդրանիկի քայլերգը), Կարկուտ տեղաց, Պետոյի յիշատակին (մենակատար Ծովիկ Պօղոսեան), Գարեգին Նժդեհի երգը, Բանտիս դռներն էին եօթը (մենակատար Ծովիկ Պօղոսեան) եւ Արիւնոտ դրօշ:

Սրահը խուռներամ լեցուն էր պատանի, երիտասարդ եւ տարեց հայորդիներով: Անոնք եկած էին հայ պատանիին շրթներէն ունկնդրելու մաքուր, անբիծ եւ հայկանութիւն բուրող ազգային-յեղափոխական երգերը: Իւրաքանչիւր երգի մատուցումէն ետք, սրահը կը թնդար յոտնկայս ծափահարութիւններով: Խմբավարին ձեռքի մէկ շարժումով, կայտար եւ զուարթ երգչախումբը կ’ընդառաջէր ներկաներուն ծափահարութեան,  կրկնելով երգը:

Երգչախումբ արժանացաւ բազմութեան երկարատեւ ծափահարութեան եւ գովասանքի ու գնահատանքի խօսքերուն: Հայկական մամուլն ալ լայն արձագանգին տուաւ ու մանաւանդ խմբավար Ալէքսան Մնակեանին ուղղեց մեծ «վարձքդ կատար» մը:

Լիբանանի հայութեան բուռն փափաքին ընդառաջելով, երգչախումբ յաջորդ երկու շաբաթներուն հանրութեան ներկայացաւ հինգ երգահանդէսներով (նոյն յատագրով), մեծ խանդավարութիւն ստեղծեց պատանեկան շարքերուն մէջ: Այսպէսով իրականացաւ Ալէքսանի հետապնդած ազգային նպատակները:

Երգահանդէսներու շարքը ձգեց լաւ եւ անմոռանալի յիշատակներ, որոնք մնացին լիբանանահայութեան եւ մանաւանդ հայ պատանիին յիշողութեան մէջ:

Լիբանանի Հ.Յ.Դ պատանեկան միութիւններու երգչախումբի ազգային-յեղափոխական երգերու ձայնապնակին շապիկը

 

 

Հ. Յ. Դ. Լիբանանի պատանեկան միութիւններու վարիչ մարմինը գեղեցիկ գաղափարը յղացաւ պատրաստելու երգահանդէսի երգացանկէն փունջ մը երգերով ձայնապնակ մը, որ կ’ընգրկէր հետեւեալ երգերը. Մշակ բանուոր,Աքսորի երգը, Ձայն տուր, ո՛վ Ֆետա (մենակատարներ Զեփիւռ Քիւրիւմլեան եւ Զեփիւռ Իսթիլեան), Հայ մօր երգը, Մեկնում (մեներգող Ծովիկ Պօղոսեան), Սուլուխի կռիւը, Գարեգին Նժդեհի երգը, Արիւնոտ դրօշ, Գարեգին Կարնեցի եւ Մենք անկեղծ զինուոր ենք: Ձայնապնակը շուտով  մուտք գործեց հայ տուներէ ներս, ուր ազգային ու յեղափոխական երգերը եղան կենդանի ներկայութիւն:

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles