ԻՆՉՈ՞Ւ Կ’ԱՐՏԱԳԱՂԹԵՆ, ԻՆՉՈ՞Ւ ՀԱՅՐԵՆԱԴԱՐՁՈՒԹԻՒՆ ՉԿԱՅ

0 0
Read Time:4 Minute, 42 Second

migration_armenia

Յ. Պալեան

Յունուար 1, 2016

Հիմա որ 100-ամեակի հրավառութիւնները վերջ գտած են, վերջ գտած են այդ պիտակին տակ տեղի ունեցած,- երբեմն ալ շարունակուող 100-ամեակին հետ ոչ հեռուէն եւ ոչ ալ մօտէն կապ ունեցող  իրարանցումները,- ազգի դիմագրաւած զոյգ եւ մէկ հարցումին պէտք է պատասխանել, պետութիւնը եւ ղեկավարութիւնները այդ պատասխանով առարկայականօրէն դատել, առանց բան չնշանակող  հռետորական ճապկումներու.

Ինչո՞ւ կ’արտագաղթեն, ինչո՞ւ հայրենադարձութիւն չկայ:

Ազգի եւ Հայաստանի ոչ միայն ներկան, այլ նաեւ ապագան կը խտանան այս զոյգ եւ մէկ հարցման մէջ: Պետութեան եւ ղեկավարութիւններու «լաւ»ի եւ «վատ»ի գնահատումը այս հարցումէն մեկնելով եթէ չկատարենք, մեղսակից կ’ըլլանք աւերին: Աւերը Հայաստան աշխարհի հայութեան հայրենիք ըլլալէ դադարեցումն է, երբ ան այլեւս հայաբնակ չ’ըլլար: Այս հաստատումը ահազանգային պէտք է ըլլար, եւ չէ, դժբախտաբար, քանի որ աղէտը կանխելու հեռանկարային ծրագրում չկայ: Երբ ծրագրումը չկայ, գործադրութիւնն ալ չկայ: Միշտ կարելի է շատախօսել սրտցաւութեամբ, կամ տօնախմբութիւններու ընթացքին աղմկել, սրահի մը մէջ բանտարկելով խորք եւ ծրագիր, եւ երբ լոյսերը մարին, մտածել որ այս է կացութիւնը, որուն պատճառը կենսամակարդակն է:

Ի՞նչ անուն տալ կենսամակարդակի պատճառով հայրենիք լքելու կամ հոն չվերադառնալու վերաբերումին: Բարեսիրութեամբ, զբօսաշրջութեամբ, ցոյցերով եւ տարին քանի մը անգամ փողով-թմբուկով սրահ լեցնելով հայրենիք չի պահուիր: Հայրենասիրութիւնը հայրենիքի մէջ կ’ըլլայ, դուրսը ան սահմանումի կարիք ունի:

Պետութիւն եւ ղեկավարութիւններ իրենց կոչումը կ’անտեսեն եթէ առաջնահերթութիւն չհամարեն արտագաղթի կասեցումը եւ հայրենադարձութեան կենսագործումը:

Իրաւ հայրենասէրին համար հայրենիքի պահպանումը եւ պաշտպանութիւնը ներկայութեամբ կ’ըլլայ: Ինչպէ՞ս ապահովել այդ ներկայութիւնը: Առաջին հերթին ներսի եւ դուրսի զանգուածներուն տալով ՀԵՌԱՆԿԱՐ, այսօրուան եւ վաղուան համար: Ինչո՞ւ չի խօսուիր այն մասին, որ եթէ կացութիւնը շարունակուի ինչպէս որ է, նոյն ընթացքով, այսինքն արտագաղթը տեւէ նոյն թափով, հայրենադարձութիւնը մնայ քարոզչական  նմուշներու մակարդակին, ի՞նչ պատկեր պիտի ներկայացնէ Հայաստանը (Արցախն ալ Հայաստան է), տասը, քսան, յիսուն տարի ետք:

Պետութիւն եւ ղեկավարութիւններ ի՞նչ ծրագիր ունին, որպէսզի հայաբնակ ըլլալէ չդադրի Հայաստանը: Իսկ եթէ հայաբնակ ըլլալէ դադրի, ի՞նչ կ’ըլլայ հետեւանքը: Բնակեցումը «վարձկան»ներով չ’ըլլար, այլ՝ հարազատներով: Աւելի պարզ. եթէ հայերով չըլլայ բնակեցումը, պիտի գան այլազգ մարդիկ, հողին տէր պիտի ըլլան, մօտ կամ հեռու ապագային, տէր պիտի դառնան երկրին: Ինչպէս որ «ծագումով հայեր»ը ժամանակի ընթացքին կը մաշին, «հայերով չբնակուած» հայրենիքն ալ պիտի դադրի հայու հայրենիք ըլլալէ, նորերը հոն կը զարգացնեն իրենց ինքնութիւնը եւ անոր պատուանդան մշակոյթը: Ժամանակի հարց է, տարիները պիտի հարթեն:

Երբ «հայածնունդներ» կը հասնին օտար ափեր, դրախտը կամ «էլտորատօ» գտած ըլլալու ուրախութեամբ, կը մտածե՞ն, որ իրենց հայրենիքը կը դատարկեն եւ անոր օտարացման կը նպաստեն: Պետութիւն եւ ղեկավարութիւններ այս վտանգաւոր կացութեան դիմաց ընելիք չունի՞ն, ի՞նչ կ’ընեն: Ըսելիքը կարեւոր չէ: Այսօր այդ մասին կարծէք միայն ըսելիք ունինք, անբովանդակ քաղաքական ճառ: Աւելի քան երկու հազար տարուան սփիւռք ունեցող ժողովուրդի մը զաւակները, հազարներով կը վերադառնան այն երկիրներէն՝ որոնց վրայ հայեր կը յառեն իրենց աչքերը կամ ուր ապաստանած են ոչ իսկ մէկ դարէ ի վեր, կը տարուիմ եզրակացնելու, որ պետութիւն եւ ղեկավարութիւններ ազգային հեռանկարային քաղաքականութիւն չունին, որ պէտք է յատկանշուէր անձի օրինակի արժէքով:

Խորհրդաժողովներու երթալ-գալ ոչ հայրենասիրութիւն է ոչ ալ ազգային իրաւութեամբ քաղաքականութիւն:

Մեր պատմութեան անմիջական ներկային մէջ, պետութեան եւ ղեկավարութիւններու հեռանկարային քաղաքականութիւնը հայրենադարձութեան իրականացումն է: Անոր բացակայութիւնը ձախողութիւն է եւ ըստ այնմ պէտք է վերաբերիլ անհատներու եւ կազմակերպութիւններու:

Վստահութիւն յայտնելու համար պետութեան եւ ղեկավարութիւններու (ուր ալ ըլլան անոնք), հարց պէտք է տալ ի՞նչ ըրին եւ ի՞նչ կ’ընեն աղէտ-արտագաղթը կասեցնելու եւ հայրենադարձութիւնը իրականացնելու համար:

Մեկնողին եւ չվերադարձողին ինքնարդարացումը կենսամակարդակ-չափանիշն է: Ինչո՞ւ Հայաստանի եւ Արցախի մէջ կը բացակայի աշխատանք ստեղծելու քաղաքականութիւնը: Ոչ ոքի համար գաղտնիք է, որ Հայաստանի մէջ յառաջացած է մեծ դրամատէրերու խաւ մը: Ինչպէս հաւասար աղքատութենէ դուրս եկած երէկի «սովետամարդ»երը ամերիկեան, եւրոպական, հնդկական, ճաբոնական, չինական տարողութեամբ հարուստներու դասակարգ մը ստեղծած են: Ինչո՞ւ սպասել, որ սփիւռքէն քանի մը հաւատաւորներ փորձեն արդիւնաբերութիւն ստեղծել՝ ներդրումներ ընելով, եւ իրենք գոհանան ապարանքներ կառուցանելով, կամ վայրագ ներածումներ ընելով:

Երեւանի «Պանկլատէշ» շուկան տնտեսական մտածումներ ունենալու ուսումնարան է: Միթէ՞ այնքա՜ն դժուար է հոն վաճառուող եւ ներածուած սաւաններու, վերմակներու, ծածկոցներու, խոզանակներու, պահածոներու եւ այլ ապրանքերու որակին համապատասխանող արտադրանք ունենալ: Ի վերջոյ, սաւան մը կարել ակադեմիայի պէտք չունի: Պատմութիւնը եւ ժողովուրդը այս «պատկեր»էն մեկնած պիտի դատէ պետութիւնը եւ ղեկավարութիւնները:

Դատարկ գործարաններ կան: Ինչո՞ւ այդ պատրաստ շէնքերը չեն չօգտագործուիր հայ դրամատէր-գործարարներու կողմէ, ի՞նչ կը բանի պետութիւնը:

Հարկային օրէնքները փոխանակ վհատեցնող ըլլալու, ինչո՞ւ պիտի չվերանայուին ըստ տնտեսական-քաղաքական հեռանկարի: Ճաշարաններով եւ խաղատուներով երկրի տնտեսութիւնը չվերականգնիր: Ինչո՞ւ չառաջնորդուիլ այն պարզ տրամաբանութեամբ, որ ստեղծուած մէկ աշխատատեղ մէկ ընտանիքի հայրենիքի մէջ բնակելու երաշխիք է: Հայ դրամատէրերուն եւ հայ ժողովուրդին պէտք է ներշնչել այս պարզ «գաղափարախօսութիւն»ը: Արտադրող երկիր մը հնարաւորութիւն կ’ընծայէ դրամատէրին իր շահերու կուտակումին ընկերացնելու հայրենասիրութիւնը:

Ազգային հեռանկարային քաղաքականութիւնը միայն հայրենասիրական կարգախօսներով չի սնանիր: Անոր միս եւ ոսկոր կու տայ տնտեսական զարգացումը, որ երաշխիք է դրամատէրին համար, եւ գլխաւոր միջոց՝ երկրի բնակեցման:

Պետութիւնը, տնտեսական վերականգնումի համար ներածումներու մենաշնորհները վերատեսութեան պարտի ենթարկել, ստեղծելով պայմաններ, որպէսզի փոխան ներածման զարկ տրուի տեղական արտադրութեան: Այս ազգային իրաւ քաղաքականութիւն կ’ըլլայ, արտագաղթի դրդապատճառները կը նուազին եւ կը ստեղծուին զանգուածային հայրենադարձութեան դրական պայմանները:

Երբ Ազգային Ժողով, նախագահ, շռնդալից անուններով դուրսի միութիւններու վարչութիւններ պիտի ընտրուին, պէտք է որ յայտարարեն, թէ ի՞նչ ծրագիր ունին յառաջիկայ երկու, չորս, տասը կամ քսան տարիներուն քանի՞ աշխատատեղ պիտի ստեղծեն, քանի հոգիի վերադարձ պիտի ապահովեն, որպէսզի այլեւս չաւաղենք լսելով «միկրացիա»ի տեսչութեան ամէն կէս կամ տարին հրապարակուող եւ յուսահատութիւն յառաջացնող թիւերը:

Հայաստանի եւ Արցախի տարածքին քանի՞ միլիոն մարդ կրնայ բնակիլ: Բնակչութեան հարցերու մասնագէտները ուսումնասիրութիւն մը թող հրապարակեն: Եթէ այդ աշխարհը բնակուած է միայն քսան տոկոսով, մնացեալ ութսունին վրայ պիտի գան բնակութիւն հաստատելու ուրիշներ: Եւ թերեւս օր մը պիտի չխօսուի Հայաստանի, հայրենիքի, հայութեան, հայերէնի, հայ մշակոյթի մասին:

Ինչո՞ւ չեն խօսիր արտագաղթի կասեցման եւ հայրենադարձութեան իրականացման մասին

Ներսը եւ դուրսը, ինչո՞ւ վստահութիւնը չենք պայմանաւորեր այս հարցումին տրուած պատասխանին վրայ հիմնուելով, եւ կը գինովնանք ճառերով եւ «էսթէպլիշմընթ»ին տրուած կամ անոր կողմէ խլուած կարգախօսային տեսակ մը վստահութեամբ…

 

 

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles