Ի՞ՆՉ է ՇԱ­ՀՈՒՄ ՈՒ ԿՈՐՑ­ՆՈՒՄ ՀԱ­ՅԱՍ­ՏԱ­ՆԸ ՈՒՔ­ՐԱ­ՅԻ­ՆԱ­ԿԱՆ ՃԳՆԱ­ԺԱ­ՄԻՑ

0 0
Read Time:7 Minute, 24 Second

 ukraine1  ԳԷՈՐԳ ԱՂԱՊԱՊԵԱՆ

Խրի­մի Ինք­նա­վար Հան­րա­պե­տու­թիւ­նում, Մարտ 30-ին կա­յա­նա­լիք հան­րաք­ուէն` ուղղ­ուած ինք­նա­վա­րու­թեան աւե­լի բարձր կար­գա­վի­ճակ ձեռք բե­րե­լուն, որն անց­կաց­ուե­լու է ռու­սա­կան զի­նու­ժի վե­րահս­կո­ղու­թեան ներ­քոյ, առա­ջին հա­յաց­քից, կար­ծես, բխում է Հա­յաս­տա­նի շա­հե­րից: Նախ` Ռու­սաս­տա­նը Ուք­րա­յի­նա­յից Խրի­մի ամ­բող­ջա­կան կամ մաս­նա­կի ան­ջա­տու­մը, ինչ­պէս նա­եւ Ուք­րա­յի­նա­յի տա­րածք զօրք մտցնե­լու սպառ­նա­լի­քը ներ­կա­յաց­նում է որ­պէս էթ­նիք ռուս­նե­րի ֆի­զի­քա­կան անվ­տան­գու­թեան ապա­հով­ման երաշ­խիք, ին­չը հա­մա­պա­տաս­խա­նում է Ար­ցա­խի հա­կա­մար­տու­թիւ­նում Հա­յաս­տա­նի ու­նե­ցած դե­րա­կա­տա­րու­թեա­նը: Եւ երկ­րորդ` Ռու­սաս­տա­նը հի­մա գոր­ծում է Խրի­մի ժո­ղովր­դի ինք­նո­րոշ­ման իրա­ւուն­քի պաշտ­պա­նու­թեան դաշ­տում: Դա Հա­յաս­տա­նի հա­մար կա­րող էր հիմք ստեղ­ծել Ար­ցա­խի ժո­ղովր­դի` ինք­նո­րոշ­ման իրա­ւունքն իրաց­նե­լու նկատ­մամբ Ռու­սաս­տա­նից առն­ուազն հա­ւա­տա­րիմ վե­րա­բեր­մունք ակն­կա­լել:  

Սա­կայն տու­եալ դէպ­քում խնդի­րը որե­ւէ առն­չու­թիւն չու­նի մի­ջազ­գա­յին իրա­ւուն­քի սկզբունք­նե­րի հետ: Ռու­սաս­տա­նը սպառ­նում է զօրք մտցնել Ուք­րա­յի­նա, որով­հե­տեւ վտանգ­ուած է հա­մա­րում իր գեր­քա­ղա­քա­կան ազ­գա­յին շա­հե­րը: Դա է պատ­ճա­ռը, որ Մոսկ­ուան ոչ մի կերպ չի ու­զում հաս­կա­նալ օրի­նա­ւոր ընտր­ուած նա­խա­գա­հից հրա­ժար­ուե­լու` Ուք­րա­յի­նա­յի ժո­ղովր­դի ցան­կու­թիւնը եւ Մայ­տան դուրս եկած հսկա­յա­կան զանգ­ուած­նե­րին շա­րու­նա­կում է հա­մա­րել մո­լոր­եալ­ներ,  ֆա­շիստ­ներ եւ պար­զա­պէս լու­սանձ­գա­յին­ներ: Իրո­ղու­թիւն­նե­րը մեկ­նե­լով այս նեղ, կայ­սե­րա­պե­տա­կան տե­սան­կիւ­նից` Մոսկ­ուան հէնց այդ պատ­ճա­ռով չի ու­զում Մայ­տա­նում իրա­ւա­ցիու­թեան հա­տիկ եւ ժո­ղովր­դի կամ­քի դրսե­ւո­րում տես­նել: Խրի­մը, ըստ այդմ, նրա ձեռ­քին զուտ մի­ջոց է` Ուք­րա­յի­նա­յին եւ մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թեանն իր հետ հաշ­ուի նստել պար­տադ­րե­լու հա­մար:

… Իսկ այդ շա­հե­րը տար­բեր տա­րա­ծաշր­ջանն­նե­րում կա­րող են տար­բեր լի­նել: Յատ­կա­պէս Ուք­րա­յի­նան կորց­նե­լու` գե­րի­րա­կան հե­ռան­կա­րից ել­նե­լով Ռու­սաս­տա­նի հա­մար Հա­րա­ւա­յին Կով­կա­սը վերջ­նա­կա­նա­պէս իւ­րաց­նե­լը կա­րող է, ինչ-որ պա­հից սկսած, դառ­նալ մտա­սե­ւե­ռում` դրա­նից բխող բո­լոր հե­տե­ւանք­նե­րով: Նախ` դա կա­րող է հան­գեց­նել Հա­րա­ւա­յին Կով­կա­սի երկր­նե­րի ան­կա­խու­թիւնն ու ինք­նիշ­խա­նու­թիւնն էլ աւե­լի սահ­մա­նա­փա­կե­լու ձգտում­նե­րին, որի թի­րա­խում, բնա­կա­նա­բար, առա­ջի­նը Հա­յաս­տանն է: Երկ­րորդ` արեւմտ­եան ճա­կա­տում ու­նե­ցած ռազ­մա­վա­րա­կան կո­րուստ­նե­րը Ռու­սաս­տա­նը կա­րող է փոխ­հա­տու­ցել հա­րա­ւա­յին ճա­կա­տում նոր ձեռ­բե­րում­նե­րով, որի տրա­մա­բա­նու­թեամբ կա­րող է խա­ղարկ­ուել Ար­ցախ­եան խա­ղա­թուղ­թը: Բա­ւա­կան կը լի­նի ըն­դա­մէ­նը սահ­մա­նա­յին` հա­մե­մա­տա­բար աւե­լի լուրջ բա­խում հայ­կա­կան եւ ազե­րի զին­ուած ու­ժե­րի մի­ջեւ, եւ դա կա­րող է առիթ դառ­նալ Մոսկ­ուա­յի հա­մար` հա­կա­մար­տու­թեան գօ­տի “խա­ղա­ղա­րար­ներ“ մտցնել` հիմք ըն­դու­նե­լով Ան­կախ Հա­սա­րա­կա­պե­տու­թիւն­նե­րի եւ Հա­յաս­տա­նի հետ երկ­կողմ ռազ­մա­վա­րա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թեան շրջա­նա­կում ստանձ­նած պար­տա­ւո­րու­թիւն­նե­րը:   Ուք­րա­յի­նա­կան ճգնա­ժա­մի խո­րաց­մա­նը զու­գա­հեռ տե­ղե­կատ­ուու­թիւն տա­րած­ուեց այն մա­սին, որ Ատր­պէյ­ճա­նը զօրք ու զի­նամ­թերք է կու­տա­կում Հա­յաս­տա­նի եւ Ար­ցա­խի հետ, սահ­ման­նե­րի ողջ եր­կայն­քով: Դժուար է ասել` ի՞նչ նպա­տակ է դրա­նով հե­տապն­դում Պա­քուն, բայց եթէ նա պատ­րաստ­ւում է օգտ­ուել Ռու­սաս­տա­նի` Ուք­րա­յի­նա­յում թաղ­ուած լի­նե­լու իրա­վի­ճա­կից, ապա պէտք է նկա­տի ու­նե­նայ, որ ցան­կա­ցած ար­կա­ծախնդ­րու­թեան դէպ­քում կա­րող է առ­հա­սա­րակ կորց­նել նոյ­նիսկ Ար­ցա­խին յա­րա­կից այն շրջան­նե­րը, որոնց վե­րա­դարձ­ման խնդի­րը քննարկ­ւում է բա­նակ­ցու­թիւն­նե­րում: Մեծ հա­շուով` հայ­կա­կան կող­մի հա­մար դա կը նշա­նա­կի Ար­ցա­խի կար­գա­վի­ճա­կի` մի­ջազ­գայ­նօ­րէն ճա­նաչ­ման բո­լոր հնա­րա­ւո­րու­թիւն­նե­րից զրկում: Բայց սա, կար­ծես, այն է, ինչ հա­յաս­տան­եան իշ­խա­նու­թիւն­նե­րի լուռ հա­մա­ձայ­նու­թեամբ իր նա­մա­կում Փու­թի­նին խոր­հուրդ էր տա­լիս Զօ­րի Պա­լայ­եա­նը:   Ուք­րա­յի­նա­կան ճգնա­ժա­մի խո­րա­ցու­մը Հա­յաս­տա­նի հա­մար յղի է վտան­գա­ւոր հե­տե­ւանք­նե­րով: Մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թիւնը, աւե­լի ճիշտ` Մի­աց­եալ Նա­հանգ­նե­րը եւ Եւ­րո­միու­թիւնն առայժմ ըն­դա­մէ­նը քա­ղա­քա­կան, դիւա­նա­գի­տա­կան ճնշում­ներ են գոր­ծադ­րում Մոսկ­ուա­յի վրայ` Ուք­րա­յի­նա զօրք չմտցնե­լու հա­մար: Նրանք հրա­ժար­ւում են մաս­նակ­ցել “Մեծ ութն­եակ“-ի` Սո­չիում նա­խա­տես­ուած գա­գա­թա­ժո­ղո­վին, Մի­աց­եալ Նա­հանգ­նե­րը սպառ­նում է մե­կու­սաց­ման են­թար­կել Ռու­սաս­տա­նին եւ այլն: Սա­կայն ար­դէն պարզ է, որ եթէ կող­մե­րը չկա­րո­ղա­նան իրա­վի­ճա­կը յաղ­թա­հա­րե­լուն ուղղ­ուած քայ­լեր ձեռ­նար­կել, զար­գա­ցում­նե­րը կա­րող են սա­հուն կեր­պով տե­ղա­փոխ­ուել զին­ուած բա­խում­նե­րի հար­թու­թիւն` կապ­ուած Խրի­մի ինք­նո­րոշ­ման հան­րաք­ուէն կան­խե­լու` Ուք­րա­յի­նա­յի ներ­կա­յիս իշ­խա­նու­թիւն­նե­րի եւ յատ­կա­պէս գործ­նա­կա­նում ան­վե­րահս­կե­լի դար­ձած ուք­րա­յի­նա­կան ազ­գայ­նա­կան խմբա­ւո­րում­նե­րի ձգտում­նե­րի հետ: Ան­գամ մի փոք­րիկ սադ­րան­քը բա­ւա­րար կը լի­նի, որ­պէս­զի Փու­թի­նը որո­շի օգտ­ուել Խորհր­դա­րա­նի կող­մից իրեն տրուած` Ուք­րա­յի­նա զօրք մտցնե­լու իրա­ւուն­քից: Եւ չի կա­րե­լի բա­ցա­ռել, որ դա կը հան­գեց­նի նա­եւ Արեւ­մուտ­քի ու յատ­կա­պէս` ՆԱ­ԹՕ-ի ռազ­մա­կան մի­ջամ­տու­թեան: Յայտ­նի է, որ Հիւ­սի­սԱտ­լանտ­եան դա­շինքն ար­դէն յայ­տա­րա­րել է, թէ աջակ­ցում է Ուք­րա­յի­նա­յի տա­րած­քա­յին ամ­բող­ջա­կա­նու­թեան պահ­պան­մա­նը: Հա­յաս­տա­նը Ան­կախ հա­սա­րա­կա­պե­տու­թիւն­նե­րու ան­դամ է: Եթէ զար­գա­ցում­ներն ըն­թա­նան նկա­րագր­ուած` այս վատ­թա­րա­գոյն բե­մագ­րու­թիւ­նով, ապա չի կա­րե­լի բա­ցա­ռել, որ Մոսկ­ուան յայ­տա­րա­րի, թէ իր անվ­տան­գու­թեանն ուղղ­ուած խնդիր է տես­նում եւ անհ­րա­ժեշտ է մի­ջամ­տու­թիւնը: Թէ ի՞նչ է սա նշա­նա­կում, թե­րեւս կա­րիք չկայ մեկ­նա­բա­նե­լու:

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles