ԹՈՒՐՔ-ՌՈՒՍԱԿԱՆ ԸՆԴՀԱՐՄԱՆ ՆՈՐ  ՃԱԿԱՏԸ ԵՒ ՀԱՅԱՍՏԱՆ

0 0
Read Time:3 Minute, 54 Second

armenian garoԿարօ Արմենեան

Ապրիլ 2, 2016

 Ուաշինկթըն

Ատրպէյճանի կողմէ շղթայազերծուած վերջին յարձակողականը հայ-ատրպէյճանական շփման գծի արցախեան հատուածի երկայնքին պէտք է դիտել որպէս մէկ նոր փուլ Թուրքիա-Ռուսաստան առճակատումներու շղթային մէջ՝ թելադրուած Թուրքիոյ  ռազմավարական առաջնահերթութիւններէն եւ թուրք-ատրպէյճանական առանցքի լիարժէք օգտագործմամբ։

Յստակ է, որ Սուրիոյ եւ Իրաքի ռազմաբեմերուն վրայ, Թուրքիոյ քաղաքականութիւնը բախեցաւ Ռուսաստանի ուղիղ եւ հուժկու միջամտութեան եւ քրտական ուժի ազդու հակադարձութեան, որ միաժամանակ աջակցութիւն կը ստանար (եւ կը ստանայ) թէ՛ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներէն եւ թէ՛ Ռուսաստանէն հակառակ աջակից կողմերու շփոթեցուցիչ հռետորաբանութեան։

Փաստը այն է, որ այսօր պատերազմի նոյն ճակատին վրայ կը գտնուին Միացեալ Նահանգներ, Ռուսաստան, Եւրոպա, Սուրիոյ քրտական PYD-ի եւ Իրաքեան Քիւրտիստանի զինեալ ուժերը։ Այս նոյն ճակատին վրայ կը գտնուին Սուրիոյ եւ Իրաքի բանակները։ Նոյն ճակատին վրայ կը գործեն Իրանն ու իր արբանեակ զօրամիաւորումները Իրաքի, Սուրիոյ եւ Լիբանանի մէջ։ Եւ գէթ անուանապէս — եւ գէթ առժամաբար — նոյն ճակատին վրայ կը գտնուին Սէուտական Արաբիան եւ Արաբական Թերակղզիի միւս երկիրները։ Այս – թէկուզ ժամանակաւոր – շահերու սերտաճումը տարածաշրջանին մէջ, առաջին հերթին, ուղղուած է Իսլամական Պետութեան եւ ծայրայեղական միւս ուժերուն դէմ։ Բայց նաեւ իրերու ներկայ դասաւորումով՝  ան ինքնաբերաբար ուղղուած է զանոնք հովանաւորող եւ զանոնք մշտապէս պարենաւորող Թուրք Պետութեան դէմ… Ան ուղղուած է Էրտողանի վարչակարգին եւ այս վերջինիս վարած արկածախնդրական, վտանգաւոր եւ ապակայունացուցիչ  քաղաքականութեան դէմ։ Պարզ խօսքով, Թուրքիոյ վարած քաղաքականութիւնը տարածաշրջանին մէջ ստեղծած է ինքն իր հակաթէզը եւ — գէթ առայժմ – լայնօրէն անկարելի դարձուցած՝ Թուրքիոյ գործնական դերակատարութիւնը Հիւսիսային Սուրիոյ եւ Հիւսիսային Իրաքի մէջ։

Այս իրականութեան դիմաց, մենք ականատեսն ենք նոր երեւոյթի մը։ Հակառակ Նախ. Օպամայի պնդումներուն, Թուրքիա ոչ միայն կը մերժէ վերանայման ենթարկել իր քաղաքականութիւնը Իսլամական Պետութեան հանդէպ, այլ ընդհակառակն նոր թափով ճակատ կը յարդարէ Արեւմուտքի եւ Ռուսաստանի դէմ։ Թուրքիոյ այսօրուան քաղաքականութիւնն է ընդլայնել ռազմաճակատը դէպի Եւրոպա եւ դէպի Կովկաս եւ պարտադրել ինքզինք։ Իսլամական Պետութեան ահաբեկչական գործողութիւններու դաշտը ներկայիս Արեւմուտքն է։ Իսլամական Պետութեան արիւնահեղ գործողութիւնները Արեւմուտքի մէջ եւ գաղթական զանգուածներու Թուրքիայէն ղեկավարուած «ներխուժումները» դէպի Եւրոպա Թուրքիոյ նորահնար զէնքերն են Արեւմուտքի կամքը թուլցնելու եւ Եւրոպան պատանդ վերցնելու եւ Թուրքիոյ դիրքերը Արեւմուտքի մէջ մեծ չափերով ամրապնդելու ձգտող։ Թուրքիոյ նպատակն է Արեւմուտքը բարոյալքել եւ զիջումներու առաջնորդել։ Անոր նպատակն է Եւրոպան ներսէն իւրացնել. զայն քաղաքականօրէն «թրքացնել». փու՛լ բերել Եւրոպական Միութեան ներքին համաձայնութիւնը եւ Միացեալ Նահանագները զրկել  Եւրոպայի իր կենսական խարիսխէն։

Նոյն տրամաբանութեամբ, Թուրքիա կը յիշեցնէ Մոսկուայի, որ ինք եւ իր արբանեակը՝ Ատրպէյճան միասնաբար ի վիճակի են ապակայունացնելու Ռուսաստանի կասպեան խարիսխը…

Այն չափով որ, Թուրքիա կը յաջողի պաշտպանողական դիրքերու վրայ դնել Արեւմուտքը Եւրոպայի մէջ, նոյն չափով ան կրնայ ամրապնդել իր հեղինակութիւնը Ռուսաստանի իսլամական շրջաններէն եւ Կեդրոնական Ասիոյ տարածքներէն ներս։ Ասիկա Թուրքիոյ նորօրինակ փանթուրքիզմն է, որուն մանրամասն վերլուծումը ըրած եմ իմ «Փանթուրքիզմի Գրաւը եւ Արցախի Հարցը» խորագրեալ յօդուածով (http://hairenikweekly.wpengine.com/2015/02/18/20910)։

Թուրքեւատրպէյճանական սպառնալիքը Հայաստանի եւ Արցախի դէմ այսօր արդէն կը ներկայանայ բոլորովին նոր տարողութեամբ եւ այժմէականութեամբ։ Ան միայն հայ պետականութեան անվտանգութեան խնդիրը չէ այլեւս։ Թուրքիա որոշած կը թուի ըլլալ, որպէս առաջին քայլ, Մոսկուայի հետ հաշուի նստիլ Հայաստանի եւ Արցա՛խի մէջ։ Թուրքիոյ կրած պարտութիւնները Սուրիոյ եւ Իրաքի ճակատներուն վրայ կը մղեն Էրտողանի վարչակարգը Ռուսաստանի դէմ հակադարձութեան դիմելու Կովկասի մէջ…Թուրքիա այժմ կը «փնտռէ» Ռուսաստանի աքիլլէսեան կրունկը Ռուսաստանի՛ իսկ ազդեցութեան գօտիէն ներս։  Եւ հակառակ երէկուընէ ի վեր բարձրաձայնուած Մոսկուայի կացութիւնը չսրելու փուճ յորդորներուն (ուղղուած «երկու կողմերուն»…), կացութիւնը սուր է արդէն եւ Ռուսաստան «ոտքով-ձեռքով» մէջն է այս հարցին։ Այս լուրջ սպառնալիքը ուղղուած է, որքան Հայաստանի եւ Արցախի, նոյնքան եւ առաւե՛լ ՝ Ռուսաստանի կենսական շահերուն։ Իրականութեան մէջ՝  նախ եւ առա՛ջ Ռուսաստանի կենսական շահերուն։ Այս պահուն ականատեսն ենք թուրքեւազրպէյճանական միացեալ ուժի գրոհին եթէ նոյնիսկ այդ գրոհը կը թուի Ազրպէյճանի առանձնակի նախաձեռնութեամբ դրսեւորուիլ առայժմ։ Պէտք չէ մոռնալ, որ թուրքեւազրպէյճանական փոխօգնութեան դաշինքով, Թուրքիա կրնայ իր զինեալ ուժերով աջակցիլ Ատրպէյճանի, եթէ պատերազմական վիճակ ստեղծուի Արցախի խնդրով։

Քանի մը օրէ ի վեր, Էրտողանի գործակալները Ուաշինկթընի մէջ լծուած են գործի Միացեալ Նահանգներու քաղաքական բեմը անգամ մը եւս ապակողմնորոշելու։ Իրենց քուլիսային նոր արշաւով՝ անոնք Հայաստանը կը պիտակաւորեն որպէս ռուսական զէնքի նոր ճամբար…Կ՚ուզեն Հայաստանը ցոյց տալ որպէս Արեւմուտքի շահերուն դէմ ուղղուած ստոյգ սպառնալիք ՆԱԹՕ-ի զգայուն սահմանագծին վրայ։ Այս նոր քարոզարշաւը նաեւ կը միտի դիւանագիտական ծածկոյթ հայթայթելու Ատրպէյճանի վերջին յարձակողականին։ Ան անուղղակիօրէն կը միտի Ատրպէյճանի նախայարձակումը ներկայացնելու որպէս ՆԱԹՕ-ի շահերէն բխող «հարազատ» (լեգիտիմ) գործողութիւն։ Այս բոլորէն անգամ մը եւս կը հետեւի, որ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի նպատակն է վերջնական քայքայման տանիլ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի Խումբի Համանախագահութեան բանակցային գործընթացը մահացու հարուած տալով ռուսեւարեւմտեան ներկայ համագործակցութեան։

Դժուար է գուշակել, թէ յառաջիկայ ամիսները ի՞նչ նոր իրականութեան առջեւ կը դնեն Հայաստանն ու Արցախի հարցը։ Կացութիւնը կրնայ արագօրէն կերպարանափոխուիլ Թուրքիոյ եւ գերտէրութիւններու միջեւ։ Մէկ բան յստակ է։ Այն՝ որ հայկական կողմի յաջողութեան բանալին, թէ՛ ռազմի գծերուն եւ թէ՛ դիւանագիտական սակարկութիւններու սեղանին վրայ, կը կայանայ, առաջին հերթին, մեր իսկ սեփական ուժին եւ գործելու վճռակամութեան մէջ։ Մենք այս կռիւը պիտի շահինք մեր ինքնուրոյն գործով եւ մանաւանդ յենուելով մեր ազգային միասնականութեան։ Նոր մարտահրաւէրն է ասիկա։ Ինչպէս միշտ, մենք այս կռիւը պիտի շահինք արիւնով եւ հանճարով։

 

 

 

 

 

 

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Social profiles